Құммен сурет салу өнері және австралиялық аборигендер мәдениетіндегі орны

Кіріспе

Көркем туындының түрі

Құм сурет салу – түрлі-түсті құмдарды, минералдар мен кристалдардан алынған ұнтақ пигменттерді немесе басқа табиғи немесе синтетикалық көздерден алынған пигменттерді бетке құйып, тұрақты немесе бекітілмеген құм суреті жасау өнері. Бекітілмеген құм суреттері әлемдегі көптеген әлеуметтік топтарда ұзақ тарихы бар және көбінесе діни немесе емдеу рәсімдері үшін уақытша дайындалатын рәсімдік суреттер болып табылады. Бұл өнер түрі құрғақ сурет салу деп те аталады. Құрғақ сурет салуды АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы жергілікті американдықтар, тибет және будда монахтары, сондай-ақ Австралияның аборигендері, ал латын американдықтары кейбір христиан діни мерекелерінде қолданады.

Австралияның жергілікті құм бояуы

Аустралияның жергілікті өнерінің 30 000 жылдан астам тарихы бар, және оның ішінде көптеген жергілікті дәстүрлер мен стильдер кездеседі. Олар соңғы онжылдықтарда зерттелді, ал олардың күрделілігі халықаралық деңгейде мойындалды. Абориген өнеріне құммен сурет салу, жапырақтарға бейнелеу, ағаштан ою, тасқа қашау, мүсін жасау, салтанатты киімдер, сондай-ақ қару-жарақ пен құралдардағы көркемдік әшекейлер кіреді. Өнер – абориген мәдениетінің маңызды рәсімдерінің бірі. Ол жерді белгілеу, тарихты жазу және «Арман» туралы әңгімелерді айту үшін пайдаланылды және қазір де пайдаланылуда. Аборигендер дәстүрлі құм суреттерін заманауи техникалар мен материалдарды қолдану арқылы тұрақты формаға келтірді. Джеффри Бардон – австралиялық сурет мұғалімі, ол Батыс шөлейт ағымының абориген өнерін қалыптастыруға және Австралияның жергілікті өнерін әлемге таныстыруға зор үлес қосты. [Бардон басшылығымен, ақсақалдар] 1960 және 70-жылдардағы халықаралық сурет өнерінің белгілі бір мәселелерін, әсіресе Нью-Йорк минимализмінің ең жоғары абстракциялануын қарастыра бастады. «Сурет тарихында» 1960-шы жылдардың соңындағы лирикалық абстракция Дэн Кристенсен, Ронни Лэндфилд, Питер Янг және басқалардың суреттерімен сипатталады. Флюкс қозғалысы және постминимализм (бұл термин алғаш рет 1969 жылы Роберт Пинкус Виттен Artforum журналында қолданылды) абстрактілі сурет салу мен минимализмнің шекараларын кеңейтуге тырысты, процеске, жаңа материалдарға және жаңа өрнек беру тәсілдеріне назар аудару арқылы. Бұл байланыс ең анық түрде Питер Янг (суретшінің) 1960-шы жылдардың соңындағы суреттері мен 1970-шы жылдардың басында Папунья-Тулада жасалған суреттер арасындағы байланыста көрінеді. Papunya Tula, немесе Papunya Tula Artists Pty Ltd – 1972 жылы құрылған, Австралияның Батыс шөлінен шыққан аборигендерге тиесілі және басқарылатын суретшілер кооперативі. Қапа Тжампитинпа – алғашқы Папунья-Тула суретшілерінің бірі және ол Gulgardi туындысымен танымал. Бұл абориген суретшісінің заманауи өнер сыйлығын жеңіп алған тұңғыш жұмысы және Папунья суретінің алғашқы ресми мойындалуы болып табылады.

