Кіріспе

Гаитидің 1915-1922 жылдар аралығындағы 25-ші президенті Филипп Сюдре Дартигенев (filip sydʁe daʁtiɡnav; 6 сәуір 1863 – 26 шілде 1926) – гаитилік саяси қайраткер. Ол 1915 жылдың 12 тамызынан 1922 жылдың 15 мамырына дейін Гаити президенті болды, бұл 1915 жылдың 27 шілдесінде басталған АҚШ әскери оккупациясы кезінде болды. Президент Жан Вильбрун Гийом Сэмді өлтіргеннен кейін АҚШ адмиралы Уильям Б. Капертон Гаитидегі американдық оккупациялық әскерлердің қолбасшысы болды. Гаитидегі азаматтық тәртіп толығымен бұзылып, Вашингтон Капертонға президенттікке лайықты үміткер табуды тапсырды. Екі үміткер қарастырылды: Гвильям Сэм үкіметіне қарсы көтеріліс жетекшісі Росальво Бобо және Гаити Сенатының президенті Дартигенев. Екеуімен де сұхбаттасқаннан кейін Капертон Бобоның психикалық тұрғыдан тұрақсыз және кез келген лауазымға жарамсыз деп қорытынды жасады. Ол Вашингтонға бұл туралы хабарлап, әскери-теңіз күштерінің көмекші хатшысы Франклин Д. Рузвельт "АҚШ Дартигеневтің сайлануын қалайды" деді. Дартигенев Гаити Сенатындағы сайлауда 94 дауысқа 3 дауыспен жеңіске жетті және 1915 жылдың 12 тамызында қызметке кірісті.

Өмірбаян

Дартигенев 1863 жылдың 6 сәуірінде туған мулат. 1910 жылдары Гаити Сенатының президенті қызметін атқарды. 1915 жылдың 12 тамызынан 1922 жылдың 15 мамырына дейін Гаити президенті болды, бұл үкімет АҚШ әскери оккупациясын бастағаннан кейін құрылған. Оккупация 1915 жылдың 27 шілдесінде Вильбрун Гийом Сам президентінің қазасына әкелген көтерілістен кейін басталды. 1926 жылдың 26 шілдесінде қайтыс болды.