Джозеф Лейди: Америкалық палеонтолог және анатомия ғалымы
Joseph Leidy
Джозеф Лейди – американдық палеонтолог, анатомия ғалымы. Қазылған жануарлар туралы еңбектері, жаңа түрлер ашып, ғылымға үлкен үлес қосты. Палеонтология, анатомия.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық анатомист және палеонтолог (1823-1891)
American anatomist and paleontologist (1823 1891)
Джозеф Мелик Лейди (9 қыркүйек 1823 – 30 сәуір 1891) – американдық палеонтолог, паразитолог және анатомист. Лейди Пенсильвания университетінде анатомия профессоры болды, кейіннен Свартмор колледжінде табиғаттану профессоры және Вагнер еркін ғылым институтында ғылыми және білім беру бағдарламаларының директоры қызметін атқарды. Оның 1869 жылғы «Дакота мен Небрасканың жойылған фаунасы» атты кітабында Солтүстік Америка құрлығында бұрын сипатталмаған және бұрын белгісіз көптеген түрлер сипатталған. Сол кезде ғылыми зерттеулер көбінесе бай хоббишілердің саласы болды. Гренландияның солтүстік-батысындағы Лейди мұздығына Роберт Пири оның құрметіне ат қойған.
Joseph Mellick Leidy (September 9, 1823 – April 30, 1891) was an American paleontologist, parasitologist and anatomist. Leidy was professor of anatomy at the University of Pennsylvania, later becoming a professor of natural history at Swarthmore College and the director of scientific and educational programs at the Wagner Free Institute of Science. His book Extinct Fauna of Dakota and Nebraska (1869) contained many species not previously described and many previously unknown on the North American continent. At the time, scientific investigation was largely the province of wealthy amateurs. The Leidy Glacier in northwest Greenland was named by Robert Peary after him.
Жас шағы мен отбасы
Джозеф Лейди 1823 жылдың 9 қыркүйегінде Пенсильвания неміс отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Филипп шляпа жасаушы болса, анасы Катарина оның кішкентай кезінде босанғанда қайтыс болды. Кейін әкесі әйелінің туысы Кристиана Меликке үйленді. Лейдидің Томас Лейди деген ағасы да болды. Әкесінің, оны белгі шебершісі болсын деген тілегіне қарсы тұрып, өмірлік анасының қолдауымен Лейди Пенсильвания университетінде медицинаны оқыды. 1844 жылы ол медицина ғылымдарының докторы атағын алды. Ол Анна Харденге үйленді, ол оның жұмысына шын қызығушылық танытып, кейде оған көмектесетін. Олардың некесінен бала болмады, соңында Пенсильвания университетінің қайтыс болған профессоры Франкстің жеті жасар қызы Альвинияны асырап алды. 1848 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.
Joseph Leidy was born on September 9, 1823, to an established Philadelphia family of Pennsylvania Germans. His father, Philip, was a hatter; his mother, Catharine, died during childbirth when he was young. His father then married his wife's first cousin, Christiana Mellick. Leidy also had a brother, Thomas Leidy. With the support of his stepmother and after overcoming the opposition of his father, who wanted him to be a sign painter, Leidy studied medicine at the University of Pennsylvania. He graduated with his medical degree in 1844. He married Anna Harden, a woman who took a serious interest in his work and helped him with it on occasion. Their marriage was childless, and they eventually adopted an orphaned seven year old girl, Alwinia, daughter of the late Professor Franks of the University of Pennsylvania. In 1848, he was elected a member of the American Philosophical Society.
