Кіріспе

Ирандық христиан шіркеуі Джамаат е Раббани (جماعت ربانی) – Құдайдың жиналыстарының Ирандағы филиалы, ең ірі евангелистік Петірлік христиан шіркеулерінің бірі. Оның орталығы Тегеран қаласында (Иран) орналасқан. Жамағаттың көп бөлігі (шамамен 80%) исламнан дін аударған адамдар, ал қалғаны – ирандық христиан этникалық азшылықтарынан келгендер. Қызметтер парсы және армян тілдерінде өткізіледі.

Ирандық ресми пікірлер

Иран үкіметі, әсіресе 1979 жылғы революциялық исламдық түрінде, Иран жергілікті тұрғындары емес христиан діни топтарына күдікпен қарайды: атап айтқанда, Ассирия шығыс шіркеуі және Армения апостол шіркеуі, екеуі де біздің заманымыздың 1-ші және 4-ші ғасырлары аралығында Парсы империясының жерлерінде болған.

17-шы ғасырдың соңында және қайта 19-шы ғасырда Иран шетелдік ықпалға, соның ішінде мектептер мен ауруханалар ашқан, сондай-ақ шығыс христиандарын және мұсылмандарды дінге көндірген батыс христиан миссионерлеріне ашық болды. Француз иезуиттері, римдік католиктер, британдық англикандар және американдық Құдайдың жиналыстары сияқты топтар шағын жетістіктерге қол жеткізді және Ирандағы осы конфессиялардың қазіргі күйде болуы олардың ықпалының нәтижесі. Консерваторлар бұл топтарды "батыстың жаңалықтары" деп санайды және оларға толық сенім артпайды. Бұл пікірді тіпті жергілікті христиандар да бөліседі. Бірақ Ислам революциясынан бері Ислам шариатының институционалдығы Құдайдың жиналысына, мұсылмандарды христиан дініне ауыстырудағы ерекше жетістіктеріне байланысты, ерекше қатаң шаралар қолданды. Бұл жетістік негізінен олардың дұға тілі ретінде жергілікті парсы тілін пайдалануына байланысты, ал басқа христиан топтары дұғалары үшін бірнеше ежелгі тілдерді (мысалы, сириялық, армян) қолданды.

Діндік ортасы

Исламда діннен қайту ең кешірілмейтін күнә саналады, сондықтан мұсылмандарды исламнан алыстатуға шақыратын немесе оған ынталандыратын адамдар ислам мен Мұхаммед пайғамбарға қарсы құрметсіздік жасады деген айыппен өлім жазасына кесілуі мүмкін. Бүгінгі күні Ирандағы Құдай қауымдарының христиандарын қудалау – жекелеген оқиғалар тізбегі немесе жеке адамдардың пікір айырмашылығының нәтижесі емес, қайта әртүрлі нысандарда барлық деңгейде іске асырылатын мемлекеттік саясат. Бұл жеке адамдарға да, шіркеудің баршасына да әсер етеді.

Дау

1990 жылдардың ортасында епископ Хайк Ховсепиан Мехр, ресми деңгейдегі барлық жоққа шығаруға қарамастан, діннен бас тарту туралы заң қолданылуда және күшінде қалып отыр. Осы заң бойынша исламнан басқа дінге өткендерге өлім жазасы беріледі. 1989 жылы пастор Хосейн Судманд діннен бас тартқаны үшін атқыланды. Мұсылман болып туғанына қарамастан, 1989 жылы Хосейн 25 жылдан бері христиан дінін ұстанып келген. Ол Мәшхад қаласындағы Ассамблеялар Одағы (АОГ) шіркеуінің евангелисті және пасторы болды. Әріптес пасторлар Dayro E Tasalamat (Омбудсмен және мұсылман дін қызметкері, сөзбе-сөз "құғын көргендердің дауысын еститін") алдында жазадан жеңілдік беруді өтінгеніне қарамастан, Хосейн 1989 жылдың 3 желтоқсанында Омбудсменнің талабымен дарға асылды. Оның соқыр әйелі мен төрт баласы қалды. Мәхди Дибадж, мұсылманнан христиан дініне ауысқан, шамамен 9 жыл түрмеде отырды. Осы уақыт ішінде ол 2 жыл жалғыз камерада болды және макеттік атқылауға ұшырады.