Санкт-Петербургтағы Исаакий соборы – тарихы мол, әсем архитектуралық ескерткіш. Қазір мұражай ретінде жұмыс істейді, сонымен қатар шіркеу қызметтері де өткізіледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Санкт-Петербургтегі собор, Ресей
Cathedral in Saint Petersburg, Russia
Исаак соборы немесе Исаакиевский Собор (Исаа́киевский Собо́р) – қазіргі уақытта Санкт-Петербургте мұражай ретінде қызмет ететін, ара-тура собор қызметтерін өткізетін үлкен сәулеттік ескерткіш. Ол Ұлы Петрдің қасиетті қамқоршысы, Далматиялық Исаакқа арналған, оның мерекесі күні дүниеге келген. Бұл собор бастапқыда шіркеу ретінде салынған, бірақ 1931 жылы Совет үкіметі оны мұражайға айналдырды және осы күнге дейін мұражай болып табылады. 1990 жылдардан бері қосалқы шіркеуде діни қызметтер өткізіліп келеді. 2017 жылы Санкт-Петербург әкімі соборды Ресей православие шіркеуіне қайтару туралы ұсыныс жасады, алайда Санкт-Петербург тұрғындарының қарсылығына байланысты бұл жоспар іске аспады.
Saint Isaac's Cathedral or Isaakievskiy Sobor (Исаа́киевский Собо́р) is a large architectural landmark cathedral that currently functions as a museum with occasional church services in Saint Petersburg, Russia. It is dedicated to Saint Isaac of Dalmatia, a patron saint of Peter the Great, who had been born on the feast day of that saint. It was originally built as a cathedral but was turned into a museum by the Soviet government in 1931 and has remained a museum ever since, with church services held in a side chapel since the 1990s. In 2017, the Governor of Saint Petersburg offered to transfer the cathedral back to the Russian Orthodox Church, but this was not accomplished due to the protests of St Petersburg citizens opposing the offer.
Тарих
Исаак алаңындағы шіркеуді патша Александр I бұйырған. Ол Винченцо Бреннаның бұрынғы құрылысын алмастырды және осы орында тұрған төртінші шіркеу болды. Арнайы тағайындалған комиссия бірнеше жобаны қарастырды, соның ішінде француз туған сәулетші Огюст де Монферранның (1786–1858) жобасын, ол Наполеонның суретшісі Шарль Персьенің шеберханасында оқыған. Комиссия мүшелерінің кейбірі Монферранның жобасын төрт бірдей фризі бар октастильді порталдарының құрғақ және көңілсіз ырғағы үшін сынады. Сонымен қатар, ғимараттың алып өлшемдеріне қарамастан, оның сыртқы келбеті кішкентай да әсерсіз болып көрінетіні айтылды. Комиссия мүшелері, қатарында белгілі ресейлік сәулетшілер болған, ескі, сенімсіз іргетасқа жаңа, үлкен ғимарат салу қажеттілігіне де алаңдады. Император, монументалды империя стилін ұстанған, Монферранның пайдасына дауды шешуге мәжбүр болды. Соборды салуға Монферран басшылығымен 1818 жылдан 1858 жылға дейін 40 жыл кетті. 1931 жылдың 12 сәуірінде Коперник теориясын көрнеулендіру үшін Фуко маятнигінің алғашқы көпшілікке көрсетілімі өтті. 1937 жылы мұражай собор мұражайына айналдырылды, ал бұрынғы коллекциялар Дінтaрихы мұражайына (Қазан соборында орналасқан) көшірілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жау ұшақтарының назарын аудармау үшін күмбез сұр түспен боялды. Оның үстінде, люк астында, неміс артиллериялық батареяларының орналасқан жерін анықтау үшін геодезиялық нүкте орналастырылды. Коммунизм құлағаннан кейін мұражай жабылды және соборда тұрақты құлшылық қайта жаңғырды, бірақ тек сол жақ қаптамада ғана. Собордың негізгі бөлігі тек мереке күндері ғана қызметтерге пайдаланылады. 2017 жылдың 10 қаңтарында Санкт-Петербург қаласының губернаторы Георгий Полтавченко соборды Ресей православие шіркеуіне беру туралы шешім қабылдады. Ауысудың негізгі шарттары Санкт-Петербург қаласының Мүліктік қатынастар комитетінің 2016 жылдың 30 желтоқсанындағы бұйрығымен белгіленді. Бұл құжат 2018 жылдың 30 желтоқсанында күшінен шықты. Ресей православие шіркеуінің сұранысы бойынша жаңа бұйрық шығарылуы мүмкін, бірақ мұндай сұраныс әлі түспеген.