Палеонтология
Лейди Нью-Джерси штатының Хэддонфилд қаласындағы марль карьерлерінде табылған Hadrosaurus foulkii түрінің голотиптік үлгісін атады. Бұл динозаврдың толыққанды қазбаланған қаңқасы екендігімен ерекшеленді. Үлгіні алғаш Уильям Паркер Фолк тапқан. Лейди сол кездегі басым көзқарасқа қарсы, бұл динозаврдың екі аяғымен тік тұруға қабілетті екенін тұжырымдады. Ол сондай-ақ Arctodus (A. pristinus), қасқыр (Aenocyon dirus) және американдық арыстанның (Panthera atrox) голотиптік үлгілерін сипаттады. Танымал американдық қазба коллекционері және палеонтолог Э.Д. Коуп Лейдидің шәкірті болды, бірақ оның және бәсекелес палеонтолог О.С. Марш арасындағы алауыздық пен қатыгез бәсекелестік Лейдиді батыс американдық омыртқалылар палеонтологиясы саласынан шеттетуге әкелді – Лейди осы саланың негізін қалауға көмектескен еді. Марш Лейдидің Коупқа Марштың куәлігінде Коуптың қазба Elasmosaurus-тың басын мойнына емес, құйрығына орналастырғанын көрсеткенін, содан кейін түзету жариялағанын айтып, екеуінің арадағы шиеленіске Лейдидің үлес қосқанын мәлімдеді. Лейди Дарвиннің эволюция теориясының ерте американдық қолдаушысы болды және Дарвиннің Филадельфия Табиғаттану академиясының мүшелігіне қабылдануы үшін сәтті лобби жасады. 1852 жылы Лейди Солтүстік Американың қазба бизоны Bison antiquus-ты алғаш рет Bison туысына жатқызды. Кейде «көне бизон» деп аталатын ол 10 000 жылдан астам уақыт бойы Солтүстік Америка құрлығындағы ең көп кездесетін ірі шөпқоректі жануар болды және қазіргі американ бизонының тікелей атасы. 1855 жылы Лейди Солтүстік Американың қазба жалқықұйрықтары туралы маңызды монография жариялады, бұл Солтүстік Американың ксенартрандарының (жалқықұйрықтар, армадиллер, глиптодонттар және қарақұйрықтар кіретін топ) алғашқы жан-жақты зерттеуі болды. Бұл жұмыс сол кездегі белгілі түрлердің морфологиясын, оның ішінде бас сүйегінің егжей-тегжейін түсінуді кеңейтті және Megalonyx jeffersonii сияқты кең таралған түрлердің бұрынғы мекендеген географиялық ареалын анықтады. Лейди 19 ғасырдың екінші жартысында Флоридадағы омыртқалы жануарлар палеонтологиясы зерттеулеріне басымдық етті. Ол жаңадан табылған Smilodon floridanus түрін сипаттап, жариялады.
Leidy named the holotype specimen of Hadrosaurus foulkii, which was recovered from the marl pits of Haddonfield, New Jersey. It was notable for being the first nearly complete fossilized skeleton of a dinosaur ever recovered. The specimen was originally discovered by William Parker Foulke. Leidy concluded, contrary to the view prevailing at the time, that this dinosaur could adopt a bipedal posture. He also described the holotype specimens of Arctodus (A. pristinus), the dire wolf (Aenocyon dirus), and the American lion (Panthera atrox), among many others. Noted American fossil collector and paleontologist E. D. Cope was a student of Leidy's, but the enmity and ruthless competition that developed between him and rival paleontologist O. C. Marsh eventually drove Leidy out of western American vertebrate paleontology, a field that Leidy had helped to found. Marsh claimed Leidy contributed to the falling out of the two by showing Cope in the presence of Marsh that Cope had mistakenly placed the head of a fossil Elasmosaurus on the tail, rather than on the neck, and then publishing a correction. Leidy was an early American supporter of Darwin's theory of evolution, and lobbied successfully for Darwin's election to membership in the Academy of Natural Sciences of Philadelphia. In 1852, Leidy referred Bison antiquus, the North American fossil bison, to the genus Bison, the first to do so. Sometimes called the "ancient bison", it was the most common large herbivore of the North American continent for over 10,000 years, and is a direct ancestor of the living American bison. In 1855, Leidy published an influential memoir on fossil ground sloths of North America, the first comprehensive study of North American xenarthrans (the group including sloths, armadillos, glyptodonts, and anteaters). The work expanded understanding of the morphology of species known to the time, including details of the skull, and documented the broad geographic range once inhabited by the common species Megalonyx jeffersonii. Leidy dominated vertebrate paleontology research in Florida during the latter half of the 19th century. He described and published the newly discovered species Smilodon floridanus.
