Энтони Троллоптың 1867 ж. жарық көрген «Барсетшир шежіресінің соңғы жылнамасы» романы. Кафедралық қызметкерлер, адал дін қызметкерінің тағдыры мен жоғалған чек туралы әңгіме.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Энтони Троллоптың 1867 жылғы романы.
1867 novel by Anthony Trollope
«Барсеттің соңғы хроникасы» – ағылшын жазушысы Энтони Троллоптың 1867 жылы жарық көрген романы. Бұл «Барсетшир хроникалары» сериясының алтыншы және соңғы кітабы, ал оған дейін «Аллингтондағы шағын үй» жарық көрген. Романның оқиғасы ойдан шығарылған Барсетшир графтығында өтеді және бұрынғы романдардан кейіпкерлер қолданылады, бірақ негізгі назар собормен байланысты адамдарға аударылған. Романның басты сюжеттік желісі пастор Джозия Кроулидің иелігінде болған чек жоғалуынан басталады, содан кейін оның достары мен жауларының реакциялары суреттеледі. Троллоп Кроули пастор мен оның әйелінің образын жасау кезінде өз әкесі мен анасынан шабыттанды. Автобиографиясында Троллоп бұл романды «Мен жазған ең жақсы роман» деп атады, бірақ кейінгі сыншылар осы пікірмен келіспейді. Романның бөлімдерін баспагер таңдаған Г.Х. Томас суреттеген, бірақ Троллоп «Аллингтондағы шағын үйді» суреттеген Миллеайсты қалаған.
The Last Chronicle of Barset is a novel by English author Anthony Trollope, published in 1867. It is the sixth and final book in the Chronicles of Barsetshire series, preceded by The Small House at Allington. The novel is set in the fictional county of Barsetshire and deploys characters from the earlier novels, whilst concentrating on the personnel associated with the cathedral. The main narrative thread is catalysed by the loss of a cheque which had been in the possession of the Reverend Josiah Crawley, and the subsequent reactions of his friends and enemies. Trollope drew inspiration from his father and mother in the creation of the Rev. and Mrs. Crawley. In his autobiography, Trollope regarded this novel as "the best novel I have written. ", although later commentators do not agree with this judgement. The serialisation was illustrated by G H Thomas who was selected by the publisher, though Trollope had wished for Millais who had illustrated The Small House at Allington.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Хогглстоктің мәңгілік пасторы Жосия Кроулидің үлкен отбасы бар, ал табысы шағын. Ол шығуы құпиялылыққа оранылған чекті ақшаға айналдырады. Романнан кейін оның төңірегіндегілердің көзқарасы мен реакциясы дамиды, олардың кейбіреулері, әсіресе Барчестер епискобының қатыгез әйелі Пруди ханым, Кроулидің чекті ұрлағанына сенімді. Повестьде көптеген қосымша сюжеттік желілер бар. Олардың бірі, «Аллингтондағы кішкентай үйден» жалғасқан, Лили Дейл мен Джонни Эймсті қамтиды және негізгі оқиғамен сылбыр байланысты. Керісінше, Кроулидің қызы Грейске архидиакон Грантлидің ұлы Генри Грантли усыныс жасайды, бұл архидиакон үшін мәселе тудырады, өйткені ол оның отбасылық мәртебесінің және байлығының жоқтығына наразы. Бастапқыда ол Пруди ханым басқаратын айыптаушылар тобына қосылады; епископ келіспейді, бірақ әйелінің әдеттегі үстемдігіне мойын бұйдырады. Кедейлік пен қиындықтардан шаршаған Кроули өзінің кінәлі ме, жоқ па екенін анық білмейді; ақыр соңында құпия оның пайдасына шешіледі, дәл сол кезде майор Грантлидің нысаны мен Грейс Кроулидің өзінің лайықтылығы архидиаконды оған деген көзқарасын өзгертуге мәжбүрлейді. «Фрамли пасторажындағы» Люси Робартс сияқты, қарсылық білдірген ата-ана соңында жас қызды отбасына қабылдайды; бұл жаңа байланыс декан мен архидиаконды Грейстің кедей әкесіне жаңа, гөрінішті лауазым табуға шабыс етеді. Өлім немесе үйлену арқылы бұл соңғы том серияның басынан бергі бірнеше сюжеттік желіні тоқтатады. Бір қосымша сюжет Пруди ханымның өлімімен және епископтың одан кейінгі қайғысы мен құлдырауымен айналысады. Пруди ханым «Барчестер мұнараларына» Барчестерге келгеннен бастап, «Уорденнің» басты кейіпкері, адал мырза Хардингтің қиындықтарын арттырды; ол отбасымен және өзі сүйген, сондай-ақ Хирам ауруханасының бастығы ретінде күтім көрген қарттармен бірге бейбіт қарттыққа жетіп, қайтыс болады.
