Кіріспе
Қауіпті жағдайларды болжау дағдысын қалыптастыру
Қорғанышпен жүргізу – автокөлікті басқарған кезде қолайсыз жағдайларға немесе басқалардың қателіктеріне қарамастан, қауіпті жағдайларды болжау дағдысын меңгеру. Бұл, мысалы, жүргізушінің көлігі мен алдындағы көлік арасында екі-үш секундтік қашықтықты сақтап, тоқтау үшін жеткілікті кеңістік қамтамасыз ету сияқты жалпы ережелерді сақтау арқылы қол жеткізіледі. Бұл жол ережелері мен жүргізу техникасының негізгі принциптерінен асып түсетін жүргізушілерге арналған оқу түрі. Қорғанышпен жүргізу апаттар қаупін азайтады және жол қауіпсіздігін жақсартады.
Тарих
1964 жылы Крис Имхофф (АҚШ) Ұлттық қауіпсіздік кеңесі «Драйвер мысалы» (Driver Example Program) деп аталатын жүргізушілер қауіпсіздігі бағдарламасын әзірледі. Бағдарлама аясында қорғаныс жүргізу курсы (DDC) енгізілді. 1964 және 1965 жылдары қорғаныс жүргізу курстары мен нұсқаушыларды дамыту курстары көбінесе корпоративтік демеушілік арқылы ұсынылды. Зимбабве Жол қауіпсіздігі кеңесі де ұқсас курс ұсынады.
Оқу және курстар
АҚШ-тың бірнеше мемлекеттік мекемелері, коммерциялық емес ұйымдар мен жеке мектептер халықтың жүргізу дағдыларын жетілдіретін арнайы курстарды іске қосты. АҚШ-та қорғаныс жүргізу курстарының арасында «25 жаста тірі болу», DDC немесе қорғаныс жүргізу курсы, «Жетілген жүргізушіге оқыту», «Жүргізудің мінез-құлқының динамикасы», сақтандыру жеңілдіктері, қауіпсіздік белбеулері, қолдары бос жүргізу, кәсіби жүк көлігі жүргізу және нұсқаушыларға арналған DDC сияқты танымал курстар бар. Осыған байланысты, үкімет әуе қаптамалары мен қауіпсіздік белбеулерінің қауіпсіздігін арттыру мақсатында белсенді науқандар жүргізіп келеді, сондай-ақ жол ережелерін қатаң сақтауды қамтамасыз етуде. Өзінің жүргізу дағдыларын жақсартумен қатар, АҚШ-тың көптеген штаттары бекітілген қорғаныс жүргізу курсын аяқтағандарға міндетті сақтандыру жеңілдіктерін ұсынады немесе жол-көлік ережелерін бұзу туралы мәліметтерді жүргізушінің тізімінен алып тастауға мүмкіндік береді. Кейбір жағдайларда, мұндай курстар «көлік мектебі» немесе «қорғаныс жүргізу мектебі» деп аталады. Ең көп жеңілдіктерді ұсынатын штаттардың қатарында Аризона, Калифорния, Флорида, Невада, Нью-Джерси, Нью-Йорк және Техас бар. Көптеген жеке компаниялар түрлі курстар ұсынады. Курстардың әдістері мен стильдері әртүрлі болғанымен, олар әдетте, «Алдыңғы қатарлы жүргізушілер институты», «Авариялардың алдын алу жөніндегі Корольдік қоғам», «Алдыңғы қатарлы жүргізушілер мен мотоциклшілер» немесе «Британдық мотоциклшілер федерациясының Көк лентасы» арқылы алдыңғы қатарлы жүргізуші куәлігін алуға дайындаудан кем деңгейде болады. АҚШ-тағы оқыту көбінесе басқару дағдыларына – мысалы, Bondurant жоғары өнімділік жүргізу мектебі сияқты – баса назар береді, ал британдық оқыту жол жүрісіне көбірек мән береді. Қорғаныс және озық жүргізу, сондай-ақ мотоцикл жүргізу Ұлыбританияда кеңінен танылған, оны «Алдыңғы қатарлы жүргізушілер институты» және «Авариялардың алдын алу жөніндегі Корольдік қоғамның Алдыңғы қатарлы жүргізушілер мен мотоциклшілері» сияқты қайырымдылық ұйымдары қолдайды.
Жол көліктерінің артықшылықтары
Британдық зерттеулер көрсеткендей, автокөлікті басқарудың жол жүйесін қолданатын озық жүргізушілер қауіпсіздік жағынан жақсырақ және жанармайды да тиімдірек пайдаланады. Бұл жол жүйесін 1937 жылы жарыс жүргізушісі Марк Эверард Пеппс, 6-шы Коттенхэм графы, полицияның қуып жететін кезіндегі апаттарды азайту мақсатымен ойлап тапқан. Брунел университетінің жүргізген зерттеуі бойынша, Жоғары біліктілік автокөлік жүргізушілері институтының оқуын сәтті аяқтаған озық жүргізушілер, рульді басқарудан бастап қашықтық пен жылдамдықты дұрыс бағалауға дейін, жүргізудің барлық аспектілерінде шамамен 70%-ға жақсы нәтиже көрсеткен. Британияның Көлік зерттеу зейініндегі бұрынғы зерттеулерде де жүргізушілердің жүргізу деңгейі жоғары болған жағдайда жол-көлік оқиғаларына қатысу ықтималдығы төмендегені анықталды. IAM Surety (сақтандыру компаниясы) жүргізген жарияланбаған зерттеулер, Жоғары біліктілік автокөлік жүргізушілері институтының мүшелерінің сақтандыру талаптары мүше емес жүргізушілерге қарағанда әлдеқайда төмен екенін көрсетті. Сонымен қатар, Автокөлік сақтандырушылары қауымдастығының мәліметінше, Жоғары біліктілік автокөлік жүргізушілері институтының емтиханын тапсырғаннан кейінгі алғашқы төрт жыл ішінде сақтандыру талаптарының саны азаяды.