Кіріспе
Дәмдеуіштер мен шөптердің қоспасы
Дәмдеуіштердің қоспасы – дәмдеуіштер мен шөптердің араластырылған жиынтығы. Рецептте белгілі бір дәмдеуіштер немесе шөптердің комбинациясы қажет болғанда, оларды алдын ала араластырып қою ыңғайлы. Чили ұнтағы, карри ұнтағы, прованс шөптері, сарымсақ тұзы және басқа да дәмделген тұздар сияқты қоспалар дәстүрлі түрде азық-түлік дүкендерінде дайын күйінде сатылады, кейде тығыздық пісіруге арналған қоспалар да қолжетімді. Мұндай дәмдеуіштерді үй шаруасы да кейін пайдалану үшін өздігінен дайындауға болады.
Масала
Масала (хинди/урду тілдеріндегі masalah сөзінен, араб тіліндегі masalih сөзіне негізделген) – Үнді субконтинентінде дәмдеуіштер қоспасын білдіретін термин. Масала – құрғақ (әдетте құрғақ қуырылған) дәмдеуіштердің қосылған жиынтығы немесе дәмдеуіштер мен басқа да ингредиенттердің – көбінесе сарымсақ, имбирь, пияз, бұрыш пастасы және томаттан жасалған паста (мысалы, виндалу масала) болуы мүмкін. Масалалар үнді тағамдарында дәм мен хош иіс беру үшін кеңінен қолданылады, ал батыс тағамдарында тауық тика масаласы, тауық кәрісі немесе масала шайында жиі кездеседі. Оңтүстік Азияның басқа да асханаларында – Бангладеш, Непал, Пәкістан және Шри-Ланка, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Азияның (Бирма, Кариб бассейні сияқты) асханаларында да дәмдеуіштердің қоспалары кеңінен қолданылады.
Парфюмериялық фиксациялау құрауыштары
Араб этимологиясы бастапқыда тек парфюмерия ингредиенттері үшін ғана қолданылған, Masalaha مصالحة сөзі «айырысу» дегенді білдіреді. Парфюмерия контекстінде бұл сөз фиксаторларды білдіреді. Араб тілінде дәмдеуіштерді атау үшін көбінесе tawābil немесе bihārāt сөздері қолданылады.
Азия
Усиан ұнтағы (қытайша: 五香粉, Wǔxiāng Fěn) – қытай тағамдарында кеңінен қолданылатын дәмдеуіш қоспасы. Атауынан көрініп тұрғанындай, Усиан ұнтағы ұнтақталған бес хош иісті дәмдеуіштен жасалған. Бірақ шындығында, оның нақты құрамы жоқ, және міндетті түрде бес дәмдеуіштен тұруы керек емес. Усиан ұнтағында ең көп қолданылатын дәмдеуіштер – лавр жапырағы, жұлдызды анис, сичуань бұрышы, корица, фенхель жемісі және қарағай. Шисан Сянь (қытайша: 十三香, Shísān Xiāng) – он үш дәмдеуіштен жасалған дегенді білдіретін атауы бар, Усиан ұнтағының бір түрі. Ең танымал Шисан Сянь – Қытайдың Хэнань провинциясындағы Ван Шоуи (王守義) компаниясының танымал өнімі.