Миқая – пайғамбар Илияның шәкірті — Мақалалармен ағылшынша

Кіріспе

Библиялық пайғамбар, Ілияс пайғамбардың шәкірті

Миқая (Мияхи) "), Имланың ұлы, Еврей Киелі кітабындағы пайғамбар. Ол Ілиястың төрт шәкіртінің бірі, және Михей кітабындағы Михей пайғамбармен шатастырылмауы керек.

Пайғамбарлық

Миқаяның пайда болуына әкелген оқиғалар 1 Патшалар 22:1–12 тармақтарда суреттеледі. 1 Патшалар 22:