Кіріспе

Италиялық философ және саясаткер

Винченцо Джоберти (5 сәуір 1801 – 26 қазан 1852) – итальяндық католик священнігі, философ, публицист және 1848-1849 жылдары Сардинияның премьер-министрі қызметін атқарған саясаткер. Ол либералды католицизмнің белгілі өкілі болды.

Өмірбаян

Джоберти Италияның Турин қаласында дүниеге келді. Кішкентай шағында ата-анасынан айырылып, он алты жасында соттың дін қызметкерлерінің қатарына қабылданды. Турин университетінде теологияны оқып, сол жерде докторлық диссертациясын қорғады. Ол ораториялықтардан діни қызметкерлікке дайындалып, 1825 жылы дін қызметкері болып тағайындалды. 1828 жылы Ломбардия арқылы саяхат жасап, Алессандро Манцонимен жақын дос болып кетті. Патшаның назарына ілігіп, оның жеке дін қызметкері болды. Оның танымалдылығы мен жеке ықпалы сарайлық партияның оны жер аударуына себеп болды: ол олардың қатарынан емес еді және оған сенуге болмайтын. Мұны білген ол 1833 жылы лауазымынан кетіп, бірақ кенеттен қастандық жасады деген айыппен тұтқындалды. Ұзақ өтпей төрт айға түрмеге қамалып, сотсыз елден қуылды. Джоберти алдымен Парижге, ал бір жылдан кейін Брюссельге барды, онда 1845 жылға дейін тұрды. Брюссельде философиядан сабақ беріп, жеке мектепте досына көмектесті. Ол өзінің елі мен оның орнына ерекше назар аударатын көптеген философиялық маңызды еңбектерді жазуға уақыт тапты. Джобертидің ерте оптимизмі либералды аристократтар мен католик зиялылары, мысалы Антонио Росмини, Чезаре Балбо және Массимо д’Азеглио арасында сақталды, олар кейіннен Пьемонттың либералды монархиясының ұлттық мүдделерін қолдауға көшті. Алайда, иезуиттер Римге оралғаннан кейін папаны одан да жақын қоршады, соңында Джобертидің еңбектері «Индекске» енгізілді. Оның қалған еңбектері, әсіресе «La Filosofia della Rivelazione» және «Prolologia» көптеген мәселелер бойынша оның пікірлерін толыққанды көрсетеді.