Кіріспе

Аорталық синустың аневризмі, сондай-ақ Вальсальва синусы деп те аталады, – бұл дененің ең ірі артериясы – аортаның сирек кездесетін аномалиясы. Аортада әдетте аорта клапанының (Вальсальва синустарының) тікелей үстінде үш кішкентай қалта болады, ал осы синустардың бірінің аневризмі – жұқа қабырғалы ісік. Аневризмалар көбінесе оң (65–85%), кейде коронар емес (10–30%), және сирек сол (< 5%) коронарлық синусқа әсер етеді. Бұл аневризмалар ешқандай белгілерді тудырмауы мүмкін, бірақ үлкен болған жағдайда, тынысқырудың қиындауы, жүрек қағу немесе есінен тану сияқты көріністер пайда болуы мүмкін. Егер емделмесе, аорталық синустың аневризмасы жарылып, жақын орналасқан жүрек камераларына құлап, жүрек жеткіліксіздігіне алып келуі мүмкін. Аорталық синустың аневризмасы жекеше пайда болуы мүмкін, немесе Марфан синдромы, Лоис-Диетц синдромы және екі жапырақты аорта клапаны сияқты аортаның басқа ауруларымен бірге кездесуі мүмкін. Оны эхокардиография немесе жүрек магниттік-резонанстық томографиясы (МРТ) арқылы анықтауға болады. Емдеуге қан қысымын қадағалау кіреді, бірақ аневризма жарылған жағдайда хирургиялық араласу қажет болуы мүмкін.

Симптомдар мен белгілер

Егер Вальсальва аневризмасының синусы (көбінесе SVA немесе SOVA деп қысқартылады) жарылмаса, әдетте симптомсыз болады және симптомдар пайда болғанға дейін немесе басқа себептермен медициналық суреттеу жасалғанға дейін анықталмайды. Егер симптомдар пайда болса, ең көп кездесетіндері – тынысқырудың қиындауы, жүрек қағу, миокардтық ишемия және есінен тану. Одан да сирек кездесетін, бірақ ауыррақ жағдайлар – аневризманың салдарынан коронарлық артерияның бітелуіне байланысты эмболиялық инсульт және миокард инфарктісі. Аневризманың жарылуы әдетте аортокардиялық шунтқа және жүрек жеткіліксіздігінің күшеюіне алып келеді. Атеросклероз, сол жақ жүректің гипоплазиялық синдромы, сифилис, цистикалық медиалдық некроз, кеуде жарақаты немесе инфекциялық эндокардит сияқты жағдайлар себеп болуы мүмкін.

Диагностика

Диагностиканың алғашқы қадамы әдетте трансторацикалық эхокардиография болып табылады. Дегенмен, егер операция жоспарланса немесе стандартты эхокардиограммада жеткілікті егжей-тегжейлі ақпарат болмаса, бір немесе бірнеше қосымша зерттеулер ұсынылады. Бұл зерттеулерге трансезофагеалдық эхокардиография, 3D эхокардиография, КТ-ангиография және аорта ангиографиясы кіреді. Кардиологиялық МРТ де қарастырылуы мүмкін. Операция жасау туралы шешім әдетте аорта түбірінің диаметріне (5 сантиметр – бұл шамамен қабылданған көрсеткіш, ал қалыпты мөлшері 2-3 сантиметр) және оның мөлшерінің өсу жылдамдығына (қайта-қайта эхокардиография жасау арқылы анықталады) негізделеді. Хирургиялық түзетуге немесе жарылған аневризмаға альтернатива – эндоваскулярлық жабылу. Бұл техникада, кішкене тілігіш арқылы сым енгізіліп, қан тамырлары жүйесі арқылы аневризмаға жеткізіледі. Сым бойынша жабылу құрылғысы жылжытылып, содан кейін жарық орнында бекітіледі.

Болжам

Егер Вальсальва синусының аневризмасы жарылса, емделмеген жағдайда өмір сүру ұзақтығы шамамен төрт жылды құрайды. Вальсальва синусының жарылуы кез келген жаста болуы мүмкін.