Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
383 жылдан 410 жылға дейінгі кезең аралығы
Transitionary period from 383 410
Британиядағы римдік биліктің аяқталуы – Рим Британиясынан римдік биліктен кейінгі Британияға өту кезеңі болды. Рим билігі Британияның әртүрлі аймақтарында әртүрлі уақытта және әртүрлі жағдайларда тоқтады. 383 жылы узурпатор Магнус Максим солтүстік және батыс Британиядан әскерлерін шығарып алып, жергілікті билеушілерді басқаруға қалдырды. 407 жылы узурпатор Константин III 406 жылдың соңында Рейн өзенінен жасалған шабуылға жауап ретінде Римнің қалған әскерлерін Галлияға алып кетті, бұл аралды варварлардың шабуылына ұшыратты. 410 жыл шамасында римдік-британдықтар римдік шенеуніктерді Британиядан қуды. Рим императоры Гонорий көмек сұрауына Гонорийдің жарғысымен жауап берді, Рим қалаларына өздерін қорғауды тапсырды, бұл британдықтардың уақытша өздерін-өздері басқаруын ишараттады. Гонорий Италияда вестготтарға қарсы, басшысы Аларик болған, кең ауқымды соғыс жүргізіп жатқанда, Римнің өзі қоршауда болды. Алыс Британияны қорғауға ешқандай күш жұмсалмады. Гонорий провинцияларды жақын арада қайта бақылауға алуды күткенімен, 6 ғасырдың ортасында Прокопий Римнің Британияны толығымен жоғалтқанын мойындады.
The end of Roman rule in Britain was the transition from Roman Britain to post Roman Britain. Roman rule ended in different parts of Britain at different times, and under different circumstances. In 383, the usurper Magnus Maximus withdrew troops from northern and western Britain, probably leaving local warlords in charge. In 407, usurper Constantine III took the remaining mobile Roman soldiers to Gaul in response to the crossing of the Rhine in late 406, leaving the island a victim of barbarian attacks. Around 410, the Romano British expelled the Roman magistrates from Britain. Roman Emperor Honorius replied to a request for assistance with the Rescript of Honorius, telling the Roman cities to see to their own defence, a tacit acceptance of temporary British self government. Honorius was fighting a large scale war in Italy against the Visigoths under their leader Alaric, with Rome itself under siege. No forces could be spared to protect distant Britain. Though it is likely that Honorius expected to regain control over the provinces soon, by the mid 6th century Procopius recognised that Roman control of Britannia was entirely lost.
Өмірбаян
V ғасырдың басында Рим империясы ішкі бүліктерге де, Батыс Еуропаға кеңейіп жатқан герман тайпаларының сыртқы қатеріне де қарсы тұра алмады. Осы жағдай және оның салдары Ұлыбританияның империяның қалған бөлігінен толық және түңгішті бөлінуіне әкеп соқты. Жергілікті басқару кезеңінен кейін, 440 жылдары англосакстар Оңтүстік Англияға келді. IV ғасырдың соңында империяны император Феодосий I кіретін династияның мүшелері басқарды. Бұл әулет саяси билікті өз ішінде сақтап, басқа династиялармен неке арқылы одақтар құрды, сонымен бірге билік үшін ішкі күрестерге қатысып, билеуші әулетті өздерінің бірімен алмастыруға тырысқан сыртқы қарсыластармен (“узурпаторлар” деп аталады) күресті. Бұл ішкі іс-қимылдар империяның әскери және азаматтық ресурстарын сарқып жіберді. Фирмус, Магнус Максимус және Евгений сияқты тұлғалардың жасаған төңкеріс әрекеттерін басу кезінде мыңдаған сарбаздар қаза тапты. Империяның герман тайпаларымен тарихи қарым-қатынасы кейде жауласуға, ал кейде ынтымақтастыққа негізделген, бірақ нәтижесінде бұл тайпалардың қарым-қатынаста үстемдік тануына кедергі келтіре алмады. V ғасырдың басында, ауыр шығындар мен салық түсімдерінің азаюы салдарынан, Батыс Рим империясының әскери күштері германдық әскерлердің басымдығына көшті, ал римдік мәдениетке сіңген германдар империяның ішкі саясатында маңызды рөл атқарды. Шекараның ар жағындағы түрлі герман және басқа тайпалар империяның әлсіздігін пайдаланып, римдік территорияға кеңейе алды және кейбір жағдайларда, бұрын тек римдік деп есептелген жерлерге бүкіл халықтарын көшірді, бұл 406 жылдан бастап түрлі сәтті көші-қондарға әкелді. Рейн өзенін кесіп өту Британияда үлкен қорқыныш тудырды, себебі ол Италиядан Трирге, содан кейін Ла-Манш жағалауына бағытталған негізгі байланыс жолындағы шабуылдардан оқшаулану қаупі бар еді. Бірақ бұл қарапайым шабуыл ғана емес еді.
