Кіріспе

Америкалық 4-6-4 булы локомотивтер (1927–1957)

Нью-Йорк Орталық "Хадсон" – American Locomotive Company (ALCO), Baldwin Locomotive Works және Lima Locomotive Works компаниялары Нью-Йорк Орталық Темір жолы үшін 1927 жылдан 1938 жылға дейін үш серияда салған танымал 4-6-4 "Хадсон" типті булы локомотив. Гудзон өзенінің атымен аталған 4-6-4 дөңгелек орналасуы АҚШ-та "Хадсон" типі деп белгілі болды, себебі бұл локомотивтер Солтүстік Америкада салынған және пайдаланылған алғашқы мысалдар еді. Жоғары жылдамдықты жолаушылар пойыздары үшін салынған "Хадсон" локомотивтері Нью-Йорк Орталық Темір жолының ең жылдам "20th Century Limited" және "Empire State Express" сияқты жолаушылар пойыздарын тартуымен әйгілі болды. 20 ғасырдың ортасында дизельдік локомотивтердің пайда болуымен барлық "Хадсон" локомотивтері қызметтен шығарылып, 1957 жылға дейін жойылды. Бүгінде олардың ешқайсысы сақталмаған, тек J 1d 5313 локомотивінен өзгертілген тендері ғана Скрантондағы Steamtown ұлттық тарихи орнында сақталған.

Тарих

Чикаго, Милуоки, Сент-Пол және Тынық мұхиты темір жолы (Милуоки жолы) алғашқы болып 4-6-4 локомотивін (оларды Балтика деп атады) жобалады; бірақ, олар Нью-Йорк орталық темір жолының (New York Central) "Хадсон" локомотивтерінен кейін ғана салынды. Нью-Йорк орталық темір жолының президенті Патрик Э. Кроули, Нью-Йорк штатының Гудзон алқабын бөліп тұратын және Нью-Йорк қаласының маңынан кеңінен ағып өтетін Гудзон өзенінің атымен оларды "Хадсон" деп атады. "Хадсон" локомотивтерінің пайда болуына себеп, бұрынғы 4-6-2 "Тынық мұхиты" (Pacific) локомотивтерінің ұзын, ауыр пойыз және жоғары жылдамдық талаптарына жауап бере алмайтыны болды. Нью-Йорк орталық темір жолының осьтік жүктеме шектеулерін ескере отырып, "Тынық мұхиты" локомотивтерін одан да үлкен ету мүмкін болмады, сондықтан үлкен қазанды тасымалдау үшін жаңа локомотив типі қажет болды. Лима локомотивтер зауытының (Lima Locomotive Works) 2-8-4 "Беркшир" (Berkshire) типіндегі супер қуатты бу машинасы "Хадсон" локомотивтерінің алдағы үлгісі болды. "Беркшир" локомотивтерінің 4 дөңгелекті сүйрегіш машинасы қазаннан кейін үлкен оттық орнатуға мүмкіндік берді. Бұл жоғары бу жылдамдығын қамтамасыз етті, соның нәтижесінде локомотив жылдамдықпен жүргенде қуатынан айырылмады, бұл ескі локомотивтердің жиі кездесетін кемшілігі еді. Жүк тасымалына бейімделген "Беркшир" локомотивтерінің идеяларын "Тынық мұхиты" локомотивтеріне қолдану 4-6-4 локомотивін жасауға әкелді. Нью-Йорк орталық темір жолы Alco компаниясынан No. 5200 прототипін тапсырыс берді және оны жан-жақты сынақтан өткізді. Соңында 205 J-1 класты "Хадсон" локомотивтері салынды, оның ішінде Мичиган орталық темір жолы үшін (MC, жол нөмірлері 8200-8229) және Кливленд, Цинциннати, Чикаго және Сент-Луис темір жолы үшін (Cleveland, Cincinnati, Chicago & St. Louis Railway, "Big Four", жол нөмірлері 6600-6629) әрқайсысы 30 локомотивтен салынды. Сонымен қатар, Нью-Йорк орталық темір жолының еншілес компаниясы Boston & Albany Railroad 20 J-2 класты локомотивтерге (B&A, жол нөмірлері 600-619) тапсырыс берді, соңғы 10 локомотив Лима локомотивтер зауытында салынды (ал қалған барлық Нью-Йорк орталық темір жолының "Хадсон" локомотивтері Alco компаниясының Schenectady зауытында салынды). Кейінірек, 1937-1938 жылдары көптеген заманауи құрылғылар мен инновациялармен жабдықталған 50 J-3a класты "Супер Хадсон" (Super Hudson) локомотивтері салынды. MC, Big Four және B&A локомотивтері Нью-Йорк орталық темір жолының нөмірлеу жүйесіне енгізілгеннен кейін, Нью-Йорк орталық темір жолының "Хадсон" локомотивтерінің жол нөмірлері 5200-ден 5474-ке дейін болды. Нью-Йорк орталық темір жолының J-1 класты локомотивтерінің жол нөмірлері 5200-5344 болды, MC J-1 локомотивтері NYC 5345-5374, Big Four J-1 локомотивтері NYC 5375-5404, J-2 локомотивтері (барлығы B&A) NYC жол нөмірлері 5455-5474, ал J-3 локомотивтерінің жол нөмірлері 5405-5454 болды. J-2 локомотивтерінің нөмірлері соңғы болып тізілген, өйткені олар J-3 локомотивтері жеткізілгеннен кейін ғана Нью-Йорк орталық темір жолына ауыстырылды.

