Кіріспе

Амфибия түрлері

Калифорниялық жолбарыс саламандрасы (Ambystoma californiense) – Калифорнияға тән, осал амфибия. Бұл – жер астында тіршілік ететін саламандра. Бұрын жолбарыс саламандрасының (A. tigrinum) түршесі саналған Калифорниялық жолбарыс саламандрасы жақында қайтадан жеке түр деп белгіленді. Сонома округіндегі және Санта-Барбара округіндегі Калифорниялық жолбарыс саламандрасының ерекше популяциялық сегменті (DPS) федералды түрлердің жоғалу қаупі төндірген тізіміне енгізілген, ал Орталық Калифорния DPS федералды түрлердің жоғалу қаупі бар тізімінде. Сонома округі, Оңтүстік Сан-Хоакин және Санта-Барбара округі DPS плейстоцен кезеңінен бері бір миллион жылдан астам уақыт бойы Калифорниялық жолбарыс саламандрасының қалған популяциясынан бөлініп кетті және олар жеке түр мәртебесіне ие болуы мүмкін.

Сипаттама

Калифорниялық жолбарыс саламандрасы - Калифорнияға ғана тән, салыстырмалы түрде ірі және жасырын өмір суратын амфибия. Ересектердің жалпы ұзындығы шамамен 17-20 см-ге жетеді. Денесі мықты, мұрны кең және дөңгелек. Ересектердің денесі сары немесе қаймақ түсті дақтармен қара түсті, ал дернәсілдері жасыл-сұр түсті болады. Калифорниялық жолбарыс саламандрасының көздері қоңыр, қара қарайысты.

Тұрғылықты жері мен таралу аймағы

Калифорниялық жолбарыс саламандрасы көктемгі бассейндер мен басқа да маусымдық тоғандар мен су қоймаларында көбейеді; оның мекендеу ортасы үлкен, балықсыз көктемгі бассейндерге немесе осыған ұқсас су объектілеріне шектелген. Ол 1000 м (3200 фут) биіктікке дейін кездеседі. Ересектер түнде, күз бен қыс мезгіліндегі алғашқы маңызды жауын-шашын басталған кезде, жоталы жерлерден суды көбейту орындарына қоныс аударып, көбейгеннен кейін жоталы жерлерге қайта оралады. Тарихи тұрғыдан алғанда, Калифорниялық жолбарыс саламандрасы штаттың көп бөлігіндегі шабынды далалық жерлерде кездескен болуы мүмкін. Ол Сонома округінде, әсіресе Лагуна-де-Санта-Розада (тасқын аймағынан тыс), оңтүстікке қарай Санта-Барбара округіне дейін, көктемгі бассейн кешендерінде және Орталық аңғардағы Колуза округінен Керн округіне дейінгі оқшауланған тоғандарда, сондай-ақ жағалау аймағында кездеседі. Санта-Барбара және Сономадағы популяциялар 2000 және 2003 жылдардан бері жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілген. 2004 жылдың 4 тамызында АҚШ-тың Балық және жабайы табиғат қызметі Калифорниялық жолбарыс саламандрасын Орталық DPS аймағында қауіп төндіретін түр деп тіркеді, бұл 2004 жылдың 3 қыркүйегінен күшіне енді, сонымен қатар басқа ерекше популяция сегменттерінің бұрынғы жойылып бара жатқан түрлер тізімін растады және қалған барлық популяцияларға қорғау шараларын ұзартты. Алты популяция Сонома округінде, Сан-Франциско шығанағы аймағында (Станислаус округінде, Мерсед округінің батысында және Сан-Бенито округінің көп бөлігінде), Орталық аңғарда, Оңтүстік Сан-Хоакин аңғарда, Орталық жағалау жотасында және Санта-Барбара округінде табылған. Калифорниялық жолбарыс саламандрасының популяциясының азаюына негізгі себеп адамның мекендеу ортасын жоюы және американдық бұқа бақалары сияқты жыртқыштардың болуы, сондай-ақ көбейту орталарына қолжетімділік болды. Бұдан басқа, Калифорниялық жолбарыс саламандрасы мен енгізілген жолақты жолбарыс саламандрасы (Ambystoma tigrinum mavortium) арасында тірі гибрид бар, генетикалық мәліметтер олардың 50-60 жылдан бері будандасқанын көрсетеді.

Өмірлік цикл

Ересектер өмірінің көп бөлігін жер астында, басқа жануарлар, мысалы, дала тышқандары мен гоферлер жасаған қуыстарда өткізеді; бұл саламандралар өздері қуыс қазуға жарамсыз. Олардың жер астындағы өмірі туралы көп мәлімет жоқ. Жер астындағы бұл кезеңді көбінесе жазғы ұйқы (қыстаудың жазғы нұсқасы) деп атайды, бірақ нағыз жазғы ұйқы ешқашан байқалған емес, ал қуыстарға орнатылған оптикалық талшықты камералар зерттеушілерге саламандралардың белсенді түрде азық іздеуін көруге мүмкіндік берді. Ересектер құрттар, ұлулар, жәндіктер, балықтар және тіпті кішкентай сүтқоректілермен қоректенеді, бірақ ересек Калифорния жолбарыс саламандралары өте аз жейді.

Көбею

Күздің соңында және қыстың басында, бірінші жаңбырдан кейін, ылғалды маусым саламандраларға ең жақын тоғанға көшіп баруға мүмкіндік береді, бұл сапар 2 километрге дейін созылуы мүмкін және бірнеше күнге жалғасуы мүмкін. Аналығы 10-14 күннен кейін шағылысады. Личинка кезеңі үштен алты айға дейін созылады. Дегенмен, Калифорниялық жолбарыс саламандрасының личинкалары да "қыстауы мүмкін". Қыстаған личинкалардың метаморфозаға өтуі 13 ай немесе одан да көп уақытты алуы мүмкін. Жақындағы жаңалықтар, мысалы, қыстау, осы қауіп төнген түрді басқаруға маңызды әсер етеді, әсіресе су ортасы өзгерген кезде. Личинкалар басқа ұсақ омыртқасыз жануарлармен, оның ішінде бунаққұйрықтармен қоректенеді. Тоған құрғағанда, олар жабырларын қайта сіңіріп, өкпелерін дамытады, содан кейін метаморфтар қуыс іздеп тоғаннан шығады. Орташа есеппен аналық 1,4 рет көбейіп, метаморфозаға дейін жеткен 8,5 жас туады, нәтижесінде бір аналықтың өмірінде шамамен 12 метаморфты ұрпақ пайда болады. Калифорниялық жолбарыс саламандрасы 15 жылға дейін өмір сүре алады.