By the early 5th century, the Roman Empire could no longer defend itself against either internal rebellion or the external threat posed by Germanic tribes expanding in Western Europe. This situation and its consequences governed the eventual permanent detachment of Britain from the rest of the Empire. After a period of local self rule the Anglo Saxons came to southern England in the 440s. In the late 4th century, the Empire was controlled by members of a dynasty that included the Emperor Theodosius I. This family retained political power within itself and formed alliances by intermarriage with other dynasties, at the same time engaging in internecine power struggles and fighting off outside contenders (called "usurpers") attempting to replace the ruling dynasty with one of their own. These internal machinations drained the Empire of both military and civilian resources. Many thousands of soldiers were lost in battling attempted coups by figures such as Firmus, Magnus Maximus and Eugenius. The Empire's historical relationship with Germanic tribes was sometimes hostile, at other times cooperative, but ultimately fatal, as it was unable to prevent those tribes from assuming a dominant role in the relationship. By the early 5th century, as a result of severe losses and depleted tax income, the Western Roman Empire's military forces were dominated by Germanic troops, and Romanised Germans played a significant role in the empire's internal politics. Various Germanic and other tribes beyond the frontiers were able to take advantage of the Empire's weakened state, both to expand into Roman territory and, in some cases, to move their entire populations into lands once considered exclusively Roman, culminating in various successful migrations from 406 onwards. The crossing of the Rhine caused intense fear in Britannia, prone as it was to being cut off from the Empire by raids on the primary communications route from Italy, to Trier to the Channel coast. In the event, this was much more than just another raid.
383388
383 жылы Британияға тағайындалған рим генералы Магнус Максимус өз әскерлерімен Галлияға өтіп, императорлық билікке сәтті талпынды. Ол Батыс Рим императоры Грацианды өлтіріп, Галлия мен Британияны Цезарь ретінде (яғни Феодосий I-нің «суб-император» ретінде) басқарды. 383 жыл – Британияның солтүстігі мен батысында римдіктердің болуы туралы соңғы мәліметтердің тіркелген күні, мүмкін, Англесидегі Холихед тауындағы мұнарадағы гарнизон мен Ланкастер сияқты батыс жағалауындағы бекіністер есепке алынбаса. Бұл бекіністер 390-шы жылдарға дейін сақталған болуы мүмкін, бірақ олардың саны өте аз болды. Адриан қабырғасының бойынан 383 жылдан кейінгі монеталар табылды, бұл әскерлердің бір кезде ойланғандай, одан алынып тасталмағанын немесе алынса, Максимус Галлияда жеңіске жеткеннен кейін дереу қайтарылғанын көрсетеді. Шамамен 540 жылы жазылған «De Excidio et Conquestu Britanniae» еңбегінде Гилдас Британиядан әскерлер мен жоғары лауазымды шенеуніктердің кетуін Максимусқа жатқызды, ол олармен ғана емес, сонымен қатар барлық қарулы жасақтарымен, провинция басшыларымен және жастардың ең жақсы өкілдерімен бірге ешқашан қайта оралмайтынын айтты. 