Кіріспе

Аспан қақпасында – Роберт Пенн Уорреннің екінші романы. 1943 жылы алғаш рет жарық көрген, бұл кітап 1985 жылы Нью-Йоркте New Directions Publishing Corporation баспасынан қайта басылды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Сью Мёрдок роман бойында кешірім іздейді. Әкесі қызымен қарым-қатынас орната алмағанына қайта-қайта өкінеді. Сью оның көмегін қабылдамайды, себебі ол оны бақылауға тырысады деп санайды. Оның Джерри Калхунмен қарым-қатынасы шиеленіске толы, ол, мүмкін, тым қарапайым және аса зиялы емес болғандықтан, оны түсіне алмайды. Джерри Оңтүстік абыройының ескіше түсініктеріне қатты ұстанып, Боган Мёрдоктың билігі мен құқығына құрмет көрсетеді. Сондықтан Сью онымен бақытты бола алмайды. Сью Джерриден бас тартады және көп ұзамай Слим Сарретпен, псевдоинтеллектуал достары бар жазушымен бірге болады. Сью Слимге ғашық болады, ол Джерри ешқашан мойындай алмаған билік пен құрметтен бас тартады. Бірақ Слим туралы ештеңе шындық емес: ол өтірікке машықтанған, соңғы бөлшегіне дейін адал емес. Сью оның өтірігінің тереңдігін – өткені мен жеке өмірі туралы – білгенде, ол тіпті аса талантты жазушы емес екенін де түсінеді. Слимді және оның суретшілік позын қабылдамағаннан кейін, ол Свитуотермен салқын қарым-қатынасқа түседі. Свитуотер Джерриден айырмашылығы циник, ал Слимнен – реалист. Свитуотер сондай-ақ өте адал және өзіне шындықпен қалуға тырысады. Свитуотер Сьюге ғашық болады, бірақ ол оған жауап бермейді. Сьюді ұрпақтан-ұрпаққа қанаушылыққа ұшыраған Оңтүстік төменгі табының өкілі деп қарастыруға болады. Бұл таптың өзінің тізгіннен босап, құтылуына кім көмектесе алады? Ол табысқа жеткен соң өзінің табынан бас тартып, жеке мүддесіне қызмет ететін Джерри сияқты төменгі таптың өкілі емес. Немесе әр нәрсеге поза беруші, күресуге бейім емес интеллектуал немесе суретші. Әсерлі ұсыныс, бірақ нәтижесі шала. Мүмкін, Свитуотердің еңбек ұйымдастырушысы, адал адам, өзін сатқындыққа ұшыратқан және бас тартқан халықты құтқара алады. Мүмкін, Сью Свитуотердің реализмі мен іске деген берілгендігі оны құтқаратынын біледі, бірақ ол оған қызығушылық танытпайды.

Нэшвиллдегі өмір

Аспан қақпасы Уорреннің Вандербильт университетінде оқып жүрген кезінде Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы тұрғын үйімен тікелей байланысты болуы мүмкін. 1930 жылдардағы Нэшвиллдегі облигациялық сауда үйі "Колдуэлл және компания" төңірегіндегі дау-дамандар Мердок империясының кейбір іс-қимылдарымен ұқсас келеді. Бірнеше Колдуэллпен байланысты банктер банкрот деп жарияланды, тіпті штаттық үкімет те бұл мәселеге тартылды. Порсум әскері, әрине, Теннессидің ең танымал соғыс батыры Элвин С. Йоркқа негізделген, бірақ шынында Йорк облигациялық алаялыққа қатысы болған жоқ. Жаңалықтарда хабарланғандай, Уоррен кейінірек өзінің әңгімесі мен Ұлы депрессия кезіндегі Нэшвиллдегі оқиғалардың байланысын мойындаған.