Кіріспе

Milwaukee Road 261 локомотиві – 1944 жылдың шілде айында Нью-Йорк штатының Шенеқтади қаласында American Locomotive Company (ALCO) компаниясы салып шығарған "S3" 4-8-4 "Northern" класты булы локомотив. Ол 1956 жылы теміржол қызметінен шығарылғанға дейін ауыр жүктерді және жолаушыларды тасымалдауға пайдаланылды. 261-ді бөлшектеп, металлға тапсырудың орнына, оны сақтап алып, 1958 жылы Висконсин штатының Грин-Бэй қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайына табыс етті. Бүгінде локомотив Минеаполис қаласындағы Friends of the 261 атты коммерциялық емес ұйымға тиесілі, олар оны күтіп ұстайды және басқарады. 1993 жылы жаңадан қалпына келтірілген бу машинасы сол кезден бері өз күшімен көптеген шақырым жүріп шықты.

Салық қызметі және зейнеткерлік демалысы (1944-1958 жж.)

1944 жылдың шілдесінде American Locomotive Company компаниясы 261 локомотивін жасаған. Бұл локомотив бастапқыда Milwaukee Road компаниясында пайдаланылды. Салмағы белгілі бір мөлшерде болатын локомотивтің қуаты ең жоғары деңгейде және максималды жылдамдығы да белгілі, ол көмірмен жұмыс істейді. Локомотив теміржолда, әсіресе маршруттың шығыс бөліктерінде жүк пойыздарын тартқан, бірақ жылдам жолаушылар пойыздарын тартуда да өте жақсы болды. 1954 жылдың наурызына қарай ол Милуоки бөліміне бекітілді. 1956 жылдың тамызында қызметтен босатылып, кейін Висконсин штатының Грин-Бэй қаласындағы Ұлттық теміржол мұражайына сыйға берілді. Мұражайдың алғашқы экспонаты ретінде 261 1958 жылы мұражай аумағына жеткізілді.

Экскурсиялық қызмет

1991 жылы жаңа құрылған "North Star Rail" компаниясы 261 локомотивін магистральдық экскурсиялар үшін қайта жаңартуға таңдады. Бұл шешімге бірнеше себеп болды. Локомотив жол жылдамдығымен қалыпты жүк көлемін тасымалдауға жеткілікті қуатты болды. Ол бу локомотивтері үшін бірқатар заманауи мүмкіндіктерге ие болды, соның ішінде күтіп ұстауға ыңғайлы роликті подшипниктер. Сонымен қатар, одан асбест изоляциясы алынып тасталған еді, оның жоюы экологиялық және қауіпсіздік талаптарына байланысты өте қымбат. 261 локомотивінің салыстырмалы түрде қысқа – 10 жылдық қызмет мерзімі, оның қазандығының жақсы жағдайда екенін білдірді, демек, локомотивті қайта құруға аз жұмыс қажет болады. 1991 жылдың қараша айында "North Star Rail" және Ұлттық теміржол мұражайы 10 жылға жалға алу туралы келісімге келді, ол 10 жылдан кейін жаңаланды. 1992 жылдың қыркүйегінде 261 локомотиві Грин-Бэйден Миннеаполиске, Гумбольдт-Ярдтағы GE шеберханаларына көшірілді. Мұнда штаттық қызметкерлер локомотивті қайта жаңарту жұмыстарын жүргізді. Жұмыс қарқынды жүргізілді, нәтижесінде 1993 жылдың маусым айында гидростатикалық сынақ, шілдеде сынаққа от қою және қыркүйекте толық қайта жаңарту жұмыстары аяқталды. 1993 жылдың 14 қыркүйегінде FRA инспекциясынан өткеннен кейін, локомотив Висконсин орталық теміржолы арқылы жүріп, 18-19 қыркүйекте алғашқы қоғамдық экскурсияларға уақытында жетті. Содан кейін локомотив жаңа орнына, жалға алынған Burlington Northern Minneapolis Junction нысанына оралды. 261 локомотивінің достары 2002 жылға дейін сақтандыру полисіне ие болды, бұл сапарлар топқа 261 локомотивін жеке түрде пайдалануға мүмкіндік берген соңғы мүмкіндіктердің бірі болды. Келесі айларда 261 локомотивінің достарының жұмысында бірқатар маңызды өзгерістер енгізілді. Сақтандыру құнының жоғары болуына байланысты, билет бағасын қолжетімді ету үшін топ Amtrak компаниясымен серіктесуге шешім қабылдады. Amtrak өзін-өзі сақтандырады, сондықтан экскурсиялық сақтандырудың қосымша шығыны айтарлықтай төмен болды. Дегенмен, Amtrak барлық жабдықтың Amtrak стандартына сәйкес келуін талап етеді. Локомотив Amtrak стандартына ие болған екінші бу локомотиві болды, ал 261 локомотивінің достары Amtrak талаптарына сай вагондарды сатып алу немесе қайта жаңарту жұмыстарын бастады. Amtrak компаниясымен алғашқы серіктестік 2003 жылдың қазан айында, локомотивтің Миннеаполис пен Миннесота штатының Винона қалалары арасындағы ескі Milwaukee Road теміржол желісіне оралуымен жүзеге асты. Осындай сапарлар 2011 жылға дейін жыл сайын қайталанды.

