Эрнст Штреерувиц: Австрия саяхатшысы және саяси қайраткерінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Австриялық кәсіпкер және саясаткер

Эрнст Стрейрувиц (туған Эрнст Штреер рыцарі фон Штреер, 23 қыркүйек 1874 жылы Миесте – 19 қазан 1952 жылы Венада) – австриялық әскери шенеунік, кәсіпкер, саясаттанушы және саясаткер. Христиан-әлеуметтік партияның өнеркәсіпшілдер қанатының мүшесі Стрейрувиц 1923 жылдың қарашасынан 1930 жылдың қазанына дейін Ұлттық кеңесте қызмет етті, ал 1929 жылдың мамыр-қыркүйек айларында канцлер және сыртқы істер министрі болды.

Ерте өмір

Стрейрувиц 1874 жылғы 23 қыркүйекте Мис қаласында дүниеге келді. Бала, императорлық кеңестің мүшесі және қаланың мұрагерлік пошта бастығы Георг Адольф фон Стрейрувицтің кіші ұлы болды. Фризеландтан шыққан Стрейрувицтер отбасы Отыз жылдық соғыс кезінде Богемияға көшіп келді және Прага шайқасындағы айқын батылдығы үшін дворян титулы алды. Осыдан кейін отбасы Австрия империясына берілгендік танытып, Мис қалалық және аймақтық әкімшіліктеріне әскери офицерлерді және мемлекеттік қызметкерлерді жіберді. 19 ғасырда отбасы Германияның бірігуін ынталы түрде қолдады. Эрнст Стрейрувицтің балалық шағы отбасының Габсбургтер әулетіне деген ежелгі адалдығы мен жаңадан пайда болған пангерманизм арасындағы қақтығысқа толы болды. Австрияның Кенигграц шайқасындағы жеңілісінен кейін Габсбургтер саяси жағдайды сақтап қалу үшін азаматтық ұлтшылдықты шектеуге мәжбүр болды, осыдан кейін екі ұстанымды үйлестіру қиынға соқты. Кіші ұлы үнемі ауырып тұрды, бірақ әкесі Стрейрувицті дипломатиялық мансапқа дайындады. Оның анасы Мис қалалық буржуазиясының чех қызы болғандықтан, ол неміс және чех тілдерін ерте меңгерді, сондай-ақ француз тілін үйренді және жан-жақты білім алды. Ол бастауыш мектепті үздік бітіріп, шәкіртақымен жергілікті гимназияға түсті. Стрейрувиц гимназияны 1892 жылы бітіруге екі жыл қалғанда әкесі қайтыс болды. Анасы марқұм әкесінің саяси байланыстары болмаса, ұлын дипломатиялық қызметке орналастыруға үміт жоқ екенін түсінді және Стрейрувицті әскерге қабылдауға көндірді.

