Кіріспе

Алай Дарваза – Үндістанның Дели қаласындағы Мехраули ауданындағы Куват-ул-Ислам мешітінің оңтүстік қақпасы. 1311 жылы сұлтан Алауддин Халджи салған, қызыл құмтастан тұрғызылған бұл ғимарат шаршы пішіндес күмбезді қақпа болып табылады, кіреберіс аркалары бар және бір бөлмеден тұрады. Индо-ислам архитектурасында ерекше маңызға ие, себебі исламдық құрылыс және әшекейлеу тәсілдерін қолданып салынған алғашқы үнді ескерткіші. Бұл мешіттің оңтүстік қақпасы қызметін атқарады. Құтб кешенінің оңтүстік бөлігінде орналасқан. Құтб Минарының төңірегінде көптеген мазарлар, мешіттер және темір қақпа бар, бұл аймақ Құтб кешені деп аталады.

Сәулет

Алай дарвазасы бір залдан тұрады, оның ішкі бөлігі 34,5 фут (11 м), ал сыртқы бөлігі 56,5 фут (17 м) өлшемелі. 1311 жылы салынған қақпа үйі жаңа технологияға сақтықпен қарағандығын көрсетеді, оның қабырғалары өте жуан және күмбезі тек белгілі бір қашықтықтан немесе биіктіктен ғана көрінеді. Қызыл құмтас және ақ мәрмәрдің батыл контрастты түстері Индо-ислам архитектурасының ерекше белгісіне айналды, бұл Парсы және Орталық Азияда қолданылған көп түсті плиткалардың орнына қолданылды. Сүйір аркалар негізінде сәл бірігіп, жұмсақ атқосшы арка тәрізді эффект береді, ал олардың ішкі жиектері тік емес, егер "найза мұны" сияқты әсемдіктермен безендірілген, бұл лотос гүлдерін бейнелейтін болуы мүмкін. Мұнда торлы, тастан жасалған ашық жәлілер қолданылған; олар бұрыннан ғибадатханаларда пайдаланылған. Күмбездің биіктігі 47 фут (14 м). Дарваза қабырғаларында кең ауқымды арабша жазулар бар. Аркалар атқосшы тәрізді пішіндес.