The Reverend Josiah Crawley, the perpetual curate of Hogglestock, has a large family and a small income. He cashes a cheque whose origin is shrouded in mystery. The novel then develops the attitudes and reactions of those around him, some of whom, not least Mrs Proudie, the virago wife of the Bishop of Barchester, conclude that Crawley stole the cheque. The narrative contains numerous sub plots. One, which is continued from The Small House at Allington, involves Lily Dale and Johnny Eames and is tenuously connected to the main thread. By contrast, Crawley's daughter, Grace, is courted by Henry Grantly, son of Archdeacon Grantly, which poses problems for the archdeacon, who recoils from her lack of family rank or wealth. Initially he joins the accusatory group led by Mrs Proudie; the bishop does not agree, but succumbs to his wife's familiar dominance. Almost broken by poverty and trouble, Crawley hardly knows himself if he is guilty or not; fortunately, the mystery is resolved in his favour, just as Major Grantly's determination and Grace Crawley's own merit force the archdeacon to overcome his prejudice against her. As with Lucy Robarts in Framley Parsonage, the objecting parent finally invites the young lady into the family; this new connection also inspires the dean and archdeacon to find a new, more prosperous, post for Grace's impoverished father. Through death or marriage, this final volume manages to tie up more than one thread from the beginning of the series. One subplot deals with the death of Mrs. Proudie, and the bishop's subsequent grief and collapse. Mrs. Proudie, upon her arrival in Barchester in Barchester Towers, had increased the tribulations of the gentle Mr. Harding, title character of The Warden; he dies in peaceful old age, mourned by his family and the old men he loved and looked after as Warden of Hiram's Hospital.
Контекст
Джеймс Кинкейд сияқты американдық ғалымдар Троллоптың «Барсеттің соңғы хроникасы» туындысы көркем әдебиет болғанымен, Виктория дәуірін түсінуге көмектеседі деп мәлімдеген. Роберт Полемус Троллопты жаңадан пайда болатын әлеуметтік өзгерістер көбінесе мазалағандығын айтқан. Полемус осындай өзгерістер, соның ішінде этикалық нормалардың өзгеруі, моральдық құндылықтардың жоғалуы, материализмнің күшеюі және бюрократияның дамуы Троллопты үрейлендіріп, осылайша роман жазуға итермелегеніне сенді. Троллоп бұл өзгерістерді қауіпті деп есептеді, себебі мұндай факторлар жеке тұлғаның дамуына кедергі келтірді. Жеке тұлға – адамгершілік пен адамның нақты жағдайлардағы мінез-құлқына қатысты ұғым. Ол бұл қорытындыны Троллоптың романындағы сюжеттердің адамгершілік мәселелерге ден қоюынан шығарды. Мүсірленген пастор Кроулиді ықпалды Пруди ханым қарапайым ұрлық жасады деп айыптайды, ал бай акционерлер адал емес амалдар арқылы клиенттерінің ақшасын жеңіл ойша иелене алады. Джеффри Харви сияқты зерттеушілер Троллоптың романын Виктория дәуірінің соңындағы басты әлеуметтік алаңдатушылықтардың, мысалы, материализмнің пайда болуымен этиканың жоғалуының көрінісі ретінде қарастырады.
