Кіріспе
Француз тілшісі (1866–1936)
Пол Жюль Антуан Мейлет (11 қараша 1866, Моулин, Франция – 21 қыркүйек 1936, Шатомейлянт, Франция) – 20 ғасырдың басындағы ең маңызды француз тілшілерінің бірі. Ол Сорбонна университетінде оқуын бастады, онда Мишель Бреал, Фердинанд де Соссюр және L'Année Sociologique мүшелері оған үлкен әсер етті. 1890 жылы ол Кавказға ғылыми сапар жасап, армян тілін зерттеді. Ол елге оралғаннан кейін де Соссюр Женеваға қайтып кеткендіктен, швейцариялық тілшінің берген салыстырмалы тіл білімі бойынша лекцияларын жалғастырды. Мейлет 1897 жылы «Ескі славян тіліндегі жай күй мен айыптау септігінің қолданысы туралы зерттеу» тақырыбында докторлық диссертациясын қорғады. 1902 жылы ол Institut national des langues et civilisations orientales институтында армян тілі кафедрасын басқарды және қазіргі армян диалектологиясының негізін қалаушы Грачия Аджарянға қолдау көрсетті. 1905 жылы ол Коллеж де Франсқа сайланды, онда үнді-еуропа тілдерінің тарихы мен құрылымын оқытты. Оның ең көп цитаталанған сөздерінің бірі: «Егер кімде-кім үнді-еуропалықтардың қалай сөйлегенін естігісі келсе, литвалық шаруаның сөзін тыңсын». Ол тілшілер Пол Пеллио және Роберт Готьомен тығыз байланыста жұмыс істеді. Бүгінде Мейлеттің бүкіл буын тілшілер мен филологтардың ұстазы ретінде еске алады, олар 20 ғасырда француз тіл білімінің дамуына үлкен үлес қосты, мысалы Эмиль Бенвенист, Жорж Дюмезил және Андре Мартине. 1921 жылы ол Пол Бойер және Андре Мазон тілшілердің көмегімен «Кұлдарды зерттеу туралы журнал» (Revue des études slaves) журналын құрды.
Тарихи лингвистика
Бүгінде Мейе тарихи лингвистикаға қосқан үлесімен танымал. Ол грамматикалық қалыптасу (бұл ұғымның әсері зор, бірақ бүгінгі күнге дейін даулы) терминін ойлап тауып, қалыптастырғаны үшін белгілі – ол дербес сөздердің «грамматикалық агенттерге» айналуының инновациялық процесі деп қарастырған. Ежи Курилович концепцияны одан әрі дамытып, кеңінен танымал еткеннен кейін, сондай-ақ 20-шы ғасырдың соңындағы дамулар оны функционалистік лингвистиканың маңызды құралына айналдырды.
Гомерлік зерттеулер
Сорбоннада 1924 жылдан бастап Мейлет Милман Пэрриге жетекшілік етті. 1923 жылы, Пэрри Мейлетпен оқуын бастағанға дейін бір жыл бұрын, соңғысы келесіні жазды (Пэрри бұл сөздерді өзінің екі француз диссертациясының біріншісінде келтіреді):
Гомер эпосы толығымен ақыннан ақынға ауысқан формулалардан құралған. Кез келген мәтінді қарастырсаңыз, оның бір немесе бірнеше жерде сөз созбен қайталанған жолдар мен жолдардың бөліктерінен тұратынын көресіз. Тіпті, басқа ешбір жерде кездеспейтін жолдар да формулалық сипатқа ие, және олардың басқа жерде расталмауы, әрине, жай ғана кездейсоқтық. Мейлет ауызша жасалған композицияның, ауызша берілген эпостардың ерекшелігі болуы мүмкін деген пікір білдірді (Илиада осылай болған делінеді). Ол Пэрриге, осы пікірдің дұрыстығын растау үшін, тірі ауызша дәстүрдің қалай жұмыс істейтінін бақылап қарауды ұсынды; сондай-ақ, ол Пэрриді серб-хорват тілінде, әсіресе Босниядағы батырлық эпос дәстүрі туралы көп жазған словен ғалымы Матия Муркомен таныстырды, ол бұл жұмысында фонограф жазбаларын пайдаланған. Парридің Боснияда жүргізген зерттеулерінің нәтижелері, қазір Гарвард университетінде сақталатын жазбалары, оның шәкірті Альберт Лордпен бірге Гомерді зерттеу саласында революция жасады.
Homeric epic is entirely composed of formulae handed down from poet to poet. An examination of any passage will quickly reveal that it is made up of lines and fragments of lines which are reproduced word for word in one or several other passages. Even those lines of which the parts happen not to recur in any other passage have the same formulaic character, and it is doubtless pure chance that they are not attested elsewhere. Meillet offered the opinion that oral formulaic composition might be a distinctive feature of orally transmitted epics (which the Iliad was said to be). He suggested to Parry that he observe the mechanics of a living oral tradition to confirm whether that suggestion was valid; he also introduced Parry to the Slovenian scholar Matija Murko, who had written extensively about the heroic epic tradition in Serbo Croatian and particularly in Bosnia with the help of phonograph recordings. From Parry's resulting research in Bosnia, the records of which are now housed at Harvard University, he and his student Albert Lord revolutionized Homeric scholarship.
Тілге қатысты даулар
Мейе тілдерді зерттеуде саяси араласумен айыпталды. Ол неміс тіліне, әсіресе венгр тіліне теріс пікір білдірді. Венгр тілі, оның сөзіне қарағанда, тым қиын, көптеген алынған сөздерге толы және мәдениетті дамытуға қабілетсіз (осылайша, басқа фин-угор тілдері де мұндай мүмкіндікке ие емес деді). Оның венгр тіліне қатысты пікірлері венгр жазушысы Дезо Костоланьиден сынға ұшырады.
Халықаралық тілдер
Мэйльет халықаралық көмекші тілді қолдаушы болды. Өзінің "La Ricerca della Lingua Perfetta nella Cultura Europea" ("Еуропа мәдениетіндегі кемелді тілді іздеу") атты кітабында Умберто Эко Мэйлеттің: "Кез келген теориялық пікірталассыз, эсперанто қолданыста" деген сөздерін келтіреді. Бұған қоса, Мэйльет 1951 жылы Интерлингваны ұсынған Халықаралық көмекші тілдер қауымдастығының консультанты болды.