Кіріспе

Киелі кітаптағы тұлға, Яфеттің ұлы (Тек қана 10)
Бабыл тұтқыны, бастапқыда Мишаил деп аталған еврей

Киелі кітапта Мешех немесе Мосох (Мешех – "баға" немесе "қымбат") Тек қана 10:2 және 1 Тарих 1:5-те Яфеттің ұлы ретінде есімдері аталады. Тағы бір Мешех 1 Тарих 1:17-де Шемнің ұлы ретінде есімдері аталады (Тек қана 10-дағы Маш түрімен сәйкес келеді).

Тарихи түсіндірмелері

Мешех Езекиел кітабының 38:2 және 39:1 аяттарында "Магог князі Гогтың" билеушілері ретінде Тубалмен (және кейбір аудармаларда Рошпен) бірге есімдері аталады және Яфеттің ұрпақтарынан тараған тайпа саналады. Флавий Иосиф оны Каппадокиядағы "Мосохени" (Мушки, сондай-ақ фригиялықтармен немесе бригилермен байланысты) және олардың астанасы Мазакамен сәйкестендірген. Римдік Хроникада (234 ж.) "Иллириялықтар" Мешехтің ұрпақтары ретінде көрсетілген. Грузиндер мен Кавказдың басқа да халықтары, мысалы армяндар, Месхети, Тубал және Тогармадан тарағандығы туралы дәстүрлер сақталған. 1498 жылы Аннио да Витербо "Псевдо-Беросс" деп белгілі, қазір жалған деп есептелетін фрагменттерді жариялады, онда Вавилондық жазбаларда Яфеттің ұлы Самоттың кейін Галлия болған жерді Нимродтың билігінің 13-ші жылында мекендегені айтылған. Кейінгі тарихшылар, мысалы Рафаэль Холиншед (1577), Самотты Мешех деп атап, ол алғаш Британияда билік еткенін мәлімдеді. 16 ғасырдан бастап, кейбір еуропалық ғалымдар москвалықтар Мешехтен шыққан деген пікірді ұсынды. Сэр Уолтер Рэли (шамамен 1616 ж.) бұл ойды Филипп Меланхтонға (1497–1560) және Бенито Ариас Монтаноға (1571) жатқызып, ал кейін Джонатан Эдвардс (1703–1758) да қолдады. Сонымен қатар, Киев Синопсисінде (1674) алғаш пайда болған аңыз бойынша, Мәскеу (Москва) Яфеттің ұлы (яғни Мешехтің) Мосок патшасы құрған және оған, сондай-ақ оның әйелі Кваға есім берілген. Аңызға сүйенсек, олардың Я деген ұлы мен Вуза деген қызы болған, олардың есімдері жақын жердегі Яуза өзеніне берілген. Арчибальд Сэйстің сөзіне қарағанда, Мешехті ассириялық жазуларда кездесетін Мушка есімімен сәйкестендіруге болады, ол әдетте Мушки тайпасын көрсетеді. Флавий Иосифтен бергі көптеген анықтамалық кітаптарда Езекиел заманындағы Мешехтің орны қазіргі Түркия аумағында деп есептелінеді.