1993 жылғы Ұлттық Дауыс берушілерді Тіркеу Заңы

Кіріспе

Америка Құрама Штаттарының федералды заңы

1993 жылғы Ұлттық сайлаушыларды тіркеу туралы заң (NVRA), сондай-ақ «Motor Voter Act» деп те аталады, – АҚШ-тың федералды заңы. Бұл заң президент Билл Клинтонның 1993 жылғы 20 мамырда қол қоюымен қабылданды және 1995 жылғы 1 қаңтарда күшіне енді. Заң АҚШ Конституциясының сайлау туралы ережесіне сәйкес қабылданды және АҚШ-та дауыс беру құқығын кеңейтеді. Ол штаттық билік органдарына жүргізуші куәлігін алуға немесе жаңартуға, немесе мемлекеттік жәрдем алуға үміткер болатын әрбір құқылы азамат үшін жеңілдетілген сайлаушы тіркеу процесін ұсынуды талап етеді. Сондай-ақ, АҚШ пошта қызметіне штаттың сайлау материалдарын коммерциялық емес ұйым ретінде жіберуді талап етеді. Заң штаттарды федералдық сайлаушы тіркеу нысаны қолданатын үміткерлерді тіркеуге міндеттейді және белгілі бір шарттар орындалмаса, тіркелген сайлаушыларды сайлаушылар тізімінен шығаруға тыйым салады. 1994 жылғы 1 тамыздан бері федералдық сайлауларда сайлаушыларды тіркеуді талап етпеген немесе федералдық жалпы сайлауларда сайлау күні тіркеуді (EDR) ұсынбаған штаттар осы талаптан босатылады. Бұл босатылған штаттардың алтауы: тіркеуді талап етпейтін Солтүстік Дакота және EDR босатылысының арқасында Айдахо, Миннесота, Нью-Гэмпшир, Висконсин және Вайоминг. Мэн штаты 2011 жылы EDR-ді жойған кезде босатылу құқығын жоғалтты, бірақ кейіннен бұл штат EDR-ді қайта қалпына келтірді.

Өмірбаян

Конгресс 1965 жылы нәсілдік азшылықтарға қарсы кең таралған сайлау құқығын шектеуді жою мақсатында Дауыс беру құқығы туралы заң қабылдағаннан кейін, сайлау құқығын қолдайтындар АҚШ-та сайлаушыларды тіркеудегі басқа да кедергілерді жою үшін федералдық заңнама қабылдауды ұсынды. 1970 жылдардың басында Конгресс АҚШ Халық санағы бюросына әр шаңыраққа сайлаушы тіркеу формаларын поштамен жіберуді талап ететін бірнеше ұсынысты қарастырды, бірақ ешқайсысы қабылданбады. 1970 жылдардың ортасы мен соңында белгілі бір мемлекеттік мекемелерде сайлаушы тіркеу формаларын қолжетімді етуді және штаттарға сайлау күні сайлаушыларды тіркеуге рұқсат беруді талап ететін ұсыныстар сәтсіз аяқталды. Конгресс 1980 жылдары федералдық сайлауға қатысуды әлеуметтік жағдайы нашар топтар үшін жеңілдететін екі заң қабылдады. 1984 жылғы қарттар мен мүгедектердің сайлауға қатысу мүмкіндігін қамтамасыз ету туралы заң штаттарды қарттар мен мүгедектерге "жеткілікті мөлшерде қолжетімді тіркеу пункттерін" және тіркеуге көмектесетін құралдарды ұсынуды талап етеді. 1986 жылғы Бірыңғай және шетелдегі азаматтардың сайлауда қатысуы туралы заң штаттарды шетелдегі және әскери қызметтегі сайлаушыларға федералдық сайлаушы тіркеу формаларын жіберуді және оларға пошта арқылы тіркелуге рұқсат беруді талап етеді.

