Кіріспе

Математикада, бірегейлік жиыны – тригонометриялық кеңейтулерге қатысты, Фурье тізбектері болмауы мүмкін түсінік. Олардың зерттелуі – гармониялық талдаудың салыстырмалы түрде таза саласы болып табылады.

Алғашқы зерттеулер

Бос жиын – бірегейлік жиыны. Бұл дегеніміз, егер тригонометриялық қатар кез келген жерде нөлге жиналса, онда ол тривиальды болады. Бұл Риман қос формальды интеграцияның күрделі әдісін қолданып дәлелдеді; сондай-ақ, алынған қосындының Топлиц операторларын пайдалана отырып, екінші туындының жалпыланған түрі бар екенін көрсетті. Кейін Георг Кантор Риманның әдістерін кеңейтіп, кез келген санаулы, жабық жиынның бірегейлік жиыны екенін көрсетті, бұл оның жиын теориясын дамытуға себеп болған жаңалық еді. Пол Коэн, жиын теориясының тағы бір инноваторы, өзінің карьерасын бірегейлік жиындары туралы диссертациямен бастады. Лебег интеграциясы теориясы дамыған сайын, нөлдік өлшемдегі кез келген жиын бірегейлік жиыны болады деп есептелді – бір өлшемде Фурье қатарларының жергілікті принципі кез келген оң өлшемді жиынның көптік жиыны екенін көрсетеді (жоғары өлшемдерде бұл мәселе әлі де шешілмеген). Бұл 1916 жылы Дмитрий Е. Меншовпен жоққа шығарылды, ол нөлдік өлшемге ие көптік жиынның мысалын құрды.

Түрлендірулер

Бірегейлік жиынтығының аудармасы және кеңейтілуі – бірегейлік жиынтығы болып табылады. Бірегейлік жиынтықтарының жабық жиынтықтарының санаулы отбасының бірігісі – бірегейлік жиынтығы. Бірегейлік жиынтықтарының екі мысалы бар, олардың бірігісі бірегейлік жиынтығы емес, бірақ бұл мысалдағы жиынтықтар Борел жиынтықтары емес. Кез келген екі Борелдік бірегейлік жиынтығының бірігісі бірегейлік жиынтығы болып табыса ма, жоқ па – бұл ашық сұрақ.

Құрылымының күрделілігі

Бірегейлік жиындары күрделі құрылымға ие екендігіне алғашқы дәлел Канторға ұқсас жиындарды зерттеуден алынған. Рафаэль Салем мен Зигмунд Кантор сияқты жиынның, диссекция қатынасы ξ болған жағдайда, бірегейлік жиыны екенін көрсетті, егер және тек қана 1/ξ Пизо саны болса, яғни оның барлық түйіндестері (бар болса) 1-ден кіші болатын алгебралық бүтін сан. Бұл бірегейлік жиыны болу қасиетінің арифметикалық қасиеттермен байланысты екенін, және тек мөлшер туралы түсінік емес екенін алғаш рет көрсетті (Нина Бари бірнеше жыл бұрын ξ рационалды болған жағдайда Кантор сияқты жиынның бірегейлік жиыны екенін, егер және тек қана 1/ξ бүтін сан болса, деп дәлелдеген болатын). 1950-ші жылдардан бері осы күрделілікті ресмилендіруге көп еңбек жұмсалды. Бірегейлік жиындарының отбасы, компакт жиындар кеңістігіндегі жиын ретінде қарастырылды (Гаусдорф қашықтығына қараңыз), аналитикалық иерархия ішінде орналасқан. Бұл зерттеуде жиынның индексі маңызды рөл атқарады, ол 1 мен ω1 арасындағы ординал болып табылады және алғаш рет Пятецкий Шапиро анықтаған. Бүгінгі таңда, бірегейлік жиындарын зерттеу – бұл сипаттамалық жиын теориясымен қатар, гармониялық талдаудың да бір саласы.