Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық шляпа жасаушы (1830–1906)
American hat maker (1830–1906)
Джон Баттерсон Стетсон (5 мамыр 1830 – 18 ақпан 1906) – американдық шляпа жасаушы, шляпа өндіруші және 1860 жылдары ковбой шляпасын ойлап тапқан адам. Ол бас киімдерді өндіретін Джон Б. Стетсон компаниясын құрды. Компанияның шляпалары қазір көбінесе жай ғана «Стетсон» деп аталады. Стетсон Нью-Джерси штатында 12 баланың 8-і болып дүниеге келді. Оның әкесі Стивен Стетсон шляпа жасаушы еді. Жас кезінде Джон Стетсон әкесімен бірге жұмыс істеді, бірақ Джон туберкулезге шалдықты және дәрігер оның көп жасамайтынын болжады. Осыған байланысты, ол Америка батысын зерттеу үшін шляпа жасау ісінен кетіп, мүмкін бұл оның оны көруге жалғыз мүмкіндігі деп қорқыды. Ол жерде ол мал өріп жүрушілермен, бұқа бағып жүрушілермен және ковбойлармен танысты.
John Batterson Stetson (May 5, 1830 – February 18, 1906) was an American hatter, hat manufacturer, and in the 1860s, the inventor of the cowboy hat. He founded the John B. Stetson Company as a manufacturer of headwear. The company's hats are now commonly referred to simply as Stetsons. Stetson was born in New Jersey, the 8th of 12 children. His father, Stephen Stetson, was a hatter. As a youth, John Stetson worked with his father until John was diagnosed with tuberculosis and his doctor predicted he had only a short time to live. Given this, he left the hat making business to explore the American West, afraid this would be his only chance to see it. There he met drovers, bullwhackers and cowboys.
Далалардың басшысы
1865 жылы – «барлық адамның шапан киетін дәуірде» – Стетсон Филадельфияға көшіп, әкесінен үйренген шапан жасау өнерімен айналысып, батыстың қажеттіліктеріне сай шапан шығара бастады. Каубойлар мен батыс жайлауларымен бірге өткізген уақытының арқасында Стетсон олардың киген бас киімдерінің (мысалы, егермен терісінен жасалған шапан, теңіз саяхатшыларының шапан, сабан шапан және жүн дерби) ыңғайсыз екенін білді. Ол адамдарға жақсырақ шапан ұсынуға шешім қабылдады. Жаңа шапан су өткізбейтін матадан жасалған, берік болды. Кең қалқасы күннен қорғайтын. Бір куәгер атап көрсеткендей: «Ол күн сәулесін көзден және мойыннан алыс ұстады. Ол шатыр сияқты еді. Атыңды суаруға ыдыс (шапанның жоғары бөлігі), өзіңді суаруға кесе (қалқасы) берді. Одан өртке немесе мал айдауға қолданарлық желдеткіш жасауға болады». Ковбой шапаны ойлап табылғанға дейін (яғни Джон Б. Стетсон пайда болғанға дейін) жазықтың ковбойлары бұрынғы өмірлерінен және кәсіптерінен қалған бас киімдерін киеді. Шапан бірден танымал болды және «Жазықтың бастығы» деп аталды – алғашқы нағыз ковбой шапаны. Стетсон кейіннен алдыңғы бөлігінде ерекше иілген «Карлсбад» шапанын жасады. Оның шапаны «Стетсон» деп аталды, өйткені оның аты «John B. Stetson Company» әрбір шапанның ішкі жағына алтынмен басылған. Стетсон шапаны батыстағы ең танымал бас киімге айналды. Кейіннен шыққан барлық биік, кең қалқалы, жұмсақ матадан жасалған батыс шапандары Стетсонның ковбой бейнесімен тығыз байланысты. Стетсон ковбой шапаны – ең жоғары сапаның символы еді. Батыстың иконалары, мысалы, Баффало Билл Коди, Каламити Джейн, Уилл Роджерс, Энни Окли, Пауни Билл, Том Микс және Жеке Құлан Стетсон шапан киген. Компания сонымен қатар Техас рейнджерлері сияқты құқық қорғау органдарына шапан жасады. Стетсонның батыс стиліндегі шапанды Ұлттық саябақтар қызметінің қызметкерлері, АҚШ атты әскерлері және көптеген АҚШ президенттері киген. Жексенбілік таңғы ас көмек миссиясы содан бері қызмет көлемін кеңейтті және Филадельфияның баспанасыз халқына көмек көрсетуде. Стетсон 1906 жылы қайтыс болған ДеЛэнд қаласындағы сарайда тұрған. 8000 шаршы футтан астам аумақты алып жатқан «John B. Stetson House» ғимараты готика, Тюдор және мавр стильдерінің үйлесімінен тұрады және экскурсиялар үшін ашық. Стетсон Пенсильвания штатының Бала-Синвид қаласындағы Уэст Лорел-Хилл зиратына жерленген.