The church on St Isaac's Square was ordered by Tsar Alexander I, to replace an earlier structure by Vincenzo Brenna, and was the fourth consecutive church standing at this place. A specially appointed commission examined several designs, including that of the French born architect Auguste de Montferrand (1786–1858), who had studied in the atelier of Napoleon's designer, Charles Percier. Montferrand's design was criticised by some members of the commission for the dry and allegedly boring rhythm of its four identical pedimented octastyle porticos. It was also suggested that despite gigantic dimensions, the edifice would look squat and not very impressive. The members of the commission, which consisted of well known Russian architects, were also particularly concerned by necessity to build a new huge building on the old unsecure foundation. The emperor, who favoured the ponderous Empire style of architecture, had to step in and solve the dispute in Montferrand's favour. The cathedral took 40 years to construct, under Montferrand's direction, from 1818 to 1858. On 12 April 1931, the first public demonstration of the Foucault pendulum was held to visualize Copernicus's theory. In 1937, the museum was transformed into the museum of the cathedral, and former collections were transferred to the Museum of the History of Religion (located in the Kazan Cathedral). During World War II, the dome was painted over in gray to avoid attracting attention from enemy aircraft. On its top, in the skylight, a geodesical intersection point was placed, to determine the positions of German artillery batteries. With the fall of communism, the museum was removed and regular worship activity has resumed in the cathedral, but only in the left hand side chapel. The main body of the cathedral is used for services on feast days only. On 10 January 2017 Georgy Poltavchenko, the governor of St. Petersburg, announced that the cathedral would be transferred to the Russian Orthodox Church The key protocols of the transfer were defined by the order issued by St. Petersburg's Committee on Property Relations on 30 December 2016. The document expired on 30 December 2018. The new order can be issued upon request from the Russian Orthodox Church, but no such request has yet been submitted
Ысқақ соборының пайдалану құқығын РПШ-ға беру туралы келісім 2017 жылдың қаңтарында жасалды, бірақ бұл шешім қала тұрғындарының наразылығын тудырды, олар мұражай мәртебесін сақтауды қорғады. Қалалық биліктің шешімі сотта дауланды. Қазіргі уақытта ғимараттың мәртебесі – мұражай. Бүгінде мұнда тек діни мерекелерде ғана құлшылық қызметтері өткізіледі. 2021 жылдың 1 қазанында Ресейдің ұлы князі Георгий Михайлович және Виктория Романовна Беттарин соборда 1917 жылдан бері Ресейде өткен алғашқы патшалық үйлену тойын тойлады.
The transfer of Saint Isaac's Cathedral in use the ROC agreed in January 2017, but the decision has caused discontent of the townspeople, who defended the status of the museum. The decision of the city authorities was disputed in the courts. Currently, the status of the building is museum. Today, church services are held here only on ecclesiastical occasions. On 1 October 2021, Grand Duke George Mikhailovich of Russia and Victoria Romanovna Bettarini married at the cathedral in the first royal wedding to take place in Russia since 1917.
Сыртқы
Неоклассикалық сыртқы көрініс дәстүрлі орыс-византиялық үлгідегі грек кресті пішіндес жоспарды, үлкен орталық күмбезбен және төрт қосалқы күмбезбен көрсетеді. Бұл Андреа Палладионың «Ла Ротонда» Вилла Капрасына ұқсас, бірақ Вилланың төменгі орталық дөңгелек күмбезінің орнына биік барабанда толық күмбез орналасқан. Собордың жалпы архитектурасы, әсіресе күмбез дизайны, кейіннен АҚШ Капитолийінің, Висконсин штатының Мэдисон қаласындағы Висконсин штатының Капитолийінің және Хельсинкидегі лютерандық собордың құрылысына әсер етті. Сыртқы қабырғасы сұр және қызғылт таспен қапталған, жалбары 112 қызыл гранит бағанасы бар, олардың әрқайсысы Коринфтік капительдермен безендірілген және бір тас блоктан қашалған және орнатылған: 48-і жер деңгейінде, 24-і ең жоғарғы күмбездің ротондасында, 8-і әрбір төрт бүйірлік күмбездің үстінде және 4 терезенің әрқайсының екі жағында орналасқан. Ротонданы туристерге қолжетімді жаяу жол айналып өтеді. Шатырдың үстінде 24 мүсін, ал ротонданың үстінде тағы 24 мүсін тұр. Бұл бағаналар Финляндияның Виролахти қаласындағы Питерлахит карьерінде жасалған.
The neoclassical exterior expresses the traditional Russian Byzantine formula of a Greek cross ground plan with a large central dome and four subsidiary domes. It is similar to Andrea Palladio's Villa Capra "La Rotonda", with a full dome on a high drum substituted for the Villa's low central saucer dome. The design of the cathedral in general and the dome in particular later influenced the design of the United States Capitol dome, Wisconsin State Capitol in Madison, Wisconsin, and the Lutheran Cathedral in Helsinki. The exterior is faced with gray and pink stone, and features a total of 112 red granite columns with Corinthian capitals, each hewn and erected as a single block: 48 at ground level, 24 on the rotunda of the uppermost dome, 8 on each of four side domes, and 2 framing each of four windows. The rotunda is encircled by a walkway accessible to tourists. 24 statues stand on the roof, and another 24 on top of the rotunda. The columns were made in Pyterlahti quarry in Virolahti, Finland
Күмбез
Собордың басты күмбезі көтеріледі; оның сыртқы жағы алтынмен жалатылған. Күмбез Йозеф Германның он екі періште мүсінімен әшекейленген. Бұл періштелер, сол кездегі жаңа электротиптеу әдісімен жасалған алғашқы ірі мүсіндер болған болуы мүмкін, бұл мүсіндерді дәстүрлі қоладан құюдың баламасы еді. Монферранның күмбез жобасы тірек құрылысы ретінде шойыннан жасалған конструкцияға негізделген. Бұл Невянск мұнарасы (1732) және Майнц соборынан (1826) кейін шойыннан жасалған куполдың үшінші тарихи мысалы болды. Ішкі биіктігі 69 метр (еденнен люк деңгейіне дейін), ол әлемдегі ең биік күмбездердің қатарында.