2004-2008 жылдар

2004 жылдың маусым айында локомотив қалпына келтірілгеннен кейін алғаш рет Милуокиге оралды. Чикагоға бағытталған жолда, ол 1854 жылғы түпнұсқалық Ұлы саяхаттың шамамен қайта жаңғыртуы – Ұлы саяхатқа қатысу үшін түнімен тоқтады. Ол Чикагодан шығып, Миссисипи өзеніне жеткен алғашқы теміржолдың 150 жылдығын атап өту үшін Рок-Айлендке (Иллинойс штаты) келді. Ұлы саяхат барысында 261 Айова, Чикаго және Шығыс теміржолы арқылы Саваннаға (Иллинойс штаты) және Миссисипи өзеніне дейінгі алғашқы теміржол желісінің қазіргі иесі/операторы – Айова штаты аралық теміржолындағы Бюро Джанкшнға (Иллинойс штаты) күнделікті сапарлар жасады. Содан кейін пойыз солтүстікке қарай IC&E рельстерімен өзен бойында, Айова штатының Дубук және Висконсин штатының Ла-Кросс қалаларында түнімен тоқтады. Түйелі қалаларға дейінгі соңғы кезең Висконсинде BNSF трассасымен жүргізілді. 261 2005 және 2007 жылдары BNSF трассасы арқылы Миннеаполис пен Дулут арасында экскурсиялар ұйымдастырды. 2006 жылдың маусым айында Милуокиден үш экскурсия басталды: 23 маусымда жұма күні Стюртевантқа (Висконсин штаты) кешкі тамаққа арналған пойыз, сондай-ақ 24 және 25 маусымда сенбі және жексенбі күндері Висконсин штатының Делл қаласына экскурсиялар. Бұл рейстер үшін пойыз Жаңа Лиссабонда айналдырылды. Бұл сапарлар 2008 жылдың тамызында қайталанды. 2006 жылдың қыркүйегінде 261 және оның пойзы RiverWay 2006 аясында Рок-Айлендке (Иллинойс штаты) барды, бұл Миссисипи өзені арқылы салынған алғашқы теміржол көпірінің 150 жылдығын мерекелеуге арналған Quad Cities шарасы болды. Мерекелік шараның бір бөлігі ретінде 261 пойзы Қытайда жасалған QJ 2-10-2 парлы локомотивтері 6988 және 7081 жұптарымен байланыстырылып, 2006 жылдың 15 қыркүйегінде Айова штатының Хоумстед қаласына сапар жасады. Келесі күні 261 қосылып, Рок-Айлендтен Бюро Джанкшнға (Иллинойс штаты) дейін "үштік бас" ретінде жүрді; содан кейін келесі күні QJ локомотивтері 261сіз Маскатинге (Айова штаты) және кері бағытталды. Бұл экскурсиялардың ешқайсысында дизельдік локомотивтер қолданылмады. 2007 жылдың қыркүйегінде Canadian Pacific 2816 және 261 тағы бір рет Винонаға (Winona) бірлескен сапар жасады. Сапарда дизельдік локомотивтер мен су тасымалдайтын вагондар қолданылмады. 261-дің достары Canadian Pacific теміржолының 2816-ның АҚШ-қа қайта оралуын жоспарлауға көмектесті, сондай-ақ 2816 басқарған құрамның жартысын қамтамасыз етті. 2008 жылдың мамырында 261 Твин-Сити және Батыс теміржолында фотосессияға қатысты. Осыдан кейін локомотив Джон Диллингердің өміріне негізделген және Джонни Депп пен Кристиан Бейлдің қатысуымен түсірілген "Халық жауы" фильмін түсіру үшін Чикагоға көшірілді. 261 Диллингер қайтыс болғаннан кейін он жыл өткен соң салынса да, локомотив Чикаго Юнион станциясында түсірілуге жарамды парлық локомотивтің талаптарына сай келді. 261 үшін талап етілетін FRA "15 жылдық тексеруден" бұрынғы соңғы экскурсиясы 2008 жылдың қыркүйегінде Canadian Pacific компаниясының бұрынғы Милуоки жолымен Миннеаполистен Винонаға, ал BNSF компаниясының бұрынғы Бурлингтон Солтүстік жолымен Ла-Кросстан Миннеаполиске қайта сапар болды. Локомотив қызметтен алынғаннан кейін, 261-дің достары локомотивті қайта құруды дереу бастады.

