Кіріспе

A madrigale spirituale (итальян; pl. madrigali spirituali) – мадригал немесе мадригал сияқты музыкалық шығарма, бірақ оның мәтіні діни мазмұнда. Осы форманың көптеген мысалдары Кеш Ренессанс және ерте Барокко дәуірлеріне жатады, және олар негізінен Италия мен Германиядан шыққан. Madrigali spirituali көбінесе білімді, көбінесе аристократтардан құралған тыңдаушылар қауымына арналған. Олар Италия мен көршілес елдердегі жеке үйлерде, академияларда және дворяндық сарайларда орындалған, бірақ олардың діни қызметтерде қолданылмағаны анық. Мадригаль спиритуал – а капелла формасы, бірақ кейде, әсіресе 1600 жылдан кейін, аспаптық сүйемелдеу де қолданылған. Контрреформация кезінде Италия, Испания және Германияның оңтүстік (католик) бөлігінде музыка өнерін секуляризациялауға қарсы белгілі бір реакция болды. Бұл дүниелік музыканың жазылуын тоқтатпады (іс жүзінде, дүниелік музыканың формалары мен стильдерінің өркендеуі үздірілмей жалғасты), бірақ көптеген композиторлар ең жетілген дүниелік композициялық формаларды діни мақсаттарға бейімдеуді бастады. Кейде, ескі мадригалдарға діни мәтін, әдетте латын тілінде, басқа өзгерістерсіз қосылған (мұндай бейімделулер «contrafacta» деп аталады). Дегенмен, кейбір madrigali spirituali өзінің экспрессивтілігі мен эмоционалдық күші жағынан, ең көрнекті мадригал авторларының дүниелік шығармаларына тең келді. Бұл форманы, әсіресе 1570 және 1580 жылдары, иезуиттер қолдаған болуы мүмкін; кейбір жинақтар оларға арналған. Madrigali spirituali-ның белгілі мысалдары: Лассустың тамаша Lagrime di San Pietro (Мюнхен, 1595); Гийом Дюфайдың Vergine bella (шамамен 1470), Петрарканың Құдіретті Марияға арналған өлеңіне жазылған; Джованни Пьерлуиджи да Палестринаның Мадригалдардың бірінші кітабы (1581), сонымен қатар Петрарканың Мариана өлеңдеріне жазылған; Карло Гесуальдоның Tenebrae Responsories (1611); және Джованни Франческо Анерионың үлкен жинағы Teatro armonico spirituale (Рим, 1619).