Қолданылу аясы мен босату

Заң ресми түрде тек федералды сайлауларға қолданылады. Дегенмен, штаттар мемлекеттік және федералды сайлаулар үшін сайлаушыларды тіркеу жүйелерін біріктіргендіктен, заңның ережелері федералды және мемлекеттік сайлаулардың екеуіне де қолданылады. Заң 1994 жылдың 1 тамызынан бері федералды сайлаулар үшін сайлаушыларды тіркеуді талап етпеген немесе федералды жалпы сайлауларда сайлау күні тіркеуді (EDR) ұсынбаған штаттарды талаптан босатады. Ұлттық пошта арқылы дауыс берушілерді тіркеу нысаны (көбінесе «Федералды нысан» деп аталады) Федералды сайлау комиссиясы (FEC) тарапынан әзірленген, бірақ 2002 жылғы «Америкаға дауыс беруге көмектесу» заңындағы түзету FEC-тің NVRA бойынша жауапкершілігін Сайлауға көмектесу комиссиясына (EAC) берді. Федералды нысанды сайлаушыларды тіркеуге үміткерлер мемлекеттік сайлаушыларды тіркеу нысандарына балама ретінде пайдалана алады. Федералды нысанға сәйкес, үміткер жалған куәлік беру жазасымен бірге, оның азамат екендігін қоса алғанда, бірнеше мәселені айтуы керек. 2004 жылдан 2013 жылға дейін Аризона штаты сайлаушыларды тіркеу қызметкерлерінен туу туралы куәлік сияқты азаматтығын растайтын құжаттармен бірге келмеген кез келген тіркеу өтініштерін, соның ішінде федералды нысандарды «қайтарып тастауды» талап етті. Аризона тұрғындарының және коммерциялық емес ұйымдардың тобы Аризона штатының заңына федералды сотта наразылық білдірді. Аудандық сот Аризона штатының заңын қолдады. Тоғызыншы апелляциялық соты бұл шешімді жойды, штаттың азаматтығын растайтын құжаттарды талап етуі федералды заңмен рұқсат етілмегенін мәлімдеді. 2013 жылдың 17 маусымында АҚШ Жоғарғы Соты «Аризона штаты мен Аризона штатының ішкі тайпалар кеңесі» (2013) ісінде Аризона штатына қарсы шешім шығарды. Судья Антонин Скалия жазған 7-2 дауыспен, сот NVRA-ның штаттардан федералды нысанды «қабылдау және пайдалануды» талап ететіні Аризона штатының азаматтығын растайтын құжаттарды талап етуіне кедерес келтіретінін мәлімдеді. «Моторлы дауыс беруші» деген лақап аты NVRA деректерінің көп бөлігі жүргізуші куәлігін жаңарту немесе алу үшін өтініш білдіргендерден жиналған деген идеядан туындады.

The Act formally applies only to federal elections. However, because states have unified their voter registration systems for state and federal elections, the provisions functionally apply to both federal and state elections. The Act exempts from its requirements states that have continuously, since 1 August 1994, not required voter registration for federal elections or offered election day registration (EDR) for federal general elections. The National Mail Voter Registration Form (commonly referred to as the "Federal Form") was developed by the Federal Election Commission (FEC), but an amendment in the Help America Vote Act of 2002 transferred the FEC's responsibilities under the NVRA to the Election Assistance Commission (EAC). The federal form can be used by voter registration applicants as an alternative to state voter registration forms. The federal form requires that an applicant say, under penalty of perjury, various matters including that he or she is a citizen. Between 2004 and 2013, Arizona required voter registration officials to "reject" any application for registration, including a federal form, that was not accompanied by documentary proof of citizenship, such as a birth certificate. A group of Arizona residents and a group of nonprofit organizations challenged this Arizona law in federal court. The District Court ruled in favour of the Arizona law. The Ninth Circuit reversed, holding that the state's documentary proof of citizenship requirement was disallowed by the federal act. On June 17, 2013, the United States Supreme Court ruled against Arizona in Arizona v. Inter Tribal Council of Ariz., Inc. (2013). In a 7–2 decision written by Justice Antonin Scalia, the court held that the NVRA's mandate that states "accept and use" the federal form disallowed Arizona's documentary proof of citizenship requirement. The "motor voter" nickname came from the idea that most of the NVRA data was accumulated from applicants renewing or obtaining driver's licenses.

