Кіріспе
Лұқа Евангелиясынан үзінді
Нунц димиттис (/lang//n//ʊ//ŋ//k// //d//ɪ/'/m//ɪ//t//ɪ//s/), сондай-ақ Симеон әні немесе Симеон мадағы деп те аталады, Лұқа Евангелиясының екінші тарауынан, 29-32 аяттардан алынған мадақ. Оның латынша атауы – бұл үзіндінің "Вульгата" аудармасының бастапқы сөздерінен алынған, "Енді Сен рақым етіп жібер" деген мағынаны білдіреді. 4-ғасырдан бері ол христиандық құлшылық қызметтерінде, мысалы, Комплин, Веспер және Евенсонг сияқты кешкі құдайда қолданылып келеді.
Киелі кітаптағы оқиға
Бұл атау латын тіліндегі "Вулгата" аудармасының бастапқы сөздерінен құрастырылған: "Nunc dimittis servum tuum, Domine" ("Енді Сен құлыңды босатасың, Раббым"). Ұзындығына қарамастан, мақтау ән Ескі Ғимаратқа көптеген сілтемелерді қамтиды. Мысалы, "Көздерім Сенің құтқарылуыңды көрді" деген сөздер Ишая 52:10-ға сілтеме жасайды. Лұқа 2:25-32 бойынша, Симеон – Құдайға адал яһуди болған, және Киелі Рух оған Мәсіхті көруге дейін өлмейтінін уәде еткен. Мәриям мен Иосип Исаны Иерусалим ғибадатханасына алғашқы ұлының құтқарылу рәсімі үшін әкелгенде (Мәриямның тазару уақытынан кейін: туғаннан кейін кем дегенде 40 күн өткен соң, сондықтан сүндеттен ерекше), Симеон сол жерде болды. Ол Исаны құшағына алып, мынадай сөздерді айтты:
Комментарийлер
ХХ ғасырдың басында Фридрих Юст Кнехт осы үзіндіден "Иса Мәсіхке сенім өлім қорқынышын толығымен жояды" деген қорытындыға келеді. Ол былай деп жазады: "Сейін Шимон енді өлімге дайын екендігіне қуанды. Мұндай сезім Израильде бұрын болған емес. Ұсанып, Құдайдың еркіне бағынған ізгі ізраилдіктер өлімге көз жұмғанда, толық үмітсіз емес, бірақ болашақтан қорқып, алаңдаған. Өлім – қорқыныш тудыратын нәрсе еді, және сыйланған өмірдің әрбір күні үлкен жетістік саналды (Гримм). Бірақ бірден бәрі өзгерді. Қасиетті Шимон Құтқарушыны көріп, қуанышпен өлуге дайын болды. Шындығында, ол одан көп ұзамай қайтыс болды; ежелгі дәстүр тіпті ол ғибадатханадан шықпай тұрып қайтыс болғанын айтады. Осылайша ол Құтқарушының дүниеге келгенін және құтқарылу күні жақындап қалғанын Лимбоға жеткізген алғашқы адам болды. Джорджтаун колледжінің префекті болған ағылшын иезуиті Роджер Бакстер өзінің 19 ғасырдағы "Медитациялар" еңбегінде осы үзіндіге тоқталып, былай дейді: "Егер сендер де барлық жерлік нәрселермен қоштасып, елші айтқандай: «Мен қиналудамын – ерте босап, Мәсіхпен бірге болуға құштармын» (Филиппіліктерге 1:23) дейтін болсаңдар!"
Simeon now rejoiced at the prospect of death. Such a sensation was hitherto unknown in Israel. “Pious Israelites closed their eyes in death, weary of life and submissive to God’s will; not altogether hopeless, but full of horror of the future. Death was a thing to be feared, and each new day of life which was granted was looked on as a gain” (Grimm). But all at once every thing was changed. Holy Simeon had seen the Saviour, and was now ready to die joyfully. In fact, he did die very soon after; a pious tradition even goes so far as to say that he died before he left the Temple. He was thus the first to take the joyful news to Limbo that the Saviour was born and the day of salvation at hand. While serving as Prefect at Georgetown College, English Jesuit Roger Baxter reflects on this passage in his 19th century Meditations, saying: "Oh that you would also bid farewell to all earthly things, and say with the Apostle, 'But I am straitened — having a desire to be dissolved, and to be with Christ.' (Phil. 1:23.)"
Литургиялық және музыкалық орындар
Nunc Dimittis – бұл түнгі дұғаның дәстүрлі «Ізгі хабар әні» (Комплин), дәл сол сияқты Benedictus және Magnificat – таңғы дұға мен кешкі дұғаның дәстүрлі Ізгі хабар әндері. 1530 жылы де-нің «Im Frieden dein, o Herre mein» деген ұйқасты нұсқасы, Вольфганг Дахштейннің әуенімен, осы мақсатта Страсбургте жазылды. Көптеген композиторлар бұл мәтінді музыкаға қойды, әдетте Англикан шіркеуінде Magnificat-пен бірге, өйткені Magnificat және Nunc dimittis екеуі де (әнделеді немесе оқылады) 1662 жылғы Жалпы дұғалар кітабына сәйкес Англикандық кешкі дұға қызметі кезінде орындалады. Бұл дұға кітабы Веспер (Кешкі дұға) және Комплин (Түнгі дұға) ескі рәсімдерін біріктіріп, екі Ізгі хабар әнін қамтитын бір қызметке айналдырды. Жалпы ғибадатта бұл «Женаза мен естелік қызметтерінде қолданылатын әндер» тізімінде көрсетілген. Герберт Хауэллз осы әндер жұбын 20 рет өңдеді, соның ішінде Magnificat және Nunc dimittis (Глостер) (1947) және Сент-Пол соборы үшін Magnificat және Nunc dimittis (1951). Маргарет Тэтчердің қоштасу рәсімінде Чарльз Вильерс Стэнфордтың Nunc dimittis орындалды. Стэнфорд Magnificat және Nunc dimittis-тің көптеген нұсқаларын жазды. Британ композиторы Джеффри Бургонның шығармасы 1979 жылғы «Шпион, тіктай қанатын жабатын» телесериалының соңғы титрлерінде пайда болды. Сергей Рахманинов өзінің «Түнгі күзет» шығармасының бесінші бөлімінде славяндық Nunc dimittis мәтінін, «Ны́не отпуща́еши (Nyne otpushchayeshi)» түрінде жазды. Ол бас кілтінің астындағы B♭ нотасында аяқталатын төмендейтін гаммамен ән салатын соңғы бөлімдерімен танымал. Неоклассикалық электрондық музыка тобы Mannheim Steamroller «Lumen» әнінде Nunc Dimittis мәтінін қолданды, бұл ән «Fresh Aire V» альбомындағы Йоханнес Кеплердің «Сомниум» романына негізделген.