Жаңа Зеландиядағы Рангитикеи өзені

Кіріспе

Жаңа Зеландиядағы өзен

Рангитикеи өзені – Жаңа Зеландияның ең ұзын өзендерінің бірі. Оның бастауы Каиманава тауларындағы Таупо көліне оңтүстік-шығыстан орналасқан. Орталық платодан Тайхапе, Мангавека, Хантервилл, Мартон және Буллс қалаларынан оңтүстікке қарай, Уангануидің оңтүстік-шығысындағы Тангимоанадағы Оңтүстік Таранаки шығанағына дейін ағып жатыр. Өзен, өзінің айналасындағы Рангитикей ауданына есім берген. 1897 жылы өзен тасып, үстіндегі барлық көпірлер (Винегар Хилл, Онепухи, Какарики теміржол көпірі және Буллс) зақымданды немесе қирады. Өзен сағасындағы Рангитикей порты да суға кетіп, қайта салынбады. Басқа да маңызды су тасқындары 1882, 1917, 1936, 1958, 1965 және 2004 жылдары болды. 1908 жылға дейін Тангимоананы Скоттс Ферримен байланыстыратын паром жұмыс істеді. 1941 жылғы картада көпір көрсетілген, бірақ 1968 және одан кейінгі карталарда жоқ. 1958 жылы 246 метрлік Онепухи көпіріне қосымша жабын салу ұсынылды. Өзен – реактивті қайықпен жүзу, ақ су рафтингі, каяк және балық аулау үшін танымал демалыс және ойын-сауық орны, оның жағалауында қоғамдық кемпингтер орналасқан, соның ішінде Жаңа Зеландиядағы Винегар Хилл. Оның тік "паапа" (саз) жартастары (Жаңа Зеландияның осы бөлігінде ғана кездеседі) және терең шатқалдары банджи-секіру және троллейбус сияқты экстремалды ойын-сауықтар үшін өте қолайлы жағдай жасайды. Жартастар, қысқылтегінің изотоптық сатыларын көрсетеді, соңғы мұз дәуірінен бері жердің көтерілуімен байланысты, 2,6-1,7 миллион жыл бұрынғы төртінші кезеңнің жұмсақ теңіз шөгінділеріне ойылып жасалған. Көтерілу нәтижесінде 19 терраса пайда болды, олар картаға түсірілген. Өзеннің бір бөлігі Питер Джексонның "Жүзіктердің иесі: Сақинаның достастығы" фильмінде Андуин өзені ретінде пайдаланылды. Өзен жүйесінде көкшаян мен қоңыр балық кездеседі, жоғарғы ағыстағы балықтардың салмағы трофейлік деңгейге жетеді (яғни 4,5 кг-нан астам), ал жүйедегі қалған балықтардың орташа салмағы шамамен 1,5-2 кг құрайды. Балықтың саны жүйе бойынша жақсы, бірақ жоғарғы ағыста бір километрге шаққанда балықтың саны азырақ. Бұл көрсеткіштің орнын балықтың сапасы мен мөлшері толтырады, өйткені осы бөлімде балық ірілеу келеді.

The Rangitīkei River is one of New Zealand's longest rivers, long. Its headwaters are to the southeast of Lake Taupō in the Kaimanawa Ranges. It flows from the Central Plateau south past Taihape, Mangaweka, Hunterville, Marton, and Bulls, to the South Taranaki Bight at Tangimoana, southeast of Whanganui. The river gives its name to the surrounding Rangitikei District. In 1897 the river flooded and all the bridges over it (Vinegar Hill, Onepuhi, Kakariki railway bridge and Bulls) were damaged or destroyed. Port of Rangitikei, at the mouth of the river was also washed away and never rebuilt. Other notable floods were in 1882, 1917, 1936, 1958, 1965 and 2004. Until 1908 a ferry linked Tangimoana to Scotts Ferry. bridge was shown on the 1941 map, but missing from the 1968 and later maps. Further decking for the 807 feet (246 m) long Onepuhi bridge was suggested in 1958. The river is a popular leisure and recreation area for jetboating, white water rafting, kayaking and fishing, and includes public camp grounds along its banks, including Vinegar Hill, New Zealand. Its sheer vertical "paapa" (clay) cliffs (unique to this part of New Zealand) and deep canyons provide the perfect setting for adventure activities such as bungy jumps and flying fox rides. The cliffs, which display oxygen isotope stages, have been incised into the soft Quaternary, 2.6 to 1.7 million year old, marine sediments as the land has risen since the last ice age. The rise has left 19 terraces, which have been mapped. Part of the river was used as the Anduin River in Peter Jackson's movie The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring. Both rainbow and brown trout throughout the river system with fish in the upper reaches reaching trophy size (i. e. over 4.5 kg) with the average through the rest of the system being around 1.5 to 2 kg. Fish numbers are good throughout the system though there are fewer fish per kilometre in the upper reaches. This is made up for by the quality and size of the fish being larger in this section.

Спрингвейл аспалы көпірі

Спрингвейл аспалы көпірі Тайхапе-Напиер жолында (Жайлы Энни деп аталады) Рангитикеи өзенін кесіп өтеді. Ол Нгаматеа жазығында, Нгамаханга ауданында, Тайхапеден солтүстік-шығысқа қарай 41 км және Нейпирден батысқа қарай 111 км жерде орналасқан. Көпір Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ішкі Патеа аймағында дамыған шаруашылықты қолдау және Нейпир портына мал мен жүн тасымалдау қажеттілігі үшін салынған. Көпірдің екі жағында 7 метрлік бетон мұнаралар орналасқан, ал көпірдің ұзындығы 61 метрді құрайды. Палубасы ағаштан жасалған, ені 2,4 метр және бір қатарлы қозғалысқа арналған.