Пошта арқылы сайлаушылардың тіркелуі

Заңның 6-бабы сайлаушы тізіміне енгізілгісі келетін азаматтарға сайлаушы тізіміне қатысуға арналған өтініштерді пошта арқылы жіберуге мүмкіндік береді. Заңда азаматтардың әр штат пен Сайлауға көмектесу комиссиясы әзірлеген нысандарды пайдаланып, пошта арқылы дауыс беруге тіркелуі мүмкін екендігі көрсетілген. 2004 жылы Альфа Фи Альфа бауырластығының Ню Му Ламбда бөлімі Грузия штатының ДеКалб округінде сайлаушыларды тіркеу науқанын өткізді. Осыдан кейін Грузия штатының хатшысы Кэти Кокс (Демократ) бауырластықтың дұрыс рәсімдерді сақтамағаны, соның ішінде науқанды өткізу үшін штаттан алдын ала арнайы рұқсат алмағаны үшін 63 сайлаушының тізіміне енгізуге берген барлық өтінішін қабылдамады. Nu Mu Lambda Charles H. Wesley Education Foundation v. Cathy Cox (Wesley v. Cox) ісін қозғады, оның негізінде Грузияның сайлаушыларды тіркеуге берілген пошта арқылы жіберілген өтініштерді, тіркеушілер, тіркеушілердің орынбасарлары немесе "уәкілетті тұлғалар" емес адамдар жіберген жағдайда қабылдамау саясаты мен тәжірибесі Ұлттық сайлаушыларды тіркеу туралы заңның талаптарын бұзады, себебі бұл сайлаушыларды тіркеу науқандарына кедергі келтіреді. АҚШ-тың жоғары тұрған аудандық сотының судьясы бұрынғы федералды сот шешімдерін қолдады, ол жеке тұлғалардың федералды заңға сәйкес, Грузияда сайлаушыларды тіркеудің ұйымдастырылған шараларын өздері таңдаған уақытта және жерде, мемлекеттік немесе жергілікті сайлау органдарының қатысуы немесе рұқсатысыз жүргізуге құқығы бар екенін растады.

Басқа ережелер

Заңның 8-бабы федералдық сайлаулар үшін штаттардың сайлаушы тізімдерін қалай жүргізу керектігіне қатысты талаптарды белгілейді. Заңда, сайлауға кем дегенде 30 күн бұрын, белгіленген мемлекеттік және жергілікті лауазымды тұлғаларға немесе пошта арқылы жіберілген болса, пошта таңбасымен расталған мерзімде ұсынылған, құқығы бар азаматтардың жарамды сайлаушы тіркелу өтініштері уақылы деп есептеледі. Заң сондай-ақ барлық өтініш берушілерге олардың сайлаушы тіркелу өтініштері қабылданды ма, жоқ па деген хабарлама жіберуді талап етеді. Заң штаттардан сайлаушы тізімдерін дәл және жаңартылған күйде ұстауды талап етеді, мысалы, қайтыс болған немесе басқа жерге көшіп кеткен адамдарды анықтау. Сонымен қатар, Заң тізімді сақтау бағдарламаларына нақты сақтық шараларын енгізуді талап етеді, мысалы, олар бірыңғай, кемсітушіліксіз, Дауыс беру құқығы туралы заңға сәйкес болуы керек және федералдық сайлаудан 90 күн бұрын басталуы тиіс емес. Сайлаушыларды дауыс бермегені үшін немесе көшіп кеткені үшін тізімнен шығару тек Заңда белгіленген талаптар орындалғаннан кейін ғана мүмкін. Сайлаушылар, егер олар қылмыс жасағаны үшін сотталған немесе денсаулығына байланысты шешім қабылданған жағдайда, мемлекеттік заңмен рұқсат етілсе, тізімнен шығарылуы мүмкін. NVRA сонымен қатар тіркелген сайлаушыларға, белгілі бір жағдайларда мекенжайы өзгергеніне қарамастан дауыс беруге мүмкіндік беретін қосымша кепілдіктерді қарастырады, мысалы, сайлаушы аудан немесе округ ішінде көшкен жағдайда, жаңа мекенжайында қайта тіркелмесе де, дауыс беру құқығын сақтайды.

Қалыптылық

Дауыс беру құқығын қорғайтын ұйымдар көптеген штаттар NVRA талаптарын орындамай отырғанын мәлімдеді. Бірнеше штатта "Демос", "Проект дауыс", "Кампаниялық құқық орталығы" және "Азаматтық құқықтар жөніндегі заңгерлер комитеті" сияқты ұйымдар сотқа талап арыз берді немесе сотқа дейінгі хабарламалар жіберді. Осы істердің кейбірінде бұл талаптарды орындау тәртібінің өзгеруіне әкелді.