In 1865 — "a time when almost everyone wore hats" — Stetson moved to Philadelphia to enter the hat making craft he'd learned from his father and began manufacturing hats there suited to the needs of the Westerners. Thanks to the time he had spent with cowboys and Western settlers, Stetson knew firsthand that the headwear they wore (such as coonskin caps, sea captain hats, straw hats, and wool derbies) were impractical. He decided to offer people a better hat. Made from waterproof felt, the new hat was durable. The wide brim would protect people from the hot sun. Noted one observer, "It kept the sun out of your eyes and off your neck. It was like an umbrella. It gave you a bucket (the crown) to water your horse and a cup (the brim) to water yourself. It made a hell of a fan, which you need sometimes for a fire but more often to shunt cows this direction or that." Before the invention of the cowboy hat (which means before John B. Stetson came along), the cowpunchers of the plains wore carryovers of previous lives and vocations. The hat achieved instant popularity and was named the "Boss of the Plains," the first real cowboy hat. Stetson went on to build the Carlsbad, easily identified by its main crease down the front. His hat was called a Stetson, because he had his name John B. Stetson Company embossed in gold in every hatband. The Stetson soon became the most well known hat in the West. All the high crowned, wide brimmed, soft felt western hats that followed are intimately associated with the cowboy image created by Stetson. The Stetson Cowboy hat was the symbol of the highest quality. Western icons such as Buffalo Bill Cody, Calamity Jane, Will Rogers, Annie Oakley, Pawnee Bill, Tom Mix, and the Lone Ranger wore Stetsons. The company also made hats for law enforcement departments, such as the Texas Rangers. Stetson's Western style hats were worn by employees of the National Park Service, U. S. Cavalry soldiers, and many U. S. Presidents. Sunday Breakfast Rescue Mission has since expanded to provide more services and is still in use for the homeless population of Philadelphia. Stetson owned a mansion in DeLand where he died in 1906. The over 8,000 ft² structure called John B. Stetson House is a mixture of Gothic, Tudor, and Moorish styles, and is open to the public for tours. Stetson is buried in West Laurel Hill Cemetery, Bala Cynwyd, Pennsylvania.
Танымал мәдениетте
Луи Армстронгтың "Сент-Джеймс ауруханасы" әнінде ол "Стетсон шапанымен, яғни Джон Б.мен" жерленгісі келетінін айтады. Ситкомдағы рөлімен танымал актер Алан Янг 1962 жылы Стэнли Эндрюс жүргізген "Өлім аңғарының күндері" телесериалының "Батысты жеңген шляпа" эпизодында Стетсон рөлін ойнады. Боб Дилан және басқалар орындаған "Stagger Lee" халық әнінде барда болған төбелес кезінде "жаман жігіт Стетсон Ли" Билли Лайонсты Стетсон шапанын алып кеткені үшін өлтіргені туралы айтылады. 1996 жылы шыққан алтыншы альбомы "The Road to Ensenada" мұқабасында әнші-күйші Лайл Ловетт Стетсон шапанын жүрегіне қысып тұрған күйде бейнеленген, ал ашылу әні "Don't Touch My Hat" ("Шапаныма тиме") деп аталады. Онда "Менің Джон Б. Стетсон / менің жалғыз досым болды / және біз көптеген әйелдермен бірге өттік" деген сөздер бар. Джимми Роджерстің "Mule Skinner Blues" әнінде ол әйелінен қаладан "бір банка ішімдік және Джон Б. Стетсон шапаны" әкелуін сұрайды. 2017 жылы Colter Wall өзінің атымен аталатын альбомындағы "Тринадцать серебряных долларов" әнінде "Менің денсаулығым бар, Менің Джон Б. Стетсон шапаным бар" деген жолдарда Стетсон шапанына сілтеме жасалады.
In Louis Armstrong`s song "St. Jame´s Infirmary", he says he wants to be buried with a "Stetson hat, John B. that is". The actor Alan Young, known for his role in the sitcom, Mr. Ed, played Stetson in the 1962 episode "The Hat That Won the West" of the syndicated television series, Death Valley Days, hosted by Stanley Andrews. The folk song "Stagger Lee", covered by Bob Dylan among others, tells the story of how in a bar room brawl, "bad man Stagger Lee" shoots Billy Lyons dead for taking Stagger Lee's Stetson Hat. On his sixth album The Road to Ensenada, released in 1996, singer songwriter Lyle Lovett is pictured on the cover with his Stetson held over his heart, and the opening song is "Don't Touch My Hat." It contains the lyrics "My John B. Stetson / Was my only friend / And we've stuck together / Through many a woman." In the Jimmie Rodgers song, "Mule Skinner Blues", he asks his wife to bring a 'pint of booze and a John B. Stetson hat' back from town. In the 2017 Colter Wall album named after himself, the song titled "Thirteen Silver Dollars", references the Stetson hat in the lines "Well, I got my health, My John B Stetson "