Indigenous Australian art has a history which covers more than 30,000 years, and a wide range of native traditions and styles. These have been studied in recent decades and their complexity has gained increased international recognition. Aboriginal Art covers a wide variety of media, including sandpainting, painting on leaves, wood carving, rock carving, sculpture, and ceremonial clothing, as well as artistic embellishments found on weaponry and also tools. Art is one of the key rituals of Aboriginal culture. It was and still is, used to mark territory, record history, and tell stories about "The Dreaming". Aboriginal people have taken to transforming their tradition sand paintings into more permanent forms using modern techniques and materials. Geoffrey Bardon was an Australian art teacher who was instrumental in creating the Aboriginal art of the Western Desert movement, and in bringing Australian indigenous art to the attention of the world." [directed by Bardon, the elders] began to interact with certain issues in 1960s and 70s international painting, especially the extreme schematisation of New York minimalism." In the History of Painting"Lyrical Abstraction in the late 1960s is characterised by the paintings of Dan Christensen, Ronnie Landfield, Peter Young and others, and along with the fluxus movement and postminimalism (a term first coined by Robert Pincus Witten in the pages of Artforum in 1969) sought to expand the boundaries of abstract painting and minimalism by focusing on process, new materials and new ways of expression." This connection is seen most obviously in the connection between the paintings from the late sixties of Peter Young (artist) and the paintings that follow in the early seventies produced in the Papunya Tula. Papunya Tula, or Papunya Tula Artists Pty Ltd, is an artist cooperative formed in 1972 that is owned and operated by Aboriginal people from the Western Desert of Australia. Kaapa Tjampitjinpa is one of the early Papunya Tula artists and is known for Gulgardi. It is notable for being the first work by an Indigenous Australian artist to win a contemporary art award, and the first public recognition of a Papunya painting.

Қазіргі заманғы мәдениет

Қазіргі заманда құм бояу көбінесе Мексика мен АҚШ-тағы Dia de los Muertos (Өлілер күні) кезінде қолданылады. Көшелер құм суреттерімен безендіріледі, олар кейін жойылып кетеді, бұл өмірдің өткіншілігін символдайды. Сіэтлдегі Dia De Muertos фестивалінде жасалған құм суреттері де ерекше, бірақ ең қызықты жаңалық – жас суретшілердің жаңа толқынын қалыптастырған және құм бояу өнеріне деген қызығушылықты қайта жаңғыртқан құм анимациясының өнерлік орындалуы. Көптеген заманауи суретшілер құмды нақты мәдени дәстүрлерден өзгеше тәсілдермен қолданады, құмды шауып, құйып, оюлап, ерекше суреттер жасау арқылы әртүрлі техникаларды зерттейді. Бұл туындылар уақытша болып табылады және көбінесе құжаттама арқылы немесе тікелей эфирде көрсетіледі. Осы суретшілердің көптегені Нью-Йорктегі Өнер және дизайн мұражайында өткен "Күбікті: Заманауи өнер мен дизайндағы шаң, күл және кір" атты көрмеге қатысты. Көрмені ұйымдастырушы куратор Дэвид Ревире МакФадден бұл көрменің мақсаты "әдеттен тыс, ерекше немесе күтпеген материалдарды" пайдаланатын заманауи суретшілердің жұмысын көрсету екенін айтты. Көрмеге құмды және құм бояумен байланысты техникаларды қолданатын суретшілер кірді: Эльвира Верше, бүкіл әлемнен құм жинап, геометриялық суреттер жасайды, олар өнер көрсетілімінің бөлігі ретінде жойлады. Энди Голдсуорти табиғатты пайдаланып, уақытша туындылар жасаумен танымал, 1986 жылдан бастап құммен сурет салу және сызуды бастады, көрме үшін жағажайдағы сүйектермен толтырылған алып құм шардың ыдырауын құжаттады. Джим Деневан құмнан жасалған үлкен суреттерімен танымал, сонымен қатар Калифорния жағалауларындағы жұмысының процесін көрсеткен деректерді бөлісті. Игорь Эскиня галереялардағы архитектуралық жоспарды бояу үшін шаңды пайдаланды. Цюй Фэй дәстүрлі чак пур және щеткаларды қолдана отырып, құмда каллиграфиялық жұмыстар жасайды. Вик Муниз құм бояуын еске түсіретіндей әдіспен шаң, шоколад сиропы, құм түйіршіктері, қант, икра, журналдар және өнеркәсіптік қоқыстарды қолданады. "Алып тасталған жобалар" айналымдық көрмесінде Линда Флоренс пен Джо Мангрумның жұмыстары бұрынғы туындылар алынып тасталғаннан кейін қосылды. Линда Флоренс еденге суреттерді салу үшін сазды қолданды және инсталляциялар жасау үшін қант сияқты әртүрлі материалдарды жиі пайдаланды. Джо Мангрум 2012 жылдың 8-9 мамырында екі күн бойы қолынан түсті құмды құйып, "Асинхронды синтропия" деп атады, бұл мұражайдың айналасында айналып өтуді бейнелейтін ашық ауадағы жоба болды. Мангрум екі күн ішінде 24 сағат жұмыс істеді, құм суретінің дизайнын спонтанды түрде жасады, бірақ ол Колумбус шеңберінің көп адам қозғалысының салдарынан тез жоғалып кетті. Құммен жұмыс істейтін басқа заманауи суретшілерге Кейптаунда тұратын Эндрю ван дер Мерве кіреді, ол жағажайлардағы құмға каллиграфиялық бейнелерді ойып салады; Андрес Амадор, жағажайларға суреттер салатын американдық суретші; Ахмад Надалян, құммен сурет салу үшін табиғи жер пігменттерін қолданатын ирандық суретші; және Мотой Ямамото, құмды пайдаланып тайфундар мен табиғи құбылыстарды бейнелейтін суреттер жасайды.

