Кіріспе

Британдық автомобиль холдингі

McLaren Group Limited – Формула-1 және басқа да моторспорт түрлерімен, сондай-ақ спорттық автомобильдерді өндірумен айналысатын, Уокинг (Англия) қаласында орналасқан британдық холдинг компаниясы. Топ 1981 жылы Рон Деннис McLaren Formula One командасын сатып алғаннан кейін, Мансур Оджехтің TAG Group компаниясымен серіктестік құрып, TAG McLaren Group ретінде құрылған. Формула-1 командасы 1963 жылы жаңа зеландиялық Брюс Макларен тарапынан құрылған. McLaren Group компаниясы 2015 жылы McLaren Technology Group деп қайта аталды. 2017 жылдың маусым айында Деннис компаниядағы 25% үлесін басқа акционерлерге, McLaren Automotive акцияларымен бірге сатқаны жарияланды. Содан кейін топ McLaren Automotive компаниясымен бірігіп, бұрынғы McLaren Group атауын сақтайтын жаңа компания құрды.

Тарих

Брюс Макларен 1963 жылы «Брюс Макларен Мотор Рэссинг» командасын құрды және команда алғаш рет 1966 жылы «Формула-1» жарысына қатысты. 1970 жылы «Can-Am» сериялы көлігін сынап жатқанда Брюс Макларен қаза болғаннан кейін, команданы басқару Тедди Майерге жүктелді. Кейіннен Майер 1974 жылы бразилиялық жүргізуші Эмерсон Фиттипальдимен бірге «Макларен» командасын конструкторлар арасындағы әлем чемпионатына жеңіске жеткізді, ал Фиттипальди сол жылы жүргізушілер арасындағы әлем чемпионатын ұтып алды. «Макларен Групп» және оның барлық компанияларын кейіннен Рон Деннис құрды. Олардың ішінде жоғары сапалы DVD ойнатқыштар мен аудио жабдықтар өндіруші «TAG McLaren Audio» (кейін «International Audio Group» компаниясына сатылды), Лондон негізді «Absolute Taste» тамақ қызметі (Джон Терри және Дженсон Баттон сияқты көптеген мәшһүр тұлғаларға қызмет көрсеткен), жоғары деңгейдегі сәнді спорттық автомобильдер өндіруші «McLaren Automotive», «Lydden Circuit» Кент жарыс трассасы және спорттық жабдықтарымен танымал «McLaren Applied Technologies» компаниялары бар. «McLaren Composites» компаниясы «McLaren F1» және «Mercedes SLR» сияқты автомобильдерге, тіпті ғарыш кемелерінің детальдарына композиттер жасады, бірақ кейіннен оның орнына «McLaren Applied Technologies» келді. Топ көптеген компаниялар мен олардың еншілес компанияларынан тұрады, олардың бірқатары төменде көрсетілген. 1998 мен 2011 жылдар аралығында «Макларен» компаниясы Англияның Уокинг қаласында «Макларен Технология орталығын» (жаңа бас кеңсесі мен зауыты) және «Макларен Өндіріс орталығын» салды. 2020 жылдың мамыр айының соңында «Макларен Групп» COVID-19 пандемиясына байланысты компания құрылымын өзгерту аясында жұмыс күшінің 25 пайызын қысқарту туралы хабарлады. 2020 жылдың желтоқсанында топ американдық «MSP Sports Capital» инвестициялық компаниясының «Макларен Рейсингтің» 15 пайызын сатып алғанын мәлімдеді, бұл келісімнің аясында олардың үлесі 2022 жылдың соңына дейін 33 пайызға дейін өседі деп күтілді. 185 миллион фунт стерлингтік инвестиция команданың құнын 560 миллион фунт стерлингке бағалады. 2021 жылдың сәуірінде «Global Net Lease» компаниясы Уокингтегі «Макларен Технология орталығын» 170 миллион фунтқа сатып алуға келіскенін хабарлады. Топ 2021 жылдың тамызында «McLaren Applied» компаниясын «Greybull Capital» компаниясына сатты.

