Кіріспе

Таң жұлдызының құдайы, Венера – 1910–1933 жылдар аралығында жарық көрген журнал. Аушринэ ("таң", "таң" мағынасындағы Аушрамен шатастырылмау керек) – литва мифологиясындағы таң жұлдызының (Венераның) әйел құдайы. Ол "Вакаринэ" – кешкі жұлдызға қарама-қарсы. Оның құлшынысы, мүмкін, үнді-еуропалық таң құдайы Хаусостан бастау алған, латыш Аuseклисі, грек Эос, римдік Аврора және ведалық Ушаспен байланысты. Аушринэ – сұлулық, махаббат және жастық құдайы, сонымен қатар денсаулық, қайта туу және жаңа бастамалармен байланысты. Литва христиан дініне өткеннен кейін, оның құлшынысы христиандық бейнелермен және Мәриям ана символикасымен біріктірілді.

Тарихи куәландыру

Аушрине алғаш рет 16 ғасырдағы поляк тарихшысы Ян Ласицки Ауска деп атады. Ол оны "көкжиектен түсіп, қайта көтерілетін күн сәулелерінің қадірлі құдайы" деп сипаттады.

Фольклорлық рөлі

Халық аңызына сәйкес, Аушрине әр таңертең өзінің қызметшісі Тарнаитиспен (мүмкін Меркурий) Саулеге (күнге) жол ашады. Кешке Вакарина Саулеге төсек дайындайды. Кейбір әңгімелерде Аушринеді атау үшін "Каралиун" және "Дангаус Кариун" ("Аспан патшайымы") қолданылады. Латвия халық жұмбақтарында оның есімі - шытырман туралы жұмбақтың жауабы. Бұл жұмбақта қыз кілттерін жоғалтады (немесе інжу-маржан алқасын шашады), Ай оларды көреді, бірақ Күн оларды жинап алады.

"Көктегі үйлену тойы" туралы аңыз

Көпшілік арасында кең таралған аңыз бойынша, Мэнулис (ай) әдемі Аушринеге ғашық болып, әйелі Саулеге опасыздық жасап, Перкунас (көктегі күн күркірі) жазасын тартқан. Алгирдас Джулиен Греймас егжей-тегжейлі талдаған оқиға, аспанда пайда болатын Аушринеге қызығатын Жүсіптің "екінші күн" табуға аттанған саяқатын баяндайды. Көптеген қиындықтардан кейін ол бұл екінші күн емес, теңіздегі аралда тұратын, шашы Күнге ұқсас қыз екенін біледі. Солтүстік желдің кеңесімен Жүсіп аралға жетеді, күзетші бұқадан сақталанып, қыздың малын бағатын қызметшісіне айналады.