Австрия-Мажарстан

Орта білімін аяқтаған соң, Стреерувиц Венаға көшіп, Терезиан әскери академиясына түсті. Ол үздік дипломмен бітірді. 1895 жылдан бастап ол Лизза-ан-дер-Эльбада орналасқан 7-ші Богемия драгундары (Лотарингия герцогы) полкінде лейтенант болып қызмет етті. Стреерувиц жоғары офицерлерінен жақсы баға алды және оны Соғыс академиясына емтихан тапсыруға ынталандырды, оны бітірген жағдайда жарқын мансапқа ие болар еді. Стреерувиц 1899 жылы емтиханды сәтті тапсырды. Бірақ бір жыл өткен соң, талапты далалық жаттығудан кейін Стреерувицтің денсаулығы нашарлап, қайтадан ауырды. Стреерувиц әскери өмірдің қиындықтарына төтеп беруге күші жетпейтініне көз жеткізіп, резервке өтуге өтініш берді. Оның өтініші 1901 жылы мақұлданды. Қызметтен босатылуын күтіп, Стреерувиц Технология институтында машина жасау және Вена университетінде құқық мамандықтарын оқыды. Стреерувиц драгун лейтенанты қызметінде танысқан богемдік офицер Фридрих Франц Иосиф фон Лайтенбергер, оның резервке ауысуы аяқталғаннан кейін оны техникалық кеңесші ретінде жұмысқа алды. Стреерувицке Лайтенбергердің зауыттарын жаңғыртуға көмектесу міндеті жүктелді. Ол Йозефсталдағы Лайтенбергердің ескірген тоқыма баспа зауытын біршама сәтті қайта ұйымдастырды және 1902 жылы зауыттың директоры болып тағайындалды. Оның кәсіби болашағы енді сенімді болғандықтан, Стреерувиц Прагадан келген богемдік Кристин Строблға үйленді. 1904 жылы Лайтенбергер көлік апатында қаза тапқаннан кейін Стреерувиц өзін шеттетілген сезінді. Ол компанияның жаңа иелерімен де, банкирлерімен де келіспеушілікке түсті. 1913 жылы ол жоғары басқарушы лауазымға көтерілді, бұл оны тағы да Венаға көшуге мәжбүр етті. 1914 жылы Стреерувиц жұмыстан кетті. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол қайтадан әскери қызметке ерікті түрде қайта оралды. Қазан айында Стреерувиц Неункирхендегі тоқыма баспа зауытының бас директоры болды. Бірнеше күннен кейін ол қараша айында әскерге шақырылды. Денсаулығы нашар болғандықтан және майданға жарамсыз болған Стреерувиц соғысты әкімшілік қызметте өткізді. Ол әскери почта қызметін қайта ұйымдастыруға көмектесті, австро-венгр тұтқындарына гуманитарлық қарым-қатынас жасауды қамтамасыз етуге тырысты, жау тұтқындарын ауыл шаруашылығы жұмысына жұмылдырды, тұтқын ресейліктерге арналған газеттің редакциясын ұйымдастырды және тұтқындарға қатысты құқықтық мәселелерге арналған бес томдық еңбек жазды. Стреерувиц өте қабілетті деп есептелді және бірнеше рет марапатталды.

His secondary education completed, Streeruwitz moved to Vienna and enrolled at the Theresian Military Academy. He graduated with honors. Starting in 1895, he served as a lieutenant with the 7th Bohemian Dragoons (Duke of Lorraine's), stationed in Lissa an der Elbe at the time. Streeruwitz received excellent evaluations from his superior officers and was encouraged to sit the entrance exam for the War College, graduating from which would have all but guaranteed a stellar career. Streeruwitz took the exam in 1899 and passed with flying colors. A mere year later, however, Streeruwitz's health suffered a serious relapse after a demanding field training exercise. Streeruwitz lost his faith in his ability to withstand the rigors of military life and applied to be granted reservist status. His request was approved in 1901. While waiting to be allowed to leave active service, Streeruwitz began studying mechanical engineering at the College of Technology and law at the University of Vienna. Friedrich Franz Joseph von Leitenberger, a fellow Bohemian officer whom Streeruwitz has befriended during his time as a lieutenant of the dragoons, hired Streeruwitz as a technical consultant as soon as the latter's transfer to the reserve was final. Streeruwitz was tasked with helping to modernize Leitenberger's factories. He reorganized Leitenberger's obsolete textile printing plant in Josefsthal with some success and was made the manager of the factory in 1902. His professional future now reasonably secure, Streeruwitz married Christine Strobl, a Bohemian from Prague. Following Leitenberger's death in a car accident in 1904, Streeruwitz found himself sidelined. He clashed with the company's new owners as well as with their bankers. In 1913, he was kicked upstairs to a position in senior management, a promotion that forced him to move to Vienna again. In 1914, Streeruwitz finally quit. With the outbreak of World War I, he also volunteered to return to active military service. In October, Streeruwitz became managing director of a textile printing plant in Neunkirchen. A few days later, he was called up by the army, effective November. Still in poor health and unfit for service at the front, Streeruwitz spent the war as an administrator. He helped reorganize the military mail service, worked to ensure the humane treatment of Austro Hungarian prisoners of war, organized the use of enemy prisoners as agricultural laborers, co edited a newspaper for captive Russians, and wrote a five volume book on legal issues surrounding prisoners of war. Streeruwitz was considered highly competent and was decorated several times.