American scholars like James Kincaid have stated that although Trollope's The Last Chronicle of Barset is a work of fiction, it provides an insight into the Victorian era. Robert Polhemus has argued that Trollope was particularly concerned with the social changes that were emerging. Polhemus believed that such changes, including the changing ethical standards, the loss of morality, the emergence of materialism and the rise of bureaucracy had provoked fear in Trollope, thus influencing him to write the novel. Trollope perceived these changes as dangerous because such factors prevented the growth of individualism. a concept that is concerned with human ethics and the way humans react in certain situations. She draws this conclusion from how Trollope's novel features plots that centre on human morality. The impoverished Reverend Crawley is targeted by the powerful Mrs. Proudie for an alleged theft while wealthy stockbrokers can manipulate their way through unfaithful dealings, taking their customers' money. Scholars such as Geoffrey Harvey have interpreted Trollope's novel as a reflection of the prevailing social concerns of the late Victorian period, such as the loss of ethics as materialism began to emerge.
Жазу стиліне әсер ету
Роджерс Троллоптың жазу стиліне римдік оратор Цицеронның әсер еткенін және оның "еркектік, құрметті, әдемі, адал және лайықты" деген тұжырымдамасын ұстанатынын айтады. Ол бұл тұжырымдаманы "Цицеронның өмірі" романында көрсеткен. 1877 жылы Троллоп Генри Меривалге: "Күдіксіз, көптеген әдебиетші өнерлерін соншалықты жасырады ki оқырмандар көп өнер бар екенін білмей қалады" деп жазды. Роджерс Троллоптың адал әдеби стилі "өнерлерін жасыруды" қамтиды деп санайды. Ол мұны өзінің толық потенциалын пайдаланбай жазу деп түсіндіреді, себебі бұл оны қиялдағы және шындықтан алыс сюжеттер жасаудан сақтайды. Троллоп осылай ету арқылы қарапайым оқырмандарға жылдам және таныс мәтін ұсына алады деп сенді. Джеймс Троллоптың "адал" жазу стилін шамадан тыс қолданғанын, оның ерекшелігін жоғалтып, "суға батып" кеткенін айтты. Оның пікірінше, байлардың билігі бай брокерлердің үнемі алаяқтық әрекеттер жасауы арқылы көрінеді, бірақ Кроули 20 доллар ұрлаған деген күдікпен қаралады. Осыдан Муди билік динамикасын қоғамдағы адамның статусының көрінісі деп түсіндірді. Екі ғалым да Кроулидің өзінің азап-тозаққа қандай да бір деңгейде кінәлі екенін мойындамауының себебі оның мақтаныш сезімі екенін айтады. Мәселен, Г-н Прауди сияқты байлар Кроулиді жасаған жоқ қылмыс үшін сотқа беруге жауапты болса да, Кроули өзінің жағдайын жақсартуға тырыспайды. Осы орайда Мазуровский Кроулидің психикалық қажеттілігі – өзіне тағылған айыптауларға төтеп бере алғаны үшін батыр және асыл адам ретінде танылуға құштарлық екенін санайды.
Rogers states that Trollope's writing style was influenced by Roman orator Cicero and his concept of honestum in which he dictates "all that is manly, honourable, graceful, honest and decorus". for this concept in his novel, The Life of Cicero. In 1877, Trollope wrote to Henry Merivale that "No doubt many a literary artist so conceals his art that readers do not know there is much art". Rogers has argued that Trollope's honest literary style involved "concealing his artistry". She interprets this as writing in a manner that did not utilise his full potential, as doing so would prevent him from creating a plot that was far fetched and unrealistic. Trollope believed that by doing so, he would create an immediate and familiar text for ordinary readers. James argued that Trollope overused his 'honest' writing style, causing it to lose its uniqueness and become "copiously watered". She argues that the power of the rich is displayed through how the wealthy stockbrokers can constantly commit fraudulent actions and yet Crawley is regarded as suspicious for allegedly stealing $20. From this, Moody has interpreted the power dynamics as a reflection of one's status in society. Both scholars argue that Crawley's refusal to admit that he is somewhat responsible for his suffering stems from his pride. While the wealthy, such as Mrs. Proudie is responsible for placing Crawley on trial for a crime he did not commit, Crawley does not attempt to improve his situation. In this case, Mazurowski believes that Crawley's mental need is the desire to be perceived as heroic and noble for being able to withstand the allegations against him.
