Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инновациялық жүйе тұжырымдамасы технология мен ақпараттың адамдар, кәсіпорындар және мекемелер арасындағы ағыны инновациялық процестің кілті екенін баса назар аударады. Ол нарықтағы процеске, өнімге немесе қызметке айналдыру үшін қажетті қатысушылардың өзара әрекеттесуін қамтиды.
The concept of the innovation system stresses that the flow of technology and information among people, enterprises, and institutions is key to an innovative process. It contains the interactions between the actors needed in order to turn an idea into a process, product, or service on the market.
Тұжырымдаманың дамуы мен таралуы
Инновациялық жүйелер – инновацияны түсінуге арналған құрылымдар, олар әсіресе саясаткерлер мен инновация зерттеушілері арасында кең танымал болды. Алғашқыда Еуропада, бірақ қазір әлемнің кез келген жерінде, 1990 жылдары Дүниежүзілік банк және БҰҰ-ға қатысты басқа да ұйымдар қабылдады. «Инновациялық жүйе» тұжырымын 1985 жылы Б. А. Лундвалл енгізді. «Дегенмен, ол және оның әріптестері бірінші болып келісер еді (және Лундвалл өзі атап өткендей), бұл идея, кем дегенде, Фридрих Листтің «Саяси экономиканың ұлттық жүйесі» (1841) тұжырымына дейін жетеді, оны «Инновацияның ұлттық жүйесі» деп те атауға болар еді». Бұл тұжырым, сондай-ақ «Ұлттық инновациялық жүйе» немесе «Ұлттық инновация жүйесі» ретінде қолданылып, кейіннен аймақтар мен секторларға қатысты қолданылды. Инновациялық жүйелер теориясына сәйкес, инновация мен технологияны дамыту – жүйедегі қатысушылар арасындағы күрделі қарым-қатынастардың нәтижесі болып табылады, оларға кәсіпорындар, университеттер және зерттеу институттары кіреді. Инновациялық жүйелер ұлттық инновациялық жүйелерге, аймақтық инновациялық жүйелерге, жергілікті инновациялық жүйелерге, технологиялық инновациялық жүйелерге және салалық инновациялық жүйелерге бөлінеді. Инновациялық жүйенің нақты анықтамасы бойынша әлі де келісім жоқ, және бұл тұжырымдама әлі де дамуда. Алайда, кейбір мамандар инновациялық жүйені «инновацияларды тудыруға және пайдалануға, сондай-ақ инновациялық өнімділікке ықпал ететін компоненттер мен себеп-салдарлық байланыстар жиынтығы» деп анықтайды. Инновация көбінесе қатысушылардың экожүйесіндегі өзара әрекеттесудің нәтижесі болып табылады, сондықтан инновациялық экожүйе термині осыны көрсету үшін қолданылады. Кейбір мамандар үшін инновациялық экожүйе инновациялық жүйенің ішкі жиынтығы немесе синонимі болып табылады. Басқалары бұл терминдерді ажыратады, инновациялық жүйе терминін жоспарланған инновациялық ортаны белгілеу үшін, ал инновациялық экожүйе терминін экологиялық инновациялық ортаны белгілеу үшін қолданады. «Инновациялық экожүйе» тұжырымдамасына қызығушылықтың артуына байланысты, көптеген мамандар оның инновациялық жүйе тұжырымдамасынан ерекшеленетін жеке тұжырымдамаға айналғанын айтады. Гранстранд пен Холгерссонның (2020) заманауи тұжырымдамалық шолуы инновациялық экожүйелерді «қатысушылардың, іс-қимылдардың және артефакттардың дамитын жиынтығы, сондай-ақ институттар мен қарым-қатынастар, оның ішінде толықтыратын және алмастыратын қарым-қатынастар, олар қатысушының немесе қатысушылар тобының инновациялық өнімділігі үшін маңызды» деп анықтады.
Systems of Innovation are frameworks for understanding innovation which have become popular particularly among policy makers and innovation researchers first in Europe, but now anywhere in the world as in the 1990s the World Bank and other UN affiliated institutions accepted. The concept of a 'system of innovation' was introduced by B. Å. Lundvall in 1985; "however, as he and his colleagues would be the first to agree (and as Lundvall himself points out), the idea actually goes back at least to Friedrich List's conception of "The National System of Political Economy" (1841), which might just as well have been called "The National System of Innovation". The concept, similarly used as "National System of Innovation" or "National Innovation System" was later applied to regions and sectors. According to innovation system theory, innovation and technology development are results of a complex set of relationships among actors in the system, which includes enterprises, universities and research institutes. Innovation systems have been categorised into national innovation systems, regional innovation systems, local innovation systems, technological innovation systems and sectoral innovation systems. There is no consensus on the exact definition of an innovation system, and the concept is still emerging. However, some define an innovation system as "a set of components and the causal relations influencing the generation and utilization of innovations and the innovative performance". Innovation is often the result of the interaction among an ecology of actors, and the term innovation ecosystem is occasionally used to emphasise this. For some, the expression innovation ecosystem is a subset or synonym of innovation system. Others separate between the expressions, using the expression innovation system for labelling a planned innovation environment, and innovation ecosystem for an ecological innovation environment. Due to growing interest of the "innovation ecosystem" concept, many argue that it has developed into a distinctive concept that is different from the innovation system concept. A contemporary conceptual review by Granstrand and Holgersson (2020) led to the definition of innovation ecosystems as "the evolving set of actors, activities, and artifacts, and the institutions and relations, including complementary and substitute relations, that are important for the innovative performance of an actor or a population of actors".
Инновациялық стандарттар
Халықаралық стандарттау ұйымы ISO 56002 стандартын жариялады, онда инновацияны басқарудың құрылымдалған жүйесін құруға қажетті барлық элементтер қамтылған. Ол басқару жүйелерінің жалпы стандартына негізделген және барлық стандартты басқару жүйелерінің талаптарына сәйкес келеді. Бұл стандарт Еуропалық нормалар мен Британдық стандарттарға енгізілді және Ұлыбританияда BS EN ISO 56002:2019 ретінде белгілі.
The International Standards Organisation published their standard ISO 56002, which contains all of the elements that is required to set up a structured management system for innovation. It builds on the overarching standard for management systems and follows the directives of all standard management systems. This standard was standardised into the European Norms and British Standards, and is known in the UK as BS EN ISO 56002:2019.