Кіріспе

Үндістанның атқарушы билігі Министрлер кеңесі – Үндістан Үкіметінің басты атқарушы органы, ол атқарушы тармақтың негізгі шешім қабылдау органы ретінде жұмыс істейді. Оған премьер-министр төрағалық етеді және атқарушы үкіметтік министрліктердің басшыларынан құралады. Қазіргі уақытта кеңеске премьер-министр Нарендра Моди басшылық етеді және премьер-министрді қоса алғанда 29 мүшеден тұрады. Кеңес Үндістан Парламентінің бақылауында болады. Орталық Кабинет деп аталатын кішірек атқарушы орган – Үндістандағы ең жоғары шешім қабылдау органы; ол маңызды портфельдер мен үкімет министрліктерін ұстайтын Министрлер кеңесінің құрамына кіретін мүшелерден тұрады.

Реттеу

75-баптың 3-тармағына сәйкес, Министрлер кеңесі Үндістан Парламентінің төменгі палатасы – Лок Сабхаға (Халық Палатасы) ұжымдық түрде жауапты болады. Егер министр ұсынған заң жобасы Лок Сабхада мақұлданбаса, онда жауаптылық министрдің емес, бүкіл Министрлер кеңесінің үстіне жүктеледі. Лок Сабханың сенімін жоғалтқан Министрлер кеңесі жаңа үкімет құруға мүмкіндік беру үшін отставкаға кетеді. 78-баптың (с) тармақшасына сәйкес, Министрлер кеңесінің қарауына ұсынылмай, Министр өз бетінше шешім қабылдауға құқылы. Барлық Одақтық Кабинет мүшелері 352-бапқа сәйкес, Президентке жазбаша түрде төтенше жағдай жариялау туралы ұсыныс енгізеді. Үндістан Конституциясына сәйкес, Министрлер кеңесіндегі министрлердің жалпы саны Лок Сабха мүшелерінің жалпы санының 15% аспауы тиіс. Министрлер Парламент мүшелері болуы керек. Егер министр Парламенттің екі палатасының біріне бес үздіксіз ай бойы мүше болмаса, ол автоматты түрде Министр лауазымынан шеттетіледі. Кабинет Министрі: Одақтық Кабинет мүшесі; министрлікті басқарады. Егеменді Мемлекеттік Министр: Кабинет Министріне есеп бермейтін кіші Министр. Мемлекеттік Министр (ММ): Кабинет Министріне есеп беретін, әдетте сол министрлікте нақты міндеттерге жауапты Министрдің орынбасары.

Тағайындау

75-бапқа сәйкес, президенттің ықыласымен жұмыс істейтін министр Премьер-министрдің ұсынымы бойынша Президент тағайындайды. Мыңжылдық басынан бері депутаттың сайлау нәтижелері министрлік портфеліне ие болу мүмкіндігін арттыратынына дәлелдер бар.

Мемлекеттік үкіметтердегі Министрлер кеңесі

Үндістанның әрбір штаты 163, 164 және 167(с) баптарына сәйкес, Одақтың министрлер кеңесіне ұқсас ережелер мен процедуралармен өз министрлер кеңесі тарапынан басқарылады. 2020 жылдың наурызында Үндістанның Жоғарғы Соты алғаш рет Үндістан Конституциясының 142-бабына сәйкес "толық әділдік" жасау өкілеттіктерін қолданып, Манипур штатында қызмет атқарып жүрген министрді қызметтен шеттетуге бұйрық берді.