Феминизм
Кинкейд бұл соңғы романды әйелдердің рөліндегі ерекшелігі арқасында серияның қалған бөліктерінен ажыратады деп санайды. Жазба түрінен өзге, Барсеттің соңғы хроникасы бейнеленген иллюстрацияларға да айналдырылды. Бұл иллюстрацияларды Джордж Хаусман Томас жасаған, және ол романмен бірге 1867 жылы жарық көрген. "Барсеттің соңғы хроникасы" деп аталатын қара-ақ түсті басылымда романның белгілі бір оқиғалары көрсетілген. Томас кейбір иллюстрациялар үшін Виктория дәуірінің суретшісі Джон Эверетт Милледен шабыттанды. Троллоп өзі иллюстрациялар салған жоқ болса да, Рей әрбір эскиз Троллоптың жеке тілегіне сәйкес жасалғанын айтты, себебі Троллоп "автор, суретшіге қарағанда, оқиғаның барлық сезімін түйсініп, тақырыптарды жақсы таңдай алады" деп сенді. 1959 жылы Британдық телерадиокорпорациясы (BBC) шығарған сериал үш ай ішінде алты бөлімнен тұратын циклмен жарық көрді. Бұл сериалда Мистер Кроули рөлінде Хью Берден, Миссис Кроули рөлінде Морин Прайор және Миссис Прауди рөлінде Ольга Линдо сомдады. 2011 жылы BBC радиосында Марион Нанкарроу режиссерлік еткен және Ник Уабуртон драмалық өңдеу жасаған тағы бір радио нұсқасы жарық көрді. Goodreads сайтында бұл радиодраманың қазіргі рейтингі 4.3 жұлдызды құрайды.
Kincaid has argued that this last novel differentiates itself from the rest of the series in the role that women play.]] Other than its written form, The Last Chronicles of Barset has also been transformed into visual illustrations. The visual illustration was designed by George Housman Thomas and was published in 1867 alongside the novel. Titled The Last Chronicle of Barset With Illustrations, the black and white copy features certain events from the novel. For certain illustrations, Thomas had drawn inspiration from John Everett Millais, a Victorian illustrator. While Trollope did not draw the illustrations himself, Ray stated that each sketch was tailored to Trollope's own personal desire as Trollope believed that "the author can select the subjects better than the artist having all the feelings of the story at his fingers' end." Released in 1959 by the British Broadcasting Corporation, the series had six episodes released over the span of three months before coming to an end. The actors in this series include Hugh Burden as Mr. Crawley, Maureen Pryor as Mrs. Crawley and Olga Lindo as Mrs. Proudie. Another radio version directed by Marion Nancarrow and dramatised by Nick Waburton was released on BBC Radio in 2011. On the Goodreads website, the radio drama currently has a rating of 4.3 stars.
Аудиокітаптар
Сонымен қатар, аудиокітап нұсқалары да жасалды және қазіргі уақытта Audible.com сайтында қолжетімді. Олардың бірін Тимоти Вест оқыған.
A number of Audiobook versions have also been created and are currently on Audible. com. One is voiced by Timothy West.