In modern days, sandpainting is most often practised during Dia de los Muertos (Day of the Dead) in Mexico and the United States. Streets are decorated with sand paintings that are later swept away, symbolising the fleeting nature of life. Of note are the sandpaintings done during the Seattle Dia De Muertos Festival, but the most exciting development has been the Performance Art of Sand Animation which has created a new wave of younger artists and also revived interest in all types of sand painting. A number of contemporary artists use sand in ways that depart from specific cultural traditions exploring techniques by raking sand, pouring it, carving it, creating unique designs. The works are ephemeral and are primarily shared through documentation or part of a live performance. Many of these artists were included in an exhibit at the Museum of Arts and Design in New York City titled "Swept Away: Dust, Ashes, and Dirt in Contemporary Art and Design" which was featured in the galleries in 2012. Curator David Revere McFadden described his reasoning for curating the exhibit as wanting to spotlight the work of contemporary artists who specialise in what he described as "unorthodox, unusual, or unexpected materials." Artist included in the exhibit that use sand and techniques related to sand painting were: Elvira Wersche, who collects sands from all over the world to create geometric patterned paintings, only to be destroyed as part of a performance. Andy Goldsworthy is known for his ephemeral works using nature, and began sand painting and drawing in 1986, documented the deterioration of a giant ball of sand on the beach packed with bones for the exhibit. Jim Denevan known for his massive raked sand paintings also shared documentation of his process on California beaches. Igor Eskinja used dust to paint an architectural floor plan in the galleries. Cui Fei produces calligraphic works in sand using tradition chak pur and brushes. Vik Muniz uses dust, chocolate syrup, grains of sand, sugar, caviar, magazines and industrial garbage in a way that reflects sand painting. The rotating exhibit "Swept Away Projects" featured Linda Florence and Joe Mangrum whose works were added to the galleries after removal of previous works. Linda Florence used chalk to stencil patterns onto the floor and often uses various materials like sugar to create installations. Joe Mangrum poured coloured sand from his hand for two consecutive days on 8–9 May 2012 he titled "Asynchronous Syntropy" and an outdoor project that acted as a circumambulation of the museum itself. Mangrum worked a total of 24 hours over the span of two days, spontaneously improvising his sand painting design, only to have it quickly disappear under the bustle of Columbus Circle foot traffic. Other contemporary artists who work with sand include Andrew van der Merwe, based in Cape Town, who carves calligraphic imagery into the sand on beaches; Andres Amador, an American artist who rakes designs into beaches; Ahmad Nadalian, an Iranian artist who uses natural ground pigments to paint with sand; and Motoi Yamamoto, who makes paintings reflecting typhoons and natural phenomena using salt.

Қазіргі кездегі құм бояу әдістері

Көптеген суретшілер табиғи тотыққан және минералдармен қаныққан түрлі-түсті құмдарды қолданады, палитраны кеңейту үшін ұнтақталған көмірді қосады, ал кейбір жағдайларда ерекше материалдарды, мысалы, темір ұнтағын немесе қасиетті орындардағы тас қалаушылардың қалдықтарын пайдаланады. Басқа суретшілер ауа райына төзімді, жаңа буынның берік жабысқыштарын қолданатын өнеркәсіптік боялған кварц құмдарын қолданады. Туындылар лакпен жабылып қорғалады. Суреттер лак сарғаратын болмай, тікелей күн сәулесінің әсеріне төтеп келеді, сондықтан құм мен жабысқыштарды қорғау үшін шыны жақтау қажет емес.