4-ғасырдың соңында саксон, пикт және Ирландиялық скоттардың шабуылдары жалғасып келді, бірақ 383 жылдан кейін олардың саны артты. Сонымен қатар, Уэльстің жағалауындағы тұрақты ирландтық қоныстардың іргесі қаланды, оның мән-жайлары әлі де белгісіз. Максимус Британияда пикттер мен скоттарға қарсы жорықтар жасады, бірақ тарихшылар бұл оқиға 382 немесе 384 жылы болды ма деген мәселеде келіспейді (яғни, жорық ол Цезарь болғанға дейін немесе кейін болды ма). Уэльс жырларында айтылуынша, Максимус билікті басып алуға кіріспес бұрын, қиын жағдайдағы провинциялар үшін жаңа басқару және қорғаныс жүйесін құруға дайындық жасаған. Коэль Хен сияқты тұлғалар Максимустың болмаған кезінде аралды қорғау үшін маңызды лауазымдарға тағайындалған. Мұндай мәлімдемелер Уэльстің генеалогиялық ағаштары мен жер иелігін қорғау мақсатында жасалғандықтан, оларға күдікпен қарау керек. 388 жылы Максимус әскерін Альп таулары арқылы Италияға алып өтіп, императорлық тақты басып алуға тырысты. Бірақ Паннонияда Сава шайқасында (қазіргі Хорватияда) және Поэтовио шайқасында (қазіргі Словениядағы Птуйда) жеңілгеннен кейін бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Содан кейін Феодосий оны өлімге кесті.
In 383, the Roman general then assigned to Britain, Magnus Maximus, launched his successful bid for imperial power, crossing to Gaul with his troops. He killed the Western Roman Emperor Gratian and ruled Gaul and Britain as Caesar (i. e., as a "sub emperor" under Theodosius I). 383 is the last date for any evidence of a Roman presence in the north and west of Britain, perhaps excepting troop assignments at the tower on Holyhead Mountain in Anglesey and at western coastal posts such as Lancaster. These outposts may have lasted into the 390s, but they were a very minor presence. Coins dated later than 383 have been excavated along Hadrian's Wall, suggesting that troops were not stripped from it, as once thought or, if they were, they were quickly returned as soon as Maximus had won his victory in Gaul. In the De Excidio et Conquestu Britanniae, written c. 540, Gildas attributed an exodus of troops and senior administrators from Britain to Maximus, saying that he left not only with all of its troops, but also with all of its armed bands, governors, and the flower of its youth, never to return. Raids by Saxons, Picts, and the Scoti of Ireland had been ongoing in the late 4th century, but these increased in the years after 383. There were also large scale permanent Irish settlements made along the coasts of Wales under circumstances that remain unclear. Maximus campaigned in Britain against both the Picts and Scoti, with historians differing on whether this was in the year 382 or 384 (i. e., whether the campaign was before or after he became Caesar). Welsh legend relates that before launching his usurpation, Maximus made preparations for an altered governmental and defence framework for the beleaguered provinces. Figures such as Coel Hen were said to be placed into key positions to protect the island in Maximus's absence. As such claims were designed to buttress Welsh genealogy and land claims, they should be viewed with some scepticism. In 388, Maximus led his army across the Alps into Italy in an attempt to claim the purple. The effort failed when he was defeated in Pannonia at the Battle of the Save (in modern Croatia) and at the Battle of Poetovio (at Ptuj in modern Slovenia). He was then executed by Theodosius.
