Кіріспе

Филиппиндік мифтік тіршілік иесі

Филиппин мифологиясында капре – ағаш алып ретінде сипатталатын, ұзын, қара түсті, түкті және бұлшықетті жаратылыс. Капрелердің денесінен қатты жағымсыз иіс шығады және олар ағаш бұтақтарында отырып темекі шегеді дейді.

Табиғи мекен және киім

Капрлар акация, манго, бамбук және банян (Филиппинде балет деп аталады) сияқты үлкен ағаштарда мекендейді деп айтылады. Олар көбінесе сол ағаштардың астында отыратын болады. Капрлар Солтүстік Филиппиннің жергілікті шалбары – бахаг киеді, ал кейбіреулердің айтуынша, олар көбінесе адамдарға көрінбеу қабілетін сыйлайтын белбеу тағады. Кейбір түсініктемелерде капрлар сиқырлы ақ тасқа ие екендігі айтылады, ол бөдене жұмыртқасынан сәл кішірек болады. Егер біреу осы тасты қолға түсірсе, капр тілектерін орындай алады.

Мінез-құлық

Қапырлар түнгі уақытта белсенді және бәсекелес тамақтанатын жануарлар деп саналады. Олар міндетті түрде жаман емес. Дегенмен, олар қоныстанған ағашты кесіп тастаған жағдайда кек қайтаруы мүмкін. Қапырлар адамдармен достық орнатуға тырысып, немесе әйелге қызығушылық танытуы мүмкін. Егер Қапыр адаммен достыққа бітіп, әсіресе махаббатқа негізделсе, ол өмір бойына өз "сүйіктісін" іздеп жүреді. Сондай-ақ, егер біреу Қапырдың досы болса, оны көре алады, ал егер ол оның үстіне отырса, басқалар да сол алып жаратылысты көре алады. Қапырлар, сондай-ақ агта деп те аталады, адамдармен әдемі әзілдер жасап, көбінесе саяхатшыларды тауларда немесе орман ішінде адастырып жібереді. Олар тіпті адамдарды өздері жақсы білетін ортада да шатастыруға қабілетті; мысалы, өз бағында немесе үйінде екенін ұмытқан адамның Қапыр алдағаны айтылады. Қапырдың сиқырына тап болғандардың айтуынша, тіпті желдің күші жетпесе де, ағаш бұтақтарының қозғалысын байқауға болады. Басқа мысалдар: көрінбейтін бір нәрседен күлкінің естілуі, ағаштан көп мөлшерде түтін шығуы, түнде ағаштан қызыл жарқын көздерді көру, тіпті орманды жерлерде Қапырдың өзін көру. Орманды аймақтарда көптеп кездесетін шырақтардың Қапырдың жаққан сигараларының немесе темекі құбырының қалдықтары екеніне де сенеді.

Деректі фильм

2015 жылы шыққан «Филиппин мифологиясының жаратылыстары» деректік сериалында капренің пайда болуы, тарихы және эволюциясы зерттеледі. Ол испандықтар келгенге дейінгі Филиппинде басталады, онда анимистік сенімдер адамдарды ағаштардан қадағалайтын алып қара рухты жаратқан, «капре» терминінің этимологиясы қарастырылады және осы жаратылыстың неге үнемі темекі шегетіні анықталады.