The cathedral's main dome rises ; its exterior is gilded. The dome is decorated with twelve statues of angels by Josef Hermann. These angels were likely the first large sculptures produced by the then novel process of electrotyping, which was an alternative to traditional bronze casting of sculptures. Montferrand's design of the dome is based on a supporting cast iron structure. It was the third historical instance of cast iron cupola after the Leaning Tower of Nevyansk (1732) and Mainz Cathedral (1826). With an internal height of 69 m (from the floor to the level of the oculus), it ranks among the tallest domes in the world.
Интерьер
Иван Виталидің рельефтерімен жабылған собордың қола есіктері, Флоренциядағы Сан-Джованни баптистериясының Лоренцо Гиберти жасаған танымал есіктерінің үлгісімен салынған. Күмбездің шаңырағынан Киелі Рухты бейнелейтін мүсіндік ақ көгершін ілінген. Собордың ішкі бөлігіндегі бағаналар, пилястралар, еден және Монферранның мүсіні сияқты элементтер Ресейдің түкпір-түкпірінен жиналған түрлі-түсті граниттер мен мәрмәрлерден жасалған. Иконостас сегіз жартылай бағалы тастан жасалған бағанамен шеңберленген: алты малахиттен, ал екі кішкентайы лазуриттен. Төрт фронтон да керемет мүсіндемелермен безендірілген. Собордың ішкі кеңістігі бастапқыда Карл Брюллов және сол заманғы басқа да ұлы орыс суретшілерінің көптеген картиналарымен әшекейленген. Алайда, собордың ішіндегі суық және ылғалды жағдайларға байланысты картиналар нашарлай бастағанда, Монферран оларды Михаил Ломоносов Ресейге әкелген мозаика техникасымен мұқият қайта жасауды бұйырды. Бірақ бұл жұмыс толыққанды аяқталған жоқ.
The cathedral's bronze doors, covered in reliefs by Ivan Vitali, are patterned after the celebrated doors of the Battistero di San Giovanni in Florence, designed by Lorenzo Ghiberti. Suspended underneath the peak of the dome is a sculpted white dove representing the Holy Spirit. Internal features such as columns, pilasters, floor, and statue of Montferrand are composed of multicolored granites and marbles gathered from all parts of Russia. The iconostasis is framed by eight columns of semiprecious stone: six of malachite and two smaller ones of lazurite. The four pediments are also richly sculpted. The interior was originally decorated with scores of paintings by Karl Bryullov and other great Russian masters of the day. When these paintings began to deteriorate due to the cold, damp conditions inside the cathedral, Montferrand ordered them to be painstakingly reproduced as mosaics, a technique introduced in Russia by Mikhail Lomonosov. This work was never completed.
Технологиялар
Уильям Хендисайд және басқа да инженерлер ғимаратты салуда бірқатар технологиялық инновацияларды қолданды. Қабырғалар орнатылмастан бұрын, портик бағаналары үлкен ағаш каркастардың көмегімен көтерілді. Ғимарат 10 000 ағаш діңгегіне тіреледі. Ротонданың ішкі жағында бір-біріне қарама-қарсы орналасқан, әрқайсысы алты метрлік ондаған алтын жалатылған періште мүсіндері гальванопластикалық технологиямен жасалды, олар миллиметрден аспайтын қалыңдыққа және өте жеңілге ие. Исаак соборы бұл техниканы архитектурада алғаш рет пайдаланған. Қасиетті Исаак соборын салуға кеткен мұқият және еңбек көп жұмыс 40 жылға созылды. Бұл ұзаққа созылған құрылыс фин тілінде "rakentaa kuin Iisakin kirkkoa" ("Исаак шіркеуін салу сияқты") деген тіркес қалдырды, ол ұзаққа созылатын және аяқталмайтын ірі жобаларды білдіреді.
William Handyside and other engineers used a number of technological innovations in the construction of the building. The portico columns were raised with the use of large wooden frameworks before the walls were erected. The building rests on 10,000 tree trunks The dozen gilded statues of angels, each six metres tall, facing each other across the interior of the rotunda, were constructed using galvanoplastic technology, making them only millimeters thick and very lightweight. St. Isaac's Cathedral represents the first use of this technique in architecture. The meticulous and painstakingly detailed work on constructing the St. Isaac's Cathedral took 40 years to complete. This extended construction left an expression in the Finnish language, rakentaa kuin Iisakin kirkkoa ("to build like St. Isaac's Church"), for lengthy and never ending megaprojects.