Антонио Страделла: өмір және шығармашылық жолы

Кіріспе

Италиялық композитор (1643–1682) Антонио Алессандро Бонкомпаньо Страделла (Болонья, 3 шілде 1643 ж.)

Өмір

Оның ерте өмірі туралы көп нәрсе белгілі емес, бірақ ол Тоскана аристократиялық отбасының мүшесі, әкесі Пьяченца кавалері Марко Антонио Страделла болды. Страделла Римде білім алған, 24 жасында композитор ретінде танымал болған. 1667 жылы ол Сан-Марчеллодағы Крест бауырластығы үшін латын ораториясын (жоғалған) жазды, ал келесі жылы Россано принцессасы Олимпиа Альдобрандини Памфильге арналған «Ла Чирче» серенадасын жазды. 1671–72 жылдары ол Тордьона театрында Франческо Каваллидің екі және Антонио Честидің екі операсын қоюға қатысты, прологтар, интермедиялар мен жаңа ариялар жазды. 1670-ші жылдардың басында ол аристократиялық отбасылардың жеке театрларында қойылған бірнеше опералар да жазды. Страделла босаң өмір салтын бастады. Карло Амброджио Лонатимен бірге Рим-католик шіркеуінен ақша ұрлауға тырысты, бірақ олардың әрекеті ашық болды: ол қаладан қашып кетті, тек қауіпсіздікке көз жеткізген соң ғана оралды. Оның әйелдермен болған көптеген бейсақтық қарым-қатынастары қаладағы ықпалды адамдардың арасында оған жау тудырды, сондықтан ол Римді мүлдем тастап кетуге мәжбүр болды. 1677 жылы ол Венецияға келді, онда күшті дворян Альвизе Контарини оны өзінің сүйіктісі Аньезе Ван Уффелдің музыка мұғалімі ретінде жұмысқа алды. Олардың арасында махаббат туды және олар бірге Туринге қашып кетті, онда оларды Савой регенті Мария Жанна Батиста қорғады. Контарини оларды қуа келіп, архиепископқа Уффел мен Страделла үйленсін немесе Уффел монах болып киініп алсын деген нұсқау берді. Ол соңғысын таңдады, содан кейін олар қазан айында үйленді; алайда, келісімшартқа қол қойғаннан кейін Страделла монастырдан шығып кеткен кезде, 10 қазан күні екі жалдамалы кісі өлтіруші оны артынан шабуылдады. Олар оны көшеде қалдырғанда, ол қайтыс болды деп ойлады. Ол аман қалды, ал екі кісі өлтіруші француз елшісінен пана сұрады. Контаринидің шабуылшыларды жалдағаны белгілі болды, бұл Савой регентінің Людовик XIV-ке шағымдануына әкелді; бұл мәселе соттар арасындағы келіссөздердің тақырыбына айналды. 1678 жылы Страделла Генуяға қашып кетті, онда ол қайтадан Лонатимен кездесті. Ол Фальконе театрында қойылған опералар мен жергілікті дворяндарға арналған музыка жазу үшін ақы алды. Оның өлтірушілері туралы тағы бір мәліметте: «Страделланы Генуяда Ломеллини есімді үш бауырлас өлтірді, оның қарындасын ол аздырды». Оның ішінде толық көлемді комедиялық опера «Иль Тресполо туторе» де бар. Ол сонымен қатар 170-тен астам кантата, оның ішінде кем дегенде біреуі Себастьяно Балдинидің өлеңіне негізделген, және алты оратория жазды. Страделла 27 жеке аспаптық шығарма жазды, көбісі скрипкалар мен бассо континуо үшін, әдетте соната да киеза форматында. Сондай-ақ Сальваторе Скьярриноның «Ti vedo, ti sento, mi perdo» (Скала театры, 2017). Американдық романист Ф. Марион Кроуфорд Страделланың махаббаты мен Венециядан қашуы туралы «Страделла» (Macmillan 1909) романын жазды.

Not much is known about his early life, but he was from a Tuscan aristocratic family, his father was Cavaliere Marc’ antonio Stradella of Piacenza. Stradella was educated at Rome, and was already making a name for himself as a composer at the age of 24. In 1667 he composed a Latin oratorio (lost) for the Confraternity of Crocifisso di San Marcello and in the following year the serenata La Circe for the Princess of Rossano Olimpia Aldobrandini Pamphilj. In 1671–72 he collaborated in staging some operas, two by Francesco Cavalli and two by Antonio Cesti, at the Tordinona Theater, composing prologues, intermedios and new arias. In the early 1670s he also composed some operas performed in private theaters of aristocratic families. Stradella began to live a dissolute life. With Carlo Ambrogio Lonati he attempted to embezzle money from the Roman Catholic Church, but was found out: he fled the city, only returning much later when he thought it was safe. His numerous incautious affairs with women began to make him enemies among the powerful men of the city, and he had to leave Rome for good. In 1677 he went to Venice, where he was hired by a powerful nobleman, Alvise Contarini, as the music tutor to his mistress, Agnese Van Uffele. She and Stradella began an affair and fled Venice together for Turin, where they were protected by Marie Jeanne Baptiste of Savoy Nemours, the regent of Savoy. Contarini followed and instructed the Archbishop that Uffele and Stradella must marry or that Uffele must take the veil. She did the latter, and then the two married in October; however, as Stradella left the convent after signing the contract, he was attacked from behind on 10 October by two would be hired assassins, who believed him dead when they left him in the street. He survived and the two assassins took asylum with the French ambassador. That Contarini had hired the attackers became known, leading to complaints from the regent of Savoy to Louis XIV; the matter became a topic of negotiation between the courts. In 1678 Stradella fled to Genoa, where he met again with Lonati. He was paid to compose operas performed at Falcone Theater and music for the local nobility. Another report of his murderers states: "Stradella was murdered at Genoa by three brothers of the name of Lomellini, whose sister he had seduced". including a full length comic opera Il Trespolo tutore. He also wrote more than 170 cantatas, at least one of which was based on a poem by Sebastiano Baldini, and six oratorios. Stradella composed 27 separate instrumental pieces, most for strings and basso continuo, and typically in the sonata da chiesa format. and Ti vedo, ti sento, mi perdo by Salvatore Sciarrino (Teatro alla Scala, 2017). American novelist F. Marion Crawford also produced a highly romanticized novel of Stradella's affair and flight from Venice, titled Stradella (Macmillan 1909).