Дін қызметкерлері
Жосия Кроули – романның орталық кейіпкері. Ол – Хогглстоктің тұрақты діни қызметкері. Ол 20 фунт стерлинг сомасындағы чекті ұрлаған деген айып тағылып отыр. Оның әйелі – Мэри Кроули, және олар тағы бір орталық кейіпкер Грейс Кроулидің, сондай-ақ Боб және Джейн есімді тағы екі баланың ата-анасы. Епископ Пруди, сонымен қатар доктор Пруди, Барчестер епархиясының епископы. Оның әйелі – Миссис Пруди, және екеуі де алдыңғы «Барчестер мұңқалары» романында таныстырылған. Архиекон Теофилус Грантли, сонымен қатар доктор Грантли, Барчестердің архиеконы және Пламстед Епископидің пасторы. Ол Грантли ханымға үйленген, ал олардың ұлы, майор Генри Грантли – негізгі сюжеттегі маңызды кейіпкер. Доктор Грантли мен оның әйелі алдыңғы «Басқарушы» романында таныстырылған. Дикан Фрэнк Арабин, сонымен қатар доктор Арабин, Барчестердің деканы қызметін атқарады. Ол Элеонора Арабиннің күйеуі, және олардың Сьюзан «Пози» Арабин есімді қызы бар. Доктор Арабин – Жосия Кроулидің жақын досы, бірақ оқиғаның көп бөлігінде ол деканатында болмайды. Септимус Хардинг – зейнеткер, Барчестерде тұратын бұрынғы түрме бастығы және прецентор. Ол Элеонора Арабин мен миссис Грантлидің әкесі. Өлім төсегінде жатқанда, мистер Хардинг Жосия Кроулиді шіркеудегі жаңа лауазымға ұсынады. Мистер Хардинг – алдыңғы «Басқарушы» романының басты кейіпкері. Мортимер Темпест, сонымен қатар доктор Темпест, Сильвербридждің пасторы және Жосия Кроулидің қылмыстық істе қудалануының салдарларын зерттеу үшін құрылған шіркеу комиссиясын басқаруға тағайындалған. Марк Робартс – Фрамли приходінің викарі және оқиға барысында Краули отбасының досы. Оның әйелі – миссис Робартс, ал Робартс отбасы алдыңғы «Фрэмли пасторлығы» романының орталық тұлғалары.
Reverend Josiah Crawley is the central character throughout the novel. He is the perpetual curate of Hogglestock. He has been accused of stealing a cheque worth 20 pounds. His wife is Mary Crawley, and together they are the parents of another central character, Grace Crawley, as well as two other children named Bob and Jane. Bishop Proudie, also Doctor Proudie, is Bishop of the diocese of Barchester. His wife is Mrs. Proudie, and both characters were introduced in the preceding Barchester Towers novel. Archdeacon Theophilus Grantly, also Doctor Grantly, is Archdeacon of Barchester and Rector of Plumstead Episcopi. He is married to Mrs. Grantly, and their son Major Henry Grantly is a central character in the main plot. Doctor Grantly and his wife were introduced in the preceding novel The Warden. Dean Frank Arabin, also Doctor Arabin, serves as the Dean of Barchester. He is the husband of Eleanor Arabin, and they have a daughter named Susan "Posy" Arabin. Doctor Arabin is a close friend of Josiah Crawley, but is absent from his deanery for the majority of the story. Septimus Harding is a retired warden and precentor living at Barchester deanery. He is the father of Eleanor Arabin and Mrs. Grantly. While on his deathbed, Mr. Harding recommends Josiah Crawley for a new appointment in the church. Mr. Harding is the title character of the preceding novel The Warden. Reverend Mortimer Tempest, also Doctor Tempest, is Rector of Silverbridge and is charged with the task of heading an ecclesiastical commission to investigate the ramifications of Josiah Crawley's expected conviction under criminal law. Reverend Mark Robarts is the vicar of the parish of Framley and a friend of the Crawley family throughout the story. His wife is Mrs. Robarts, and the Robarts family is central to the preceding novel Framley Parsonage.
