Кіріспе

Италиялық саясаткер (1827–1884)

Квинтино Селла (; 7 шілде 1827 – 14 наурыз 1884) – итальяндық саясаткер, экономист және таушы.

Өмірбаян

Села Биелла провинциясындағы Села-ди-Моссо қаласында дүниеге келген. Туринде инженерлік білім алғаннан кейін, 1843 жылы Париж тау-кен мектебінде (Mines ParisTech) минералогияны оқыды. Парижде ол 1848 жылғы төңкеріске куә болды және 1852 жылы ғана Туринге оралды, содан кейін техникалық институтта қолданбалы геометриядан сабақ берді. 1853 жылы ол университетте математика профессоры, ал 1860 жылы қолданбалы инженерлік мектепте минералогия профессоры болды. 1860 жылы Коссато округінен депутат болып сайланды. Екі жылдан кейін ол мемлекеттік білім берудің бас хатшысы болып тағайындалды және 1862 жылы Раттацциден қаржы министрлігінің портфелін алды. Раттацци кабинеті Селаның кездескен 17,5 миллиондық дефицитін тиімді шеше алмай құлады; бірақ 1864 жылы ол Ла Мармора кабинетінде қаржы министрлігіне қайта оралды және сол кездегі 8 миллиондық дефицитті белсенді түрде шешті. Патшаны мемлекеттік қаражаттан 120 000-нан бас тартуға және кабинет мүшелерін олардың жалақысының бір бөлігінен айырылуға көндіріп, ол 2,4 миллион теңге үнемдеді, 1,6 миллион теңге көлемінде жаңа салық салуды ұсынды және жер иелерін жер салығының бір жылдық үлесін алдын ала төлеуге итермеледі. Өзінің саяси мансабында ол "Итальян Альпі клубын" (Club Alpino Italiano) құрды, ал оның көптеген тау шатырлары оның құрметіне аталды. Ол сондай-ақ Маттерхорнға алғашқы шағылысу жарысына қатысты және "Тау шақырады" (The Mountain Calls) және "Қиындық" (The Challenge) сияқты бірнеше фильмдерде бейнеленді. Оның "Парламенттік сөздері" (Discorsi parlamentari) (5 том, 1887–1890) Депутаттар палатасының бұйрығымен жарық көрді. Оның өмірі мен ғылыми еңбегі туралы есепті А. Косса "Линчеи академиясының еңбектерінде" (Proceedings of the Accademia dei Lincei) (1884–1885) жариялады.