Ұлттық теміржол мұражайынан сатып алу (20092010)

2009 жылы 261 локомотивімен жұмыс тоқтатылып, күш-жігер Оңтүстік Тынық мұхиты 4449 локомотивіне шоғырландырылды. "Күндізгі жарық" деп аталатын 4449 локомотиві TrainFestival 2009 фестиваліне қатысуға тиіс болды, ал "261 достары" тобы оның қатысуына үлкен үлес қосты. Топ 2009 жылдың 3 шілдесінде басталган Портлендтен (Орегон штаты) Мичиган штатының Овоссо қаласына 4449 локомотивінің экскурсиясы үшін бірнеше жолаушылар вагондарын ұсынды, сондай-ақ TrainFestival 2009 фестиваліне де көмектесті. Үш айдан кейін 4449 локомотиві 2009 жылдың 20 қазанында Портлендке оралды. 2009 жылдың қараша айында "261 достары" мен Ұлттық теміржол мұражайы арасында жалға алу шарттары бойынша келіссөздер келіспеушіліктерге ұшырады. Мұражай "261 достарынан" тым көп ақы талап етіп отырды, әсіресе үлкен жөндеу жұмыстары жүргізіліп жатқан кезде. "261 достары" Ұлттық теміржол мұражайымен жасалған жалға алу шартын тоқтатуға шешім қабылдады, себебі ол өте қымбатқа түсті, және қалпына келтіруге жарамды басқа локомотив іздеуге кірісті. 2010 жылдың қаңтар айының ортасында Sterling Rail теміржол жабдықтарын сатумен айналысатын компанияның сайтында осы локомотив сатылымда екені хабарланды. Локомотивті Калифорниядағы коллекционерге сату жоспарланған, ол "261 достарына" оны жөндеуге және пайдалануға рұқсат беруі мүмкін еді; алайда, мәміле аяқталған жоқ. Сол кезде ұйымның бас директоры Стив Сэндберг басқа ұйымдармен басқа локомотивті жалға алу мүмкіндігін талқылауда екенін мәлімдеді. Ұлттық теміржол мұражайының атқарушы директоры Майкл Э. Тельзроудың сөзіне сәйкес, 2009 жылдың 17 қарашасында жіберілген электрондық хатта Стив Сэндберг олардың ұйымы 261 локомотивін пайдалануды тоқтатуға шешім қабылдағанын хабарлады. Келісім шарттарына сәйкес, "261 достары" локомотивті мұражайға қайтаруға міндетті болды. Алайда, "261 достары" 2010 жылдың мамырында локомотивті 225 000 долларға сатып алып, оны Миннеаполисте қалдырып, жөндеуден кейін қайта іске қосты.