Клирикалық емес еркек кейіпкерлер
Майор Генри Грантли – басты кейіпкер және Грейс Кроулидің сүйікті адамы. Ол – Архиекон Грантли мен Грантли ханымның ұлы. Ол жесір, бір баласы бар, Эдит Грантли. Ол әскерден зейнеткерлікке шығып, Кросби ложасында тұрады. Джонни Эймс – "Табыс салығы жөніндегі бас комиссардың жеке хатшысы". Ол Лили Дейлге ғашық, бірақ оның ұсыныстары оқиға бойына бірнеше рет қабылданбайды. Ол Томас Тугудтың немере інісі және Мэри Кроули мен Грейс Кроулидің туысы. Мистер Эймс сонымен қатар Мадалина Демолинспен романға түседі, бірақ бұл қарым-қатынас оқиғаның соңына дейін аяқталады. Томас Тугуд – Джозиа Кроулиге құқықтық мәселелерде көмектесетін адвокат. Ол Джонни Эймстің ағасы және Мэри Кроулидің туысы. Адольф Кросби – Лили Дейлдің сүйікті адамы. Ол бұрын Лили Дейлмен қарым-қатынасын үзген, содан кейін леди Александринаға үйленген, бірақ оқиға басталғанға дейін ол қайтыс болған. Лили Дейлмен қарым-қатынасын үзгеннен кейін, мистер Кросби Джонни Эймстен сабақ алған. Конвей Далримпл – суретші. Оқиға барысында Далримпл мырза өзінің сүйіктісі Клара Ван Сивердің портретін салады. Кездесу уақыты мен орнын оның тағы бір сүйіктісі, миссис Доббс Броутон ұйымдастырады. Мистер Далримпл Джонни Эймстің жақын досы.
Major Henry Grantly is a central character and is the love interest of Grace Crawley. He is the son of Archdeacon Grantly and Mrs. Grantly. He is a widower with one child, Edith Grantly. He is retired from the army, and resides at Crosby Lodge. Johnny Eames is the "private secretary to the Chief Commissioner of the Income tax board". He is in love with Lily Dale but his proposals are rejected numerous times throughout the story. He is the nephew of Thomas Toogood and a distant cousin of Mary Crawley and Grace Crawley. Mr. Eames also participates in a secondary romance with Madalina Demolines which is ended before the conclusion of the story. Thomas Toogood is an attorney who assists Josiah Crawley in his legal troubles. He is the uncle of Johnny Eames and cousin of Mary Crawley. Adolphus Crosbie is the love interest of Lily Dale. He had previously broken off relations with Lily Dale to marry Lady Alexandrina who died a short while before the storyline begins. After dissolving his relationship with Lily Dale, Mr. Crosbie had received a "thrashing" from Johnny Eames. Conway Dalrymple is a painter. Over the course of the story, Mr. Dalrymple is painting a portrait of one of his love interests, Clara Van Siever. The time and place for sittings are orchestrated by another of his love interests, Mrs. Dobbs Broughton. Mr. Dalrymple is also a close friend of Johnny Eames.
Әйел кейіпкерлері
Грейс Кроули – орталық кейіпкер және майор Генри Грантлидің сүйіктісі болып табылады. Мисс Кроули – Джозия Кроули мен Мэри Кроулидің қызы, және Джонни Иймстің туысы. Ол Лили Дейлмен жақын дос болады. Лили Дейл – Джонни Иймстің сүйіктісі, ал бұрынғы романында, "Аллингтондағы шағын үй" романында егжей-тегжейлі айтылғандай, Адольф Кросбимен бұрынғы қарым-қатынаста болған. Ол Грейс Кроулимен жақын дос болады. Миссис Прауди – епископ Праудидің әйелі. Праудилер туралы оқиға "Барчестер Тауэрс" романының жалғасы болып табылады.
Grace Crawley is a central character and serves as the love interest of Major Henry Grantly. Miss Crawley is the daughter of Josiah Crawley and Mary Crawley, and is a cousin of Johnny Eames. She becomes close friends with Lily Dale. Lily Dale is the love interest of Johnny Eames and had a previous relationship with Adolphus Crosbie as detailed in the preceding novel The Small House at Allington. She becomes close friends with Grace Crawley. Mrs. Proudie is the wife of Bishop Proudie. The Proudie storyline is a continuation of Barchester Towers.