Бірінші Австрия Республикасы

Стрейрувиц империяның құлдырауын жеке апат ретінде қабылдады. Ол туған жері Богемияға қайтып келді; өзінің автобиографиясында кейін Венадағы «большевиктердің өкілдері» оны және оның отбасын өлтірумен қорқытқанын айтты. Дегенмен, Австрия Республикасы Богемияның көптеген неміс тілді аймақтарына қатысты талаптарын іске асыра алмайтыны анық болған соң, ол үшінші рет Венаға көшті. Стрейрувиц Нюнкирхендегі басқарушылық лауазымын қайтадан иеленді және өзін тағы да қабілетті ұйымдастырушы екенін көрсетті. Көп ұзамай ол Төменгі Австрияның тоқыма өнеркәсібінің жұмыс берушілер қауымдастығының төрағасы (link=no) және Австрия Өнеркәсіп Федерациясының (Hauptverband der Industrie) өкілі болды. Сол дәуірдегі шиеленісті еңбек қатынастары мен үнемі болатын ереуілдер Стрейрувицтің назарына түсірді. Саяси тұрғысынан алғанда, Стрейрувиц Австрияның экономикалық проблемаларына шешім – өнімділікті арттыру деп есептеді; осы сенім оны жұмыс уақытын қысқарту сияқты әлеуметтік шараларға қарсы шығуға және ереуілшілерге қатысты қатаң шараларды қолдауға итермеледі. Жеке өмірінде ол жұмысшылардың тұрмыс жағдайларына шынайы алаңдаушылықты аристократиялық патернализммен үйлестіргендей көрінеді. Социал-демократтар Стрейрувицтің жұмысшы табының жауы екеніне тез көз жеткізді. Христиандық-әлеуметтік партия оның (жасырын болғанымен, айқын) канцлер Игнац Сейпельдің экономикалық саясатын қолдауын бағалады. 1924 жылы Стрейрувиц Төменгі Австрияның аймақтық ипотекалық банкінің (Landeshypothekenbank) бас кураторы (Oberkurator) болып тағайындалды, ол аймақтың ауыл шаруашылығы секторы үшін маңызды, бірақ қиын жағдайдағы несие беруші мекеме еді. Стрейрувиц банк жұмысын жақсартты. 1929 жылы ол көршілес (және құрылымдық жағынан жеткіліксіз қамтамасыз етілген) Бургенланд провинциясы үшін аймақтық ипотекалық банк құруға бастама көтерді.

Ұлттық кеңестің мүшесі

1923 жылғы заң шығарушы сайлауға дейін Австрия өнеркәсіп федерациясы мен Христиандық-әлеуметтік партия бір-бірін қолдау туралы келісім жасасты. Федерация партияға қаржылай көмек көрсетті, ал партия өнеркәсіпшілерге жақын кандидаттарды тікелей ұсынды. Стрейрувиц келісімге сәйкес Христиандық-әлеуметтік партияның кандидаттары қатарына қосылды және Ұлттық кеңеске сайланды. Марксизмге деген терең наразылығы мен Социал-демократиялық еңбек саясатына қарсылығын ескермегенде, Стрейрувиц идеологиялық тұрғыдан партиясымен келіспеді. Австрияның тәуелсіздігі Христиандық-әлеуметтік партияның бағдарламалық қағидаларының біріне айналған кезде, Стрейрувиц Австрияның Германия Рейхына енуін қолдады. Католик дін қызметкерлерінің ықпалы партияның тағы бір маңызды бағдарламалық қағидасы болды, бірақ Стрейрувиц, көптеген австриялық пан-германистер сияқты және одан бұрынғы әкесі сияқты, саяси католицизмге қарсы болды. Стрейрувиц әлеуметтік ортаға да үйлесе алмады. Ол Христиандық-әлеуметшілердің негізгі сайлау базасы және фракцияның жаңа мүшелерінің басты көзі болған шағын буржуазияны сырттай қарады. Ол партияның бірлік пен тәртіпсіздігіне байланысты сын айтты, ал мүшелерін кедейлік үшін қынжырлады. Ото Бауэр мен Роберт Даннеберг сияқты жетекші социал-демократтарды ашық түрде жек көргенімен, "Arbeiter Zeitung" газеті оған жеке шабуылдар жасады, ал Стрейрувиц Карл Реннерді жоғары бағалады және ортақ тіл таба алса, қарсы тараппен жұмыс істеуге дайын болды. Заң шығарушы ретіндегі жылдары Стрейрувиц сирек жалпы мәжілісте сөйледі, бірақ бірнеше комитеттерде белсенділік танытты. Ол бірқатар маңызды заңдарды әзірлеуге көмектесті және өзінің саяси ұстанымдарын қорғайтын көптеген мақалалар жариялады. Стрейрувиц, әсіресе, импорттық тауарларға баж салығы енгізуді қолдады. Соғыстан кейінгі гиперинфляция елге арзан импорттық тауарлардың көптеп келгеніне әкеп соқты. Бұл Австрияның қиын жағдайдағы өндіріс секторына қауіп төндірді, бірақ империяның мұрагер мемлекеттері империя құлағаннан кейін асығыс жасасқан бірқатар еркін сауда келісімдеріне байланысты елдің қорғану мүмкіндігі шектеулі болды. Баж салығы саяси спектрдің екі жағында да қызу пікірталас тудырды. Еңбекші саясаткерлер тұтыну бағасының өсуінен қорқып, ал империяның ыдырауынан ерікті түрде көпұлтты компанияларға айналған компаниялардың акционерлері шетелдегі мүдделеріне қатысты алаңдады. Стрейрувиц жеңіске жетті және 1925 жылы маңызды кедендік кедергілер енгізілді. Стрейрувицтің екінші маңызды мәселесі – банктерді қадағалау болды. 1920-жылдардағы гиперинфляция көптеген банктердің банкротқа ұшырауына себеп болды, бірақ бұл көбінесе сектордың жылдар бойы жемқорлық пен нашар басқарудан әлсірегеніне байланысты болды. Социал-демократтар мен неміс ұлтшылдары қатаң шаралар қабылдауды талап етті. Стрейрувицтің ұсыныстары, салыстырмалы түрде орташа болғанымен, өз партиясының ішінде күшті қарсылыққа тап болды. Ұлттық кеңес ақырында талаптарды қатайтатын заң жобасын қабылдады, бірақ заң тым кеш қабылданды. Стрейрувицтің сәтсіздігі тікелей емес, Штирияның қуатты губернаторы Антон Ринтеленге тиесілі банктердің құлдырауына себеп болды. Стрейрувиц осылайша Ринтеленнің өшпендігіне тап болды, бұл кейін оның құлдырауына ықпал етті.