McLaren Racing командасы

Макларен алғаш рет 1966 жылы негізін қалаушы Брюс Макларенмен бірге Формула-1-ге қатысты. Бірақ 1970 жылы ол апатта қаза тапты. Команданы Тедди Майер құтқарып, оларға алғашқы Конструкторлар және Жүргізушілер чемпионаттарын жеңуге көмектесті. Майерден кейін Рон Деннис McLaren Racing командасын қабылдап, 2018 жылға дейін компанияда жұмыс істеді. Дегенмен, 2009 жылғы маусымның басында Деннис F1 бөлімін Мартин Уитмаршқа өткізді, осылайша Деннис жалпы Макларенды дамытуға, әсіресе жол машиналарын шығару нарығына көңіл бөлді. Макларен сондай-ақ Mercedes-пен бірлескен жоба ретінде Mercedes Benz SLR McLaren-ді жасады.

Меншік

Брюс Макларен қайтыс болғаннан кейін қалған бастапқы акционерлерді сатып алғаннан кейін Рон Деннис бастапқыда Маклареннің барлық иелігіне ие болды. 1983 жылы ол Мансур Оджхеге команданың 50% сатып алу мүмкіндігін ұсынды, нәтижесінде Макларен Оджхедің TAG Group компаниясымен бірлескен кәсіпорынға айналды. 2000 жылы Daimler AG өздерінің Mercedes еншілес компаниясы арқылы бес жыл бойы командаға қозғалтқыштар жеткізгеннен кейін, TAG McLaren тобының 40% сатып алу опциясын қолданды. Деннис пен Оджье әрқайсысы 30% үлеске ие болды. 2006 жылдың тамызында Daimler компаниясы McLaren Group-тың қалған 60% үлесін сатып алуды қарастырып жатқаны туралы хабарланды. Бірақ 2007 жылдың қаңтарында Mumtalakat Holding Company компаниясы Деннистен және Оджехтен әрқайсысынан 15% үлесті сатып алғаны жарияланды. 2009 жылдың қарашасында Mercedes Brawn GP командасын сатып алды (оны Mercedes GP деп қайта атады) және Макларен екі жыл ішінде Daimler-дің 40% үлесін қайта сатып алатынын мәлімдеді. Үлестер қалған акционерлер арасында тең бөлінді, сонда Mumtalakat Holding Company 50% үлеске, ал Деннис пен Оджье әрқайсысы 25% үлеске ие болды. Деннис 2009 жылы Маклареннің бас директоры лауазымынан кетіп, басқаруды Мартин Уитмаршқа тапсырды, бірақ 2014 жылы компанияның бақылау үлесін алу үшін инвестиция іздеу шартымен лауазымына оралды. Оның бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды және 2016 жылдың қарашасында ол өзге акционерлерге қарсы сотта ұтылып, төраға лауазымынан шеттетілді. Деннистің Макларенмен жасасқан келісімі 2017 жылдың қаңтарында аяқталды, ал 2017 жылдың маусымында ол Макларен Технологиялар тобы мен Макларен Автомобильдегі қалған үлесін сатуға келіскені туралы хабарланды. Содан кейін McLaren Automotive, McLaren Technology Group компаниясының еншілес кәсіпорнына айналды, екі компанияның үлесі біріктіріліп, топ бастапқы McLaren Group атауына оралды. 2018 жылдың мамырында канадалық кәсіпкер Майкл Латифи 200 миллион фунт стерлинг инвестиция салғаннан кейін топтың шамамен 10% үлесін сатып алғаны хабарланды. Бұл үлестік құрамы: Mumtalakat Holding Company 56,4%, TAG Group Limited 14,32%, Nidala (BVI) Limited (Michael Latifi) 9,84%, Favorita Limited 5,78%, Perlman Investments Limited 5,77%, McKal Holdings Ltd 5,24%, Acanitt Limited 2,65% болды. 2024 жылы Мүмталакат компанияның 100% үлесін сатып алды.