Оңтайландыру

Хадсондар өте жақсы сапалы болды. Жаңа дизельді Zephyr ағынды локомотивінің стильдік сәніне жауап ретінде, №5344 (соңғы J 1e) Карл Ф. Кантола жобалаған арт-деко стиліндегі ағынды қаптамамен жабдықталды және 1934 жылдың 27 желтоқсанында «Комодор Вандербильт» деп аталды. Кейіннен ағынды қаптама, Генри Дрейфус жобалаған ағынды қаптамасы бар соңғы он J 3a Super Hudson локомотивтеріне (5445–5454) сәйкес келу үшін ауыстырылды. J 1e Hudson №5344 парктегі қалған локомотивтерден ерекшеленді, себебі ол ағынды қаптамасы бар жалғыз J 1 локомотиві болды және екі рет ағынды қаптамасы ауыстырылған екі локомотивтің бірі болды (екіншісі – Балтимор және Огайо P 7, №5304). Empire State Express бағытында жұмыс істеу үшін 1941 жылы тағы екі J 3a локомотивіне (5426 және 5429) үшінші ағынды стиль орнатылды. Кейінірек, екі мақсаттағы 4-8-2 Mohawks локомотивтерінің сынақтары Hudsons локомотивтерінің тағдырын шешті. L3 және L4 Mohawks локомотивтері өте жақсы болды, бірақ олар жоғары жылдамдықтың емес, төмен жылдамдықтың жүк тасымалына көбірек бейімделген. 1944 жылы Нью-Йорк қаласы Соғыс өндірісі жөніндегі кеңестен 4-8-4 типіндегі жаңа, жоғары жылдамдықты локомотив құрастыруға рұқсат алды, ол Hudson және Mohawk локомотивтерінің барлық артықшылықтарын біріктірді. Көптеген басқа теміржолдар 1930 жылдары 4-8-4 локомотивтерін пайдаланған, оларды алғаш қабылдаған Northern Pacific Railway теміржолының атымен «Northern» деп атаған. Кейінірек қабылдағандықтан, Нью-Йорк қаласы басқалардың тәжірибесіне сүйене алды. Бұл локомотив өте жақсы болып шықты және Нью-Йорк қаласындағы осы типтегі локомотивтер «Niagara» деп аталды. Алайда, олардан тек 27 ғана құрастырылғандықтан, олар ең ауыр және ең беделді пойыздарды ғана қабылдады, ал соңғы Niagara (№6015) 1956 жылдың шілдесінде қызметтен босатылды. Көптеген Hudson локомотивтері 1957 жылы Нью-Йоркте бу кезеңі аяқталғанға дейін жұмыс істеді.

Тағдыр

Темір жол дизельге ауысқанда барлық "Хадсон" локомотивтері жойылды, ешқайсысы сақталмады. Бұл Нью-Йорк қаласының сол кездегі президенті Альфред Э. Перлманның тікелей бұйрығынан болды, ол тарихи ескерткіштерді сақтауға қарсы болған. Екі J 1d класты "Хадсон" локомотиві, 5311 және 5313 нөмірлері, 1948 жылы Торонто, Гамильтон және Буффало темір жолына сатылды және тиісінше 501 және 502 болып қайта нөмірленді. Екі локомотив те 1954 жылы TH&B дизельге ауысқанда қызметтен шығарылып, жаратылды. 502 (бұрынғы 5313) тендері TH&B компаниясымен сақталды және жолаушылар пойыздарында пайдалану үшін бу генераторы вагонына айналдырылды. Бу генераторы вагоны бүгінге дейін сақталған және Steamtown Ұлттық тарихи орталығының коллекциясының бөлігі болып табылады.

Танымал мәдениет

Томас және Достар телесериалындағы Коннор кейіпкері NYC Хадсонның ағымталды үлгісі ретінде бейнеленген. NYC Хадсон локомотивтері Ван Халеннің 2012 жылғы «A Different Kind of Truth» альбомының, Commodores тобының 1975 жылғы «Movin' On» альбомының, Three Dog Night тобының 1975 жылғы «Coming Down Your Way» альбомының және 2020 жылғы Dennis DeYoung альбомының обложкаларында қолданылған. «Кесе пойыздары» ойынында Century Limited деп аталатын бу локомотиві бар. Ол Dreyfuss J 3 4 6 4 локомотивіне ұқсас, бірақ ойында 2 6 4 локомотиві болып келеді. Бұл ойындағы жақтаулары бар жалғыз бу локомотиві. «Құрметті Қорқақ Ит» мультсериалының «Маска» эпизодында, Мад Догтың машинасына соқтығысқан Amtrak жолаушылар пойзын тартқан, NYC J 3a Hudson локомотивіне негізделген бу локомотиві көрсетілген. «Темір Алып» фильмінде Нью-Йорк J 3a Hudson локомотивіне ұқсас бу локомотиві, Алып теміржол өткелінде жеген рельстерді жөндеуге тырысқанда, көмір тасымалдайтын пойызға соқтығысқан. The Big Bang Theory телесериалының 5-ші маусымының 6-шы эпизодында «Ринит аян» атты эпизодтың соңында Шелдон Купердің есігінің артында «New Empire State Express» плакатын көруге болады, дәл сол кезде Леонард Мэри Купердің Soft Kitty әнін тоқтатады. The Grand Tour бағдарламасында J 3 Hudson локомотиві шоудың басында көрсетіледі, бірақ оның клапандық механизмі дұрыс емес бейнеленген. «Мен сіздің анаңызбен қалай таныстым» телесериалында Тед Мосбидің пәтерінде, камин үстінде Нью-Йорк орталық Хадсон локомотивінің плакаты ілінген. Transport Tycoon қосымшасының белгішесі, Chris Sawyer-дің Locomotion ойынының мобильді нұсқасы, Нью-Йорк орталық Хадсон локомотивіне өте ұқсас локомотивті бейнелейді. «Трансформерлер: Құлағандардың Қайырымы» фильмінде Сеймур Симмонс сақтап қалған көне фотосуретте J 3a Dreyfuss локомотиві көрсетілген, онда Автобот Уили Хадсонды іздеуші ретінде анықтайды. Rugrats мультсериалының «Орнери Экспресстегі Күңкілдеу» эпизодында «Биенделтаун Экспрессі» деп аталатын бу локомотиві бар, ол Нью-Йорктің NYC J 3a Hudson локомотивіне ұқсас. «Әркімнің Батыры» фильмінде Нью-Йорк J 1e Hudson локомотивіне ұқсас бу локомотивтері көрсетілген. Ағымталды J 3a Dreyfuss Super Hudson локомотивінің суреті пойыз станциясындағы плакатта көрінеді. 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесіндегі Streamlined Hudson локомотивінің дәл осындай суреті, Терри Гиллиамның «Бразилия» (1985) фильмінде Сэм Лоуридің пәтерінде, Арчибальд Таттл (Роберт Де Ниро ойнаған) Сэм Лоуридің бұзылған кондиционерін жөндеп жатқанда, қабырғада ілінген. Сэм Лоури рөлін Джонатан Прайс ойнайды. SpongeBob SquarePants мультсериалының «Ұлы Патти Капер» эпизодында «Океандық экспресс» деп аталатын бу локомотиві бар, ол NYC J 1a Hudson локомотивіне ұқсас. Lorenzo қысқа фильмінде Нью-Йорк J 1e Hudson локомотивіне ұқсас силуэт көрсетілген. Хадсон локомотивтері Trainz және Train Simulator Classic сияқты пойыз ойындарында қолданылған (соңғысы үшін үшінші тараптан). NASCAR 2005: Chase For The Cup және NASCAR 07 ойындарының Red Ball Raceway логотипінде NYC Хадсон локомотиві бейнеленген.