389406
Максимнің өлімімен Британия 392 жылға дейін император Феодосий I-нің билігіне қайта оралды, содан кейін узурпатор Евгений 394 жылға дейін Батыс Рим империясында императорлық билікке таласты, бірақ Феодосий оны жеңіп, өлтірді. 395 жылы Феодосий қайтыс болғаннан кейін оның 10 жасар ұлы Гонорий Батыс Рим императоры болды. Дегенмен, тақ артындағы нағыз билік – Феодосийдің ағасының күйеу баласы және Гонорийдің әкесі Стилихон еді. Британия шоттар, саксондар және пикттердің шабуылдарына ұшырады. Стилихон 396-398 жылдар аралығында пикттерге қарсы жорыққа бұйрық берді, бұл, әдетте, олардың Британияның шығыс жағалауына теңіз арқылы жасаған шабуылдарын тоқтатуға бағытталған теңіз жорығы болды. Ол сонымен қатар шоттар мен саксондарға қарсы бір уақытта жорықтар ұйымдастырған болуы мүмкін, бірақ қай жағдайда болса да, бұл Британиядағы соңғы римдік жорық болар еді. 401 немесе 402 жылы Стилихон вестготтар патшасы Аларик және остроготтар патшасы Радагаисуспен соғысқа шықты. Әскери күш қажет болғандықтан, ол Адриан қабырғасын соңғы рет әскерден босатты. 402 жыл – Британияда көптеп табылған римдік монеталардың соңғы мерзімі, бұл Стилихонның Британиядағы қалған әскерлерді де алып кеткенін немесе империяның сол жерде қалған әскерлерге жалақы төлеуге шамасы жетпегенін көрсетеді. Осы аралықта пикттер, саксондар және шоттар шабуылдарын жалғастырды, олардың ауқымы кеңейген болуы мүмкін. Мысалы, 405 жылы Тоғыз Кепілді Ниалл Британияның оңтүстік жағалауына шабуыл жасағандығы айтылады.
With Maximus's death, Britain came back under the rule of Emperor Theodosius I until 392, when the usurper Eugenius made a bid for imperial power in the Western Roman Empire until 394 when he was defeated and killed by Theodosius. When Theodosius died in 395, his 10 year old son Honorius succeeded him as Western Roman Emperor. The real power behind the throne, however, was Stilicho, the son in law of Theodosius' brother and the father in law of Honorius. Britain was suffering raids by the Scoti, Saxons, and Picts and, sometime between 396 and 398, Stilicho allegedly ordered a campaign against the Picts, likely a naval campaign intended to end their seaborne raids on the east coast of Britain. He may also have ordered campaigns against the Scoti and Saxons at the same time, but either way this would be the last Roman campaign in Britain of which there is any record. In 401 or 402 Stilicho faced wars with the Visigothic king Alaric and the Ostrogothic king Radagaisus. Needing military manpower, he stripped Hadrian's Wall of troops for the final time. The year 402 is the last date of any Roman coinage found in large numbers in Britain, suggesting either that Stilicho also stripped the remaining troops from Britain, or that the Empire could no longer afford to pay the troops who were still there. Meanwhile, the Picts, Saxons and Scoti continued their raids, which may have increased in scope. In 405, for example, Niall of the Nine Hostages is described as having raided along the southern coast of Britain.
407410
406 жылдың желтоқсан айының соңғы күні (немесе, мүмкін, 405 жылы) Галлияның шығысында тұратын аландар, вандалдар және суэбтер Рейн өзенін кесіп өтті, мүмкін ол мұздап қалған кезде, және кең аумақта қиратушылықтар жасады. Римдік жауап тиімді болмағандықтан, Британиядағы қалған рим әскерлері германдықтардың Британияға өтуі мүмкін деген қорқынышқа ұшырады және императорлық биліктен бас тартты – бұл әрекет, әскерлерге біраз уақыттан бері жалақы төленбегендігімен байланысты болуы мүмкін. 407 жылы Константин Британиядағы қалған әскерлерді басқарып, оларды Ла-Манш арқылы Галлияға алып өтті, онда қолдау жинады және өзін Батыс Рим императоры етіп орнатуға тырысты. 409 жылы Константиннің империяны басқаруы күйреп қалды. Оның әскерлерінің бір бөлігі Испанияда болды, сондықтан олар Галлияда әрекет етуге мүмкіндік алған жоқ, ал Галлиядағы кейбіреулері римдік генералдардың адалдығына көнді. Рейн өзенінің батысында тұратын германдықтар, мүмкін римдіктердің қолдауымен, оған қарсы көтерілді, ал өзеннің шығысындағылар Галлияға өтті. Қазір қорғау үшін әскері жоқ және 408 және 409 жылдары саксон шабуылдарына ұшыраған Британия Галлиядағы жағдайды үлкен алаңдаушылықпен қабылдады. Константиннің қол астында көмек күте алмайтындарын сезінген римдік-бриттер мен галлиялықтардың бір бөлігі 409 немесе 410 жылы Константиннің билеушілерін қуды. Византиялық тарихшы Зосим (шамамен 490-510 жылдар) Константинді осы қуғынға тікелей кінәлады, ол саксон шабуылдарына жол берді және британдар мен галлиялықтар Рим империясынан бас тартты, «рим заңдарын қабылдамай, өздерінің ежелгі әдет-ғұрыптарына оралды және өздерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қаруланды» деді. Зосимнің сөзіне сәйкес, 410 жылы британдық қауымдастықтардың көмек сұрауын император Гонорий қабылдамады. 