During the runup to the 1923 legislative elections, the Federation of Austrian Industries and the Christian Social Party negotiated an agreement of mutual support. The federation would assist the party financially; the party would run candidates sympathetic to the industrialists. Streeruwitz agreed to be added to the Christian Social candidates, pursuant to the agreement, and was elected to the National Council. Except for his strong dislike for Marxism and his opposition to Social Democratic labour policy, Streeruwitz was ideologically at odds with his party. Whereas Austrian independence had gradually become one of the Christian Social Party's defining platform planks, Streeruwitz continued to support the integration of Austria into the German Reich. Catholic clericalism was another one of the party's defining platform planks, but Streeruwitz, like most Austrian pan Germans and like his father before him, was hostile to political Catholicism. Streeruwitz also was a poor fit socially. He looked down on the petite bourgeoisie, which was the Christian Socials' core constituency and the faction's main source of recruits. He criticised his caucus for what he thought of as its lack of unity and discipline; he ridiculed its members for their poverty. Even though he vocally despised leading Social Democrats such as Otto Bauer and Robert Danneberg, and the Arbeiter Zeitung reciprocated with a string of personal attacks, Streeruwitz thought highly of Karl Renner and was ready to work with the opposing side if common ground could be found. In his years as a legislator, Streeruwitz rarely rose to speak in plenary sessions but was active in several committees. He helped draft a number of significant statutes and published numerous opinion pieces arguing his policy positions. Streeruwitz fought, in particular, for protective tariffs. Postwar hyperinflation was causing the country to be flooded with cheap imported goods. The glut endangered Austria's struggling manufacturing sector, but the country was largely defenseless because of a number of free trade agreements that the empire's successor states had hastily concluded immediately after its collapse. Tariffs were controversial on both sides of the political spectrum. Labour politicians feared rising consumer prices. Shareholders of corporations that had become involuntary multinationals with the disintegration of the empire were worried about their interests abroad. Streeruwitz won, and in 1925, significant customs barriers were put in place. Streeruwitz's second main concern was banking supervision. The hyperinflation of the 1920s caused a number of banks to fail but mostly only because the sector had already been weakened from years of corruption and general mismanagement. Social Democrats and German Nationalists demanded a rigorous crackdown. Streeruwitz's own proposals, although moderate in comparison, were met with fierce opposition from within his own party. The National Council eventually passed a bill that tightened the screws, but the statute was too little, too late. Streeruwitz's failure indirectly caused the collapse of a bank owned by Anton Rintelen, the powerful governor of Styria. The lasting enmity of Rintelen that Streeruwitz thus earned for himself would later contribute to his downfall.