Екінші экскурсиялық мансап (2013 жылдан қазіргі уақытқа дейін)

2012 жылдың 29 қыркүйегінде 261 сынақтан өтті және 2008 жылдан бері алғаш рет өз күшімен қозғалды. 2013 жылдың сәуір айында ол Twin Cities and Western темір жолында сынақ пойызын сәтті жүргізді. Миннеаполистен қалыпты режимде жүріп, содан кейін Миннеаполиске кері жеңілдікпен келді. 2013 жылдың 11 мамырында (Ұлттық пойыз күні) 261 Minneapolis-тен Duluth-қа экскурсия жасады, онда ол алғаш рет Soo Line 4 6 2 No. 2719 және Duluth and Northern Minnesota 2 8 2 No. 14 пойыздарымен кездесті. 261 Duluth-та түнеп, 2719 пойызымен бірге суретке түсті. 12 мамырда 261 Minneapolis-ке оралды. Amtrak P42DC #17 осы сапарға 261-ге қосылды. 2013 жылдың 12 қазанында 261 Willmar, Minnesota қаласына күзгі экскурсия жасады. 2013 жылдың 13 қазанында 261 екінші рет Boylston, Wisconsin қаласына экскурсия жасады. Amtrak P40DC #824 осы сапарларға 261-ге қосылды. 2014 жылдың 27 қыркүйегінде 261 Duluth-қа барып, 28 қыркүйекте Minneapolis-ке оралды. Экскурсия BNSF-тің Hinckley бөлімшесімен жүрді. Amtrak P42DC #174 осы сапарға 261-ге қосылды. 2014 жылы 261 St. Paul қаласында "Солтүстік полюс экспресін" ашты. Екі демалыс күні бойы 261 St. Paul Union Depot станциясынан осы экскурсияға арналған қысқа сапарларды жасады. Пойыз 4 вагондан тұрды және Depot аумағындағы 2 км (3,2 км) жолмен жүрді. 261 тіпті Canadian Pacific Holiday Train депоға келген кезде оның жанында суретке түсті. 2015 жылдан 2022 жылға дейін 261 St. Paul Union Depot-та "Солтүстік полюс экспресі" локомотивінің рөлін қайталады, әр желтоқсанда екі демалыс күні жұмыс істеді. 2022 жылғы сапар кезінде локомотив тек бірінші демалыс күні жұмыс істеді, ал екінші күні 32A пойызы жүрді. 2015 жылдың қазан айында 261 Minneapolis қаласында өткен 2015 жылғы Railway Interchange Show көрмесіне қатысты. 10 қазанда 261 Boylston, WI қаласына күндізгі экскурсия жасады, онда пойыз бұрылып, Minneapolis-ке қайтып келді. Келесі күні 261 Willmar, MN қаласына да солай жасады, бірақ Minneapolis-ке оралу үшін айналмалы дискіді пайдаланды. Amtrak-тың IV фазалық мұралық локомотиві #184 екі сапарға да 261-ге қосылды. 261 "Union Depot Train Days" іс-шарасы үшін басқа жабдықтармен бірге бумен St. Paul Union Depot-қа барды, ғимараттың 90 жылдығын тойлады. Ол Soo Line 2500 EMD FP7 локомотивімен түнгі фотосессияда көрінді. 2016 жылдың 4 маусымында 261 Duluth, Minnesota қаласына барып, 5 маусымда Minneapolis-ке оралды. Amtrak қуат тапшылығына тап болғандықтан, 261 бұл сапарды өздігінен жасады. 2016 жылдың қыркүйегінде 261 Twin Cities and Western темір жолы мен Minnesota Prairie Line желісінде жұмыс істеді. Minnesota Prairie Line бұрынғы Chicago and North Western темір жолының трассасы, ол бастапқыда Minneapolis and St. Louis темір жолына тиесілі болды. 