411 жылғы Хонорийдің рескриптінде Батыс императоры Хонорий британдық қалаларға өздерін қорғауға шақырады, өйткені оның үкіметі әлі де Галлияның оңтүстігіндегі узурпаторлармен күресіп, Италияның оңтүстігіндегі вестготтармен мәміле жасауға тырысып жатқан еді. Бұл рескриптіге алғашқы сілтеме алтыншы ғасырдың византиялық ғалымы Зосим жазған, ол оңтүстік Италия туралы талқылаудың ортасында кездейсоқ орналасқан; Британия туралы одан әрі ештеңе айтылмаған, бұл кейбір, бірақ барлық емес, қазіргі заманғы ғалымдарды рескрипті Британияға емес, Италиядағы Бруттиумға қатысты деген қорытындыға келтірді. Тарихшы Кристофер Снайдер протокол бойынша Гонорий өзінің хаттарын императорлық шенеуніктерге жолдауы керек екенін жазды, ал ол олай істемегені Британия қалалары енді аралдағы Римнің ең жоғары билігі болғанын білдіреді. Алайда, аралда әлі де тұрақты саяси құрылымдар болуы мүмкін деген ой толығымен жоққа шығарылмады. Рескрипт жіберілген кезде Гонорий Равеннада вестготтармен қоршалып, олардың Римді тонауына кедергі келтіре алмады (410).
On the last day of December 406 (or, perhaps, 405), the Alans, Vandals, and Suebi living east of Gaul crossed the Rhine, possibly when it was frozen over, and began widespread devastation. As there was no effective Roman response, the remaining Roman military in Britain feared that a Germanic crossing of the Channel into Britain was next, and dispensed with imperial authority – an action perhaps made easier by the high probability that the troops had not been paid for some time. In 407, Constantine took charge of the remaining troops in Britain, led them across the Channel into Gaul, rallied support there, and attempted to set himself up as Western Roman Emperor. In 409, Constantine's control of his empire fell apart. Part of his military forces were in Hispania, making them unavailable for action in Gaul, and some of those in Gaul were swayed against him by loyalist Roman generals. The Germans living west of the Rhine River rose against him, perhaps encouraged by Roman loyalists, and those living east of the river crossed into Gaul. Britain, now without any troops for protection and having suffered particularly severe Saxon raids in 408 and 409, viewed the situation in Gaul with renewed alarm. Perhaps feeling they had no hope of relief under Constantine, both the Romano Britons and some of the Gauls expelled Constantine's magistrates in 409 or 410. The Byzantine historian Zosimus (fl. 490s – 510s) directly blamed Constantine for the expulsion, saying that he had allowed the Saxons to raid, and that the Britons and Gauls were reduced to such straits that they revolted from the Roman Empire, 'rejected Roman law, reverted to their native customs, and armed themselves to ensure their own safety'. An appeal for help by the British communities was, according to Zosimus, rejected by the Emperor Honorius in 410 AD. In the text called the Rescript of Honorius of 411, the Western Emperor Honorius tells the British civitates to look to their own defence as his regime was still fighting usurpers in the south of Gaul and trying to deal with the Visigoths who were in the very south of Italy. The first reference to this rescript is written by the sixth century Byzantine scholar Zosimus and is located randomly in the middle of a discussion of southern Italy; no further mention of Britain is made, which has led some, though not all, modern academics to suggest that the rescript does not apply to Britain, but to Bruttium in Italy. Historian Christopher Snyder wrote that protocol dictated that Honorius address his correspondence to imperial officials, and the fact that he did not implies that the cities of Britain were now the highest Roman authority remaining on the island. The idea that there may have been larger scale political formations still intact on the island has not been completely discredited however. At the time that the Rescript was sent, Honorius was holed up in Ravenna by the Visigoths and was unable to prevent their Sack of Rome (410).
