Кіріспе

Ежелгі грек мифологиясындағы жеті Плеяданың бірі және Герместің анасы Майя (/m/eɪ/ə/; Ежелгі грек: Μαῖα; сондай-ақ Maie, Μαίη; Maia), ежелгі грек діні мен мифологиясында Плеядалардың бірі болып табылады және Олимп патшасы Зевстен туған гректердің маңызды құдайларының бірі Герместің анасы.

Отбасы

Мая – Атлас пен Плейонаның қызы, ол жеті Плеяданың ең үлкені. Олар Аркадиядағы Киллен тауында дүниеге келген.

Гермес туылған

Гомердің Гермеске арналған гимнінде айтылғандай, Зевс түннің ортасында, құдайлардың арасында болудан қашқан Майямен Киллен үңгірінде жасырын түрде жақындық құрды. Одан Майя Гермеске жүкті болды. Бала дүниеге келген соң Майя оны жамылғыға орап, ұйықтап қалды. Шапшаң өсіп келе жатқан Гермес Тесалияға қарай сырғанап кетті, ал сол күнінің кешкісінде өзінің жартылай бауыры Аполлонның малын ұрлап, тасбақа қабығынан лира ойлап тапты. Майя Аполлонның Гермес ұры екенін айтқанына сенгісі келмеді, сосын Зевс Аполлонның жағын алды. Ақырында Аполлон малды лираға айырбастады, ол оның ерекше белгісіне айналды. Гомер гимнінде Майя Герместің күтушісі және қамқоршысы ретінде көрсетілсе де, Софоклдің қазір жоғалған сатирлық пьесасы "Ихнеутада" Майя Герместі Cyllene-ге (жергілікті тау құдайы) бағып-қағуға тапсырды, сондықтан малдың жоғалып кеткенін іздеген сатирлер мен Аполлон онымен бетпе-бет келді.

Бағушы ретінде

Майя сондай-ақ Зевстің Каллистодан туған шағасы Аркасты тәрбиеледі. Зевстің әйелі Гера, Каллисто мен Зевстің махаббатына ашуланып, қызғаныштан оны аюға айналдырды. Аркас – Майяның туған жері Аркадияның атымен аталуының бастауы.

Роман Майя

Ежелгі Рим діні мен мифологиясында Майя өсу ұғымын бейнелейді, өйткені оның есімінің салыстырмалы түрдегі майус, майор ("үлкен, үлкен") сөзімен байланысты деп есептелген. Бастапқыда ол грек Майясынан тәуелсіз гомоним болған болуы мүмкін, ал оның мифтері латын әдебиеті мен мәдениетінің эллинизациясы арқылы сіңірілген. Ескі римдік дұғада Майя Вулканның атрибуты ретінде, олардың қызметтерінің кейбір аспектілерін көрсететін әйелдік абстракциялармен жұптастырылған ерлер құдайларының тізімінде кездеседі. Ол кем дегенде бір дәстүрде Жер-Ана (Терра, Гаяның римдік баламасы) және Жақсы Құдай (Бона Деа) ретінде нақты айқындалған. Оның тұлғасы теологиялық тұрғыдан Фауна, Опс, Юнона, Карна және Магна Матер ("Ұлы Құдай", Кибеланың римдік түрін және Майяның құлшылық атауын білдіреді) сияқты қасиеттілермен тығыз байланысты болды, бұл туралы антикалық жазушы Макробий кеңінен талқылаған. Бұл қарастыру, б.з.д. 1 ғасырындағы ғалым Варроның ықпалында болды, ол көптеген қасиеттілерді бір түпкілікті "Терраға" келтіруге бейімділік танытқан. Мамыр айы (латынша Maius) Майяның құрметіне аталған, бірақ ежелгі этимологтар оны "үлкендер" (maiores) – ата-бабалармен де байланыстырған, қайтадан майус, майор сөздерінен, яғни ұрпақтар бойынша үстемдік тұрғысынан "үлкендер" деген мағынаны білдіреді. Мамыр айының бірінші күні қаланың қорғаушылары ретінде Ларлар Преститтеріне құрмет көрсетілді, ал Вулканның жұбайы Майяға жүкті шошқаны құрбан етті, бұл ерте дұға формуласында Вулкан мен Майя арасындағы байланысты қайталайтын жер-ана құдайына арналған дәстүрлі құрбандық. Рим мифологиясында Майяның ұлы Меркурий (Гермес) егіз Ларлардың әкесі болды, бұл генеалогия мамыр айының календаларындағы рәсімдердің орналасуына түсінік береді. 15 мамырда, Идтер күні, Меркурий саудагерлердің қамқоршысы және пайданы арттырушы ретінде құрметтелді (этимологиялық тұрғыдан меркс, мерсе – "тауарлар, сауда" сөздерімен байланысты), бұл оның анасы Майямен де байланысты, өйткені ол өсуді қолдайтын қасиетті.