Канцлер

1929 жылы мамыр айында Стрейрувиц күрт канцлер болды. 1920 жылғы Федералдық Конституциялық заң Австрияны парламенттік республика ретінде орнатып, президент пен канцлер лауазымдарын бөлек етті. Екеуі де заң шығарушы орган тарапынан тағайындалғандықтан, тікелей халық сайлауынан туындайтын беделі мен билігі болмады. Президентке қосымша өкілеттіктер берілгенімен, ол тек рәсімдік рөл атқаруға шақырылды. Канцлер Ұлттық кеңес алдында жауапты болды. Заң Австрияны номиналды түрде федерация ретінде, бірақ іс жүзінде унитарлық мемлекет ретінде бекітті. Өсіп келе жатқан австрофашистік Хаймвер қозғалысы Бенито Муссолинидің фашистік Италиясы мен Миклош Хортидің Регенттік Венгриясы үлгісіндегі күшті басшысы бар президенттік жүйеге көшуді талап етті. Елорданың саяси және мәдени үстемдігіне наразылық білдірген Хаймвер нақты федерализмді де талап етті. Венада сол кездегі Австрия халқының үштен біріне жуық, екі миллион адам тұрды. Бес ғасыр бойы әлемдік державаның астанасы болған және әлемдегі алтыншы ірі қала Вена тіпті экономикалық қиындықтар кезінде де дамыған қала болды. Алайда Венаның көп бөлігі аграрлық және нашар өнеркәсіптік дамыған аймақ еді. Саяси оңшылдардың арасында елбасының зиялыларына, еврейлерге және мәртебесіне деген жек көрушілік күшті болды. 1929 жылдың басына қарай саяси спектрдегі барлық тұлғалар Хаймвер қозғалысы демократияға қауіп төндіреді деп қорқып жүрді. Бұл алаңдаушылықты Хаймвермен (сол кезде шала байланысты) Христиандық-әлеуметтік партияның да өкілдері бөлісті. Социал-демократиялық партия Хаймвердің талаптарын қанағаттандыратын конституциялық реформа бойынша келіссөздерге дайын болды. Христиандық-әлеуметтік партияның канцлері Игнац Зейпель бұл келіссөздерді жүргізуге өзінің лайықты емес екенін шешті. Достары мен жаулары "мәрсімсіз прелат" ("Prälat ohne Milde") деп атаған Зейпель – қатал клерикалист еді, оның өзінің тұлғасы кедергі тудыратын еді. Оған қоса, денсаулығы нашарлап барады. Зейпель 3 сәуірде канцлерліктен кетті. Зейпельге ізбасар табу қиын болды. Леопольд Куншак және Отто Эндер сияқты түсінікті кандидаттар бас тартты. Ринтелен өзін таныстырды, бірақ ол Хаймвер үшін тым танымал болды және басқа жерлерде тым даулы болды. Стрейрувиц жаңа басшы ретінде негізінен жағдайға байланысты пайда болды; министрлер тізімін жасағаннан кейін, ол 4 мамырда ресми түрде тағайындалды. Теориялық тұрғыдан алғанда, Стрейрувицке күшті қол тиді. Ол басқарған коалициялық үкіметке Христиандық-әлеуметтік партия, неміс ұлтшылдары және Ландбунд кірді, бұл альянс Стрейрувицтің Хаймвердің қолдауы немесе төзімділігісіз билік етуіне мүмкіндік берді. Бірақ іс жүзінде Стрейрувиц құрастырған кабинет Хаймвердің талаптарына капитуляцияға тең болды. Стрейрувиц қазіргі орталық үкіметті сақтап, шектеулі децентрализацияны қолдағанмен, оның министрлері идеологиялық фракциялардың емес, провинциялық үкіметтердің өкілдері болды. Стрейрувиц 7 мамырдағы ант қабылдау сөзінде негізінен экономикалық және сыртқы саясат мәселелерін көтерді, сонымен қатар өкілдік демократияға берік міндеттеме берді. Идеологиялық даулар халықтың сайланған өкілдерімен, парламенттік емес күшпен емес, шешілуі керек деді Стрейрувиц. Бұл мәлімдеме зорлық-зомбылықпен қорқытуға қабілетті жартылай әскери күш – Хаймверге жасалған айқын сын болды. Күшті заң шығарушы билікті қолдауы президенттік жүйе идеясын да қабылдамады. Стрейрувиц "адал делдалдың рөлін" ("die Rolle des ehrlichen Maklers") атқаруға уәде бергенімен, Хаймвер Стрейрувицтің жау екенін дереу шешті. Стрейрувицтің үкіметі алғашқыда сәтті болды. Биліктегі коалиция мен Социал-демократтар бірқатар стратегиялық мәселелер бойынша келісімге келді. Пәтер жалға алу заңнамасы, жұмыссыздыққа байланысты сақтандыру және зейнетақы жүйесі реформаланды. Жағдай баяу дамыды және жаздың басында тыныштық орнады. Алайда 18 тамызда Стириядағы Санкт-Лоренцен-им-Мюрцаль қаласындағы қанды көше төбелесі жағдайды шиеленістірді. Хаймвер мен Штуцбунд әлеуметтік-демократиялық жасақтары бір күні және бір жерде митинг өткізуді жариялады. Хаймвер мен Штуцбунд митингілері жиі кездесетін құбылыс болғанымен, қатысушылар әдетте полиция тарапынан бақылауда ұсталатын. Санкт-Лоренцен полициясы екі топты бөліп тұруға жеткілікті күші жоқ екені туралы ескертулерге қарамастан, губернатор Ринтелен митингілерді тыйым салудан бас тартты және әскерден көмек сұраудан бас тартты. Нәтижесінде болған қақтығыста 3 адам қаза тауып, 55 адам жарақат алды, оның 27-сі ауыр жарақат алды. Ринтелен дереу канцлерді құлату үшін оқиғаны пайдаланды. Оқиға Стрейрувицтің беделін түсірді және Хаймверді күшпен әрекет етуге жігерлендірді. Жасақтар конституциялық реформа талаптарына үкімет бойын бермесе, төңкеріс жасаумен ашық түрде қорқытты. Стрейрувиц өнеркәсіпші әріптестерінен Хаймверге берген қаржыны тоқтатуды өтінді, бірақ өнеркәсіпшілер бас тартты. Тіпті оның бұрынғы ұстазы Зейпель де оған қарсы шықты. Стрейрувиц Ұлттар лигасының он бірінші бас ассамблеясында елді өкілдік ету үшін Австриядан кеткен кезде, оның қарсыластары оны құлату үшін және ізбасарды келісу үшін оның жоқтығын пайдаланды. Стрейрувицтің тағдыры шешілді. Барлық тараптан жасалған қатыгез шабуылдарға, орындауға мүмкін емес талаптарға және Ландбундтың коалициядан шығу туралы қаупіне тап болған Стрейрувиц 26 қыркүйекте канцлерліктен кетті.

Still an outsider with no credible personal power base, Streeruwitz abruptly became chancellor in May 1929. The Federal Constitutional Law of 1920 established Austria as an archetypal parliamentary republic. The positions of president and chancellor were separate. Both president and chancellor were chosen by the legislature and so neither of them had the prestige and authority that results from direct popular election. The president had considerable reserve powers but was expected to confine himself to acting as a figurehead. The chancellor was politically answerable to the National Council. The law also established Austria as a country that was a federation in name but more or less unitary in reality. The growing Austrofascist Heimwehr movement demanded a move to a presidential system with a strong leader, modelled on Benito Mussolini's Fascist Italy and Miklós Horthy's Regency Hungary. Resentful of the political and cultural dominance of the capital, the Heimwehr also demanded real effective federalism. Vienna was home to two million people, almost one out of three Austrians at the time. The sixth largest city in the world and the capital of a global power for five centuries, Vienna was a bustling cosmopolitan metropolis, even in times of economic hardship. Much of Vienna's hinterland, on the other hand, was an agrarian poorly industrialized backwater. Dislike for the capital's intellectuals, Jews, and status was intense in some corners of the political right. By early 1929, actors all over the political spectrum feared that the Heimwehr movement had become a threat to democracy. The ranks of those worried included parts of the Christian Social Party with which the Heimwehr movement was (then loosely) affiliated. The Social Democratic Party was willing to negotiate a constitutional reform that would meet the Heimwehr halfway. Ignaz Seipel, the chancellor who led the Christian Social Party, decided that he was the wrong person to preside over these negotiations. Seipel, nicknamed the "prelate without mercy" ("Prälat ohne Milde") by friends and foes alike, was a hardline clericalist whose very personality would be an obstacle. Itn addition, his health was failing. Seipel resigned the chancellorship on 3 April 1929. Finding a successor for Seipel proved difficult. Obvious candidates like Leopold Kunschak and Otto Ender declined to step up. Rintelen threw his hat into the ring but was too popular with the Heimwehr and too controversial everywhere else. Streeruwitz emerged as the new leader mainly by default; having drafted his list of ministers, he was formally appointed on 4 May. In theory, Streeruwitz had been dealt a strong hand. The coalition government that he led included the Christian Social Party, the German Nationalists and the Landbund, an alliance so broad that Streeruwitz could govern without Heimwehr support or toleration. In practice, the cabinet that Streeruwitz had managed to assemble was tantamount to a capitulation to Heimwehr demands. Even though Streeruwitz was for retaining the existing model of strong central government and limited devolution, his ministers were not representatives of ideological factions so much as representatives of provincial governments. Streeruwitz's inaugural address on 7 May mainly dealt with economic and foreign policy but also included a firm commitment to representative democracy. Ideological disputes should be settled, Streeruwitz declared, by the people's elected delegates, not by extraparliamentary force. The statement was an unmistakable jab at the Heimwehr, a paramilitary force whose influence was based entirely on its ability to threaten violence. The implied espousal of a strong legislature also was a rejection of the idea of a dominant president. Although Streeruwitz also promised to assume "the role of an honest broker" (die Rolle des ehrlichen Maklers), the Heimwehr instantly decided that Streeruwitz was an enemy. Streeruwitz's government was seemingly successful at first. The ruling coalition and the Social Democrats reached compromises on a number of strategic issues. Tenancy law, unemployment insurance and the pension system were reformed. Tensions appeared to decrease, and the early summer was peaceful. On 18 August, however, a bloody street fight in Sankt Lorenzen im Mürztal, Styria, brought the belligerence to the surface again and heightened it to unprecedented levels. Both the
Heimwehr and the Schutzbund, the Social Democratic militia, had announced a rally for the same place and day. Competing Heimwehr and Schutzbund rallies were a semiregular occurrence, but the participants were usually kept in check by police. Even though he had been warned that the Sankt Lorenzen police would not have the numbers to keep the two factions apart, Governor Rintelen refused to prohibit the rallies or to arrange for the army to send assistance. The resulting clash ended with 3 dead and 55 injured, 27 of them severely. Rintelen immediately went to work using the disaster to undermine the chancellor. The fallout left Streeruwitz discredited and the Heimwehr emboldened. The militia openly threatened a putsch if the government failed to comply with its demands for constitutional reform. Streeruwitz petitioned his old industrialist allies to cut off the funding they had been providing to the Heimwehr, but the industrialists declined. Even Seipel, his former mentor, now turned against him. When Streeruwitz left Austria to represent the country at the Tenth General Assembly of the League of Nations, his opponents used his absence to co ordinate his overthrow and to agree on a successor. Streeruwitz's fate was sealed. Faced with vicious attacks from all sides, impossible demands and a threat on the part of the Landbund to leave the coalition, Streeruwitz resigned, effective 26 September.

Кейінгі жылдар

Стрейрувиц Ұлттық кеңеске сайлауға қайтадан қатыспады; оның заң шығарушы ретіндегі қызметі 1930 жылғы заң шығарушы сайлаумен аяқталды. Дегенмен, Стрейрувиц саяси белсенділігін тоқтатпады. Ол саяхаттап, лекциялар оқыды және Австрияны Германия Рейхына біріктіруді жақтады. Ол сондай-ақ саяси лауазымдарды атқаруын жалғастырды. 1927 жылы Стрейрувиц Сауда палатасы төрағасының орынбасары болып сайланды. 1930 жылы ол палата төрағасы болып сайланды. Стрейрувицтің адалдығы күрделі мәселе болып қала берді. Ол әлі де Христиандық-әлеуметтік партиясының Австрия тәуелсіздігі саясатына қарсы болды және бұл туралы ашық айта бастады, бірақ экономикалық саясат мәселелерінде ол үнемі Христиандық-әлеуметтік партиясын қолдап, өзінің пангермандық әріптестерімен және Сауда палатасының мүшелерімен күресті. Ол австрофашистік корпоративтік мемлекеттік басқару моделін қолдады, бірақ тек палатасының болуы мен ықпалына қатысты алаңдамауы керек болған жағдайда ғана. Христиандық-әлеуметтік партиясы және кейін Отандық фронт Стрейрувицтің саяси оралысына мүмкіндік бар екенін кейде айтатын, бірақ ақырында оны тіпті палата төрағасы лауазымынан да шеттетуге бел буды. Австрофашистік жүйеде тәуелсіз кәсіби лоббилік топтарға орын болмады; 1935 жылы Стрейрувицтің орнына үкімет тағайындаған комиссар келді. Пангерманизміне берілгендігін сақтай отырып, Стрейрувиц 1936 жылғы шілде келісімін – Австрия мен Рейх арасындағы келісімді, ол біріншісін екіншісінің вассалдық мемлекетіне айналдырды, сондай-ақ 1938 жылғы Аншлюс – Австрияның тәуелсіз мемлекет ретіндегі өмірін толыққанды аяқтаған әскери шабуылды қолдады. Стрейрувиц нацистік Германия үкіметіне жүгініп, көмек ұсынды, бірақ нацистер одан бас тартты. Содан кейін Стрейрувиц қоғамдық өмірден шығып кетті. Ол Вена университетінде оқуын жалғастырып, 1939 жылы саяси ғылымдар бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1950 жылы Стрейрувицке инсульт осып, денсаулығы біржола нашарлады. Ол 1952 жылғы 19 қазанда қайтыс болды.

Streeruwitz did not stand for election to the National Council again; his tenure as a legislator thus ended with the 1930 legislative elections. Nevertheless, Streeruwitz remained politically active. He traveled, lectured, and campaigned for the integration of Austria into the German Reich. He also continued to hold political office. In 1927, Streeruwitz had been elected deputy chairman of the Chamber of Commerce (link=no). In 1930, he was elected the chamber's chairman proper. Streeruwitz's loyalties remained complicated. Although he still opposed the Christian Social Party's policy of Austrian independence, a fact about which he was increasingly outspoken, he regularly sided with the Christian Socials and against both his fellow pan Germans and his Chamber of Commerce peers in matters of economic policy. He supported the Austrofascist corporate state model of governance but only if he did not have to worry about the existence and influence of his chamber. The Christian Social party and later the Fatherland Front occasionally hinted that Streeruwitz was being considered for a political comeback but ultimately removed him even from his position as the chairman of the chamber. There was no room for independent professional lobbying groups in the Austrofascist system; in 1935, Streeruwitz was replaced by a government appointed commissar. Consistent in his pan Germanism, Streeruwitz supported both the 1936 July Accords, an agreement between Austria and the Reich that turned the former into a vassal state of the latter, and the 1938 Anschluss, the military invasion that finally ended Austria's existence as a sovereign state altogether. Streeruwitz approached the Nazi German government and offered his assistance, but the Nazis declined. Streeruwitz subsequently retired from public life. He resumed his studies at the University of Vienna, graduating with a doctorate in political science in 1939. In 1950, Streeruwitz suffered a stroke that left him permanently impaired. He died on 19 October 1952.

Мұра

Стрейрувиц көпшілік санасынан көбінесе жойылды. Ол еске алынса, негізінен Австрия Бірінші Республикасының үкіметтерінің қаншалықты әлсіз және аз ғасырлық болғанын көрсететін мысал ретінде ғана танылды. Дағдарыстан дағдарысқа ұшырап, үнемі бейресми төтенше жағдай күйінде күрескен демократия жиырма жылдың ішінде 15 канцлерді бастан кешірді. Тіпті дәуірдің басты саяси тұлғасы Игнац Зейпель де екі жыл қызметтен кейін лауазымынан алынды. Стрейрувиц осы көрсеткішке жетпеген көптеген үкімет басшыларының бірі болды.