Вагнер еркін институты
Уильям Вагнер 1885 жылы қайтыс болғаннан кейін Вагнер еркін ғылым институты жаңа директорды табу үшін сенімгерлер кеңесін құрды. Олар Лейдиді институт жетекшісі етіп таңдады, ол институт факультетінің президенті және музейдің кураторы болды. Ол бұл лауазымда Табиғи ғылымдар академиясының кураторы және Пенн университетінің профессоры болып қалды. Лейдидің басшылығымен Вагнер ғылыми-зерттеу және білім беру үшін кәсіби мекемеге айналды. Ол институттың "Вагнер еркін ғылым институтының еңбектері" атты кәсіби журналын құрды және үлгілерді жинау үшін экспедицияларды демеушілік етті. Бүгінде Виктория дәуіріндегі витриналар мен қолмен таңбаланған үлгілер Лейдидің 19 ғасырдың соңындағы қайта ұйымдастыруынан бері көбінесе өзгермеген күйінде сақталған. Лейди қазба жәндіктерімен қатар асыл тастарды да жинады және өлер алдында олардың маңызды жинағын Смитсониан институтына сыйға тартты. Суартморде ол минералогия және геология пәнін оқытты. Лейди Америка Азамат соғысы кезінде Филадельфиядағы Саттерли әскери госпиталінде хирург болып қызмет етті. Филадельфиялық фермерді өлтірген күдікпен ұсталған адамның киімдері мен балтасында қан болған. Күдікті қанды ол сойып келген тауықтардан екенін мәлімдеді. Лейди микроскопын пайдаланып, бұл эритроциттерде ядро таппады (адам эритроциттері ядросыз болады). Сонымен қатар, ол тауық эритроциттерін бірнеше сағатқа денеден тыс қалдырғанда, олардың ядролары жоғалмайтынын анықтады. Осылайша ол қанның тауыққа тиесілі емес екеніне көз жеткізді. Күдікті кейіннен кінәсін мойындады. Ол қайтыс болғаннан кейін оның миы Америка антропометриялық қоғамына тапсырылды. 1907 жылы Эдвард Энтони Спицка Америка антропометриялық қоғамында Лейдидің миының алты данасын талдау туралы мақала жариялады.
After William Wagner's death in 1885, the Wagner Free Institute of Science formed a board of trustees to find a new director. They chose Leidy to lead the institute, and he became president of the institute's faculty and curator of the museum. He held this position while remaining curator at the Academy of Natural Sciences and professor at Penn. Under Leidy's direction, the Wagner became a more professional institution for research and education. He formed the institute's professional journal "Transactions of the Wagner Free Institute of Science" and sponsored expeditions to collect specimens. Today, the Victorian cases and hand labelled specimens remain almost unaltered since Leidy's reorganization in the late 19th century. Leidy collected gems as well as fossils, and donated his important collection of the former to the Smithsonian before he died. At Swarthmore, he also taught a class on mineralogy and geology. Leidy served as a surgeon to Satterlee Military Hospital in Philadelphia during the American Civil War. A man accused of killing a Philadelphia farmer had blood on his clothes and hatchet. The suspect claimed the blood was from chickens he had been slaughtering. Using his microscope, Leidy found no nuclei in these erythrocytes (human erythrocytes are anucleate). Moreover, he found that if he let chick erythrocytes remain outside the body for hours, they did not lose their nuclei. Thus, he concluded that the blood stains could not have been chicken blood. The suspect subsequently confessed. After his death, his brain was donated to the American Anthropometric Society. In 1907, Edward Anthony Spitzka published a paper of his analysis of six brains at the American Anthropometric Society, including Leidy's.