Түсіндіруге қатысты өзгерістер
Бұл оқиғаларды негізгі хронологияны өзгерте отырып, белгілі бір тезисті қолдайтын түрлі интерпретациялар бар. Тарихшы Теодор Моммсен (Британия, 1885) «Британия Римді тастап кеткен жоқ, Рим Британияны тастап кетті» деген, Римнің қажеттіліктері мен басымдықтары басқа жерде болғанын айтқан. Оның позициясы уақыт өте келе ғалымдардың қолдауын сақтап келеді. Майкл Джонс (The End of Roman Britain, 1998) кері пікір білдіріп, Британия Римді тастап кеткенін айтты, Британиядағы көптеген узурпаторлардың нашар басқарумен үйлескені Рим-Британдықтардың көтерілісіне себеп болғанын дәлелдеді. Дж. Б. Бьюри («The Notitia Dignitatum» 1920) сияқты кейбір ғалымдар мен неміс тарихшысы Ральф Шарф стандартты хронологиямен мүлдем келіспеді. Олар дәлелдер 410 жылдан кейін Британияға Римнің қатысуын растайтынын айтты.
There are various interpretations that characterise the events in a way that supports a particular thesis without taking issue with the basic chronology. The historian Theodor Mommsen (Britain, 1885) said that "It was not Britain that gave up Rome, but Rome that gave up Britain ", arguing that Roman needs and priorities lay elsewhere. His position has retained scholarly support over the passage of time. Michael Jones (The End of Roman Britain, 1998) took the opposite view, saying that it was Britain that left Rome, arguing that numerous usurpers based in Britain combined with poor administration caused the Romano Britons to revolt. Certain scholars such as J. B. Bury ("The Notitia Dignitatum" 1920) and German historian Ralf Scharf, disagreed entirely with the standard chronology. They argued that the evidence in fact supports later Roman involvement in Britain, post 410.
Фактикалық даулар
409 және 410 жылдары римдік британиялықтар римдік шенеуніктерді қуып, Онориске көмек сұраған кезде болған оқиғаларға қатысты Майкл Джонс (The End of Roman Britain, 1998) сол бір нәтижеге басқа хронология ұсынды: ол британиялықтар алдымен Римге жүгінгенін және көмек келмеген кезде, олар римдік шенеуніктерді қуып, өз істерін өздері басқарғандығын айтты. Кейбір қазіргі заманғы тарихтарда кездесетін бір теория, Хонорийдің жарлығы британдықтардың қалаларына емес, Брутидің қалаларына (қазіргі Калабрияда Италияның «аяғында» орналасқан) қатысты деп санайды. Бұл ұсыныс дереккөз (Зосим) немесе көшіруші қате жіберген, және «Бреттания» деп жазылған жерде «Бреттия» дегенді білдірген деген болжамға негізделген. Сондай-ақ, жарлықты қамтитын мәтін солтүстік Италиядағы оқиғалармен байланысты екені де ескеріледі. Бұл ұсынысқа қатысты сын-ескертпелер, Зосимның мәтінін нақтылы қарастырудан және ұсынысты елемеуден бастап, оның болжамдылығын ғана атап өтуге дейін, тіпті ұсыныстағы мәселелерді талқылауға дейін жетеді (мысалы, «Неге Хонорий сол аймақтың өзінің провинциялық губернаторына емес, Брутидің қалаларына хат жазады?» және «Неге алыс оңтүстік Италия Солтүстік Италия туралы мәтінге Британиядан гөрі жақын?»). Бұл теория Гилдастың баяндамасына да қайшы келеді, ол Зосимнің баяндамасын қайталап, оны Британияға қатысты қолдану арқылы, сілтеменің Британияға жасалғанын тәуелсіз түрде растайды. Э. А. Томпсон («Британия, А. Д. 406–410», Britannia, 8 (1977), 303–318 бб.) шенеуніктерді қуу мен римдік көмек сұрауды түсіндіру үшін одан да қауқыпты теория ұсынды. Ол британдықтарға ұқсас, Галлияның Багаудалары сияқты наразы шаруалардан тұратын көтеріліс болғанын ұсынды. Олар көтеріліп, римдік шенеуніктерді қуғаннан кейін, жер иелері римдік көмек сұрады. Бұл туралы тікелей мәтіндік дәлел жоқ, бірақ «багауда» анықтамасы жағдайға сәйкес өгерілсе, бұл мүмкін. Бірақ мұндай қажеттілік жоқ, себебі жағдайға сәйкес келетін көптеген рационалды сценарийлер бар. Британияда багаудалардың бір түрі болған болуы мүмкін, бірақ олар 409 және 410 жылдардағы оқиғаларға тікелей қатысы болмаған. Британ халқының арасында пелагиандық діннің кең таралғаны, егер олай болған болса, мұндай қозғалысқа ықпал етуі мүмкін, сондай-ақ, өткен онжылдықтарда британдық элитасы арасындағы кең ауқымды тазалаулар да болған. Бұл мәселені атап көрсеткен, бірақ оны айналып өткен еңбектердің бірі – Кохтың «Келттік мәдениеті» (2005) еңбегі, ол Томпсонның Зосим аудармасын келтіріп, «Британиядағы көтеріліске Арморикада болғандай багаудалар немесе шаруа көтерілісшілері қатысқан болуы мүмкін, бірақ бұл нақты емес» деп қорытындылайды.
Regarding the events of 409 and 410 when the Romano Britons expelled Roman officials and sent a request for aid to Honorius, Michael Jones (The End of Roman Britain, 1998) offered a different chronology to the same end result: he suggested that the Britons first appealed to Rome and when no help was forthcoming, they expelled the Roman officials and took charge of their own affairs. One theory that occurs in some modern histories concerns the Rescript of Honorius, holding that it refers to the cities of the Bruttii (who lived at the "toe" of Italy in modern Calabria), rather than to the cities of the Britons. The suggestion is based on the assumption that the source (Zosimus) or a copyist made an error and actually meant Brettia when Brettania was written, and noting that the passage that contains the Rescript is otherwise concerned with events in northern Italy. Criticisms of the suggestion range from treating the passage in the way it was written by Zosimus and ignoring the suggestion, to simply noting its speculative nature, to a discussion of problems with the suggestion (e. g., 'why would Honorius write to the cities of the Bruttii rather than to his own provincial governor for that region? ', and 'why does far off southern Italy belong in a passage about northern Italy any more than far off Britain?'). The theory also contradicts the account of Gildas, who provides independent support that the reference is to Britain by repeating the essence of Zosimus's account and clearly applying it to Britain. E. A. Thompson ("Britain, A. D. 406–410", in Britannia, 8 (1977), pp. 303–318) offered a more provocative theory to explain the expulsion of officials and appeal for Roman aid. He suggested that a revolt consisting of dissident peasants, not unlike the Bagaudae of Gaul, also existing in Britain, and when they revolted and expelled the Roman officials, the landowning class then made an appeal for Roman aid. There is no direct textual statement of this, though it might be plausible if the definition of 'bagaudae' is changed to fit the circumstances. There is no need to do so, as any number of rational scenarios already fit the circumstances. There is the possibility that some form of bagaudae existed in Britain, but were not necessarily relevant to the events of 409 and 410. The alleged ubiquity of Pelagianism amongst the British population may have contributed to such a movement if it had existed, not to mention large scale purges amongst the British elite over previous decades. Among the works that mention but skirt the issue is Koch's Celtic Culture (2005), which cites Thompson's translation of Zosimus and goes on to say "The revolt in Britain may have involved bacaudae or peasant rebels as was the case in Armorica, but this is not certain."