261 батысқа қарай Winthrop, Minnesota қаласына дейін жүрді. Бұл 60 жыл ішінде алғаш рет Minnesota Prairie Line желісінде бумен жүретін локомотив болды. Осы бағыт 2017 жылдың күзінде де пайдаланылды. 2016 жылдың қазанында 261 бұрынғы Milwaukee Road трассасымен Minneapolis қаласынан Twin Cities and Western темір жолымен үш рет экскурсия жасады. 261 пойызына дизельдік көмекші пойызы қосылмады, тек оны Minneapolis-ке қайтару үшін тартты, себебі пойызды бұруға орын болмады. 2017 жылдың маусым айында 261 Солтүстік Дакотадағы Red River Valley and Western темір жолында жұмыс істеді. 2018 жылы Amtrak-тың чартерлік пойыздар саясатына енгізілген өзгерістерге байланысты 261 көптеген экскурсияларды, оның ішінде сол жылдың маусым айында өтуі тиіс Duluth экскурсиясын жасай алмады. 2018 жылдың 8 және 9 қыркүйегінде 261 достары Fall Color and Gourmet Express үшін екі экскурсия жасады, олар Minneapolis-тен Glencoe, Minnesota қаласына дейін Twin Cities and Western трассасымен жүрді, Norwood Young America, Minnesota маңында тамақ пен шарапты ұсынып, фотоға түсті. 2018 жылдың 22 қыркүйегінде 1993 жылғы алғашқы экскурсияның 25 жылдығына орай 261 жеке теміржол вагондарының американдық қауымдастығының (AAPRCO) жылдық конвенциясына арнайы пойыз тартты. 2019 жылдың мамыр айында қаңтарда жасалған келісімнен кейін 261 достары Wisconsin and Southern темір жолынан бұрынғы Milwaukee Road EMD E9 #32A локомотивін сатып алды, ол Watco компаниясына тиесілі. Алғаш рет 31 мамырдан 2 маусымға дейін Union Depot Day-де көрсетілді, ол 22 маусымда алғашқы экскурсиясын жасады, әлі де Wisconsin and Southern түстерінде боялған, бұрынғы жазулары жоқ. E9 локомотиві Milwaukee түстеріне боялып, 2021 жылдың 12 мамырында жаңа түс схемасында таныстырылды. 2019 жылдың маусым айында 261 Minneapolis қаласында өткен Milwaukee Road Historical Association конвенциясы үшін екі экскурсия жасады, олар "261 Hiawatha" деп аталды. 2019 жылдың 22 маусымында пойыз Minneapolis-тен Brownton, Minnesota қаласына дейін Twin Cities and Western темір жолымен жүрді. 2019 жылдың 23 маусымында пойыз Minneapolis пен Norwood/Young America қалалары арасында TC&W желісімен, содан кейін Norwood-дан Winthrop қаласына TC&W еншілес компаниясы Minnesota Prairie Line желісімен сапарлады: 261 үшін сирек маршрут. 2021 жылдың 11 наурызында 261 локомотивінің оттық камерасын көмірден майға ауыстыруға 200 000 долларлық ұсыныс жасалды. Алайда, бұл S3 кластың майға ауыстырылған алғашқы реті емес, себебі 262, 263, 267 және 269 локомотивтері қызметтік өмірінде майға ауыстырылған.