Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швеция мен Ресей арасындағы қақтығыс (1610–17)
Conflict between Sweden and Russia (1610–17)
Швеция империясы мен Ресей патшалығы арасындағы Ингер соғысы (Ingermanländska kriget) 1610 жылдан 1617 жылға дейін жалғасты. Бұл Ресейдің Қиындық заманының бір бөлігі ретінде қарастырылуы мүмкін және көбінесе швед герцогін Ресей тағына отырғызу әрекетімен есте қалады. Соғыс Столбово шартымен аяқталды, нәтижесінде Швеция үлкен аумақтық пайдаға ие болды (оның ішінде Ингрия), бұл Швецияның Ұлылық дәуірінің маңызды негізін қалады.
The Ingrian War (Ingermanländska kriget) between the Swedish Empire and the Tsardom of Russia lasted between 1610 and 1617. It can be seen as part of Russia's Time of Troubles and is mainly remembered for the attempt to put a Swedish duke on the Russian throne. It ended with a large Swedish territorial gain (including Ingria) in the Treaty of Stolbovo, which laid an important foundation to Sweden's Age of Greatness.
Кіріспе
Ресейдің аласапыран кезеңінде Ресейдің Василий IV-і екінші Жалған Дмитрийдің жақтастарымен Мәскеуде қоршауға алынды. Польшаның үрейлі араласуынан үмітін үзген ол, Польшаға қарсы соғыс жүргізіп жатқан Швецияның Карл IX-ымен одақ құрды. Цар, Жалған Дмитрий II және поляктарға қарсы әскери көмек үшін Корела бекінісін Швецияға беруге уәде берді. Швед командирі Якоб де ла Гарди күштерін орыс командирі Михаил Скопин-Шуйскиймен біріктіріп, Новгородтан Мәскеуге қарай царды құтқару үшін жорық жасады. Швецияның ресейлік істерге араласуы Польша королі Сигизмунд III Васаға Ресейге соғыс жариялауға себеп болды. Поляктар Клушино шайқасында біріккен орыс-швед әскерлерімен шайқасып, орыс әскерінің көп бөлігін талқандады. Де-ла-Гарди жорығына (1610 жылдың шілдесі) қатысқан швед жалдамалы әскерлері жеңілісті қабылдады. Бұл шайқастың Ресей үшін ауыр салдары болды, патша боярлармен құлатылып, поляктар Мәскеу Кремлін басып алды.
During Russia's Time of Troubles, Vasily IV of Russia was besieged in Moscow by the supporters of the second False Dmitry. Driven to despair by the ongoing Polish intervention, he entered into an alliance with Charles IX of Sweden, who was also waging war against Poland. The tsar promised to cede Korela Fortress to Sweden in recompense for military support against False Dmitry II and the Poles. The Swedish commander Jacob de la Gardie joined his forces with the Russian commander Mikhail Skopin Shuisky and marched from Novgorod towards Moscow in order to relieve the tsar. Sweden's involvement in Russian affairs gave King Sigismund III Vasa of Poland a pretext to declare war on Russia. The Poles engaged the combined Russo Swedish forces at the Battle of Klushino and destroyed most of the Russian force. The Swedish mercenaries taking part in the De la Gardie Campaign (July 1610) surrendered. The battle had serious consequences for Russia, as the tsar was deposed by boyars and the Poles occupied the Moscow Kremlin.
Соғыс
1611 жылы шілдеде Якоб Де ла Гарди бастаған швед экспедициялық корпусы Новгородты жаулап алды. Новгородтықтар швед патшасынан өздерінің ұлдарының біреуін (Карл Филип немесе Густав Адольф) монарх ретінде тағайындауын сұрады. Осы уақытта Густав Адольф швед тағына мұрагер болды. Жас патша 1612 жылы халықтық көтеріліспен поляктар Мәскеуден қуылғаннан кейін және Михаил Романов жаңа патша болып сайланғаннан кейін де, ағасының Ресей тағына талап етуін жалғастыруға шешім қабылдады. Содан кейін Столбово шарты Ресейді Балтық теңізіне қол жеткізуден айырды және Швецияға Ингрия провинциясын, сондай-ақ Ивангород, Яма, Копорье және Нотеборг қалаларын берді. Новгород пен Гдов Ресейге қайтарылуы керек еді. Соғыс салдарынан Ресей бір ғасырға жуық уақыт бойы Балтық теңізіне шығу мүмкіндігінен айырылды, жағдайды өзгертуге жасаған барлық күш-жігеріне қарамастан. Бұл Архангельск қаласының Батыс Еуропамен сауда байланыстарындағы маңыздылығының артуына себеп болды.
In July 1611 a Swedish expeditionary corps under Jacob De la Gardie captured Novgorod. The Novgorodians asked the Swedish king to install one of his sons (Carl Filip or Gustavus Adolphus) as their monarch. In the meantime, Gustavus Adolphus succeeded to the Swedish throne. The young king decided to press his brother's claim to the Russian throne even after the Poles had been expelled from Moscow by a patriotic uprising in 1612 and Mikhail Romanov had been elected the new tsar. when the Treaty of Stolbovo stripped Russia of its access to the Baltic Sea and awarded to Sweden the province of Ingria with the townships of Ivangorod, Jama, Koporye, and Noteborg. Novgorod and Gdov were to be restored to Russia. As a result of the war, Russia was denied access to the Baltic sea for about a century, despite its persistent efforts to reverse the situation. That led to the increased importance of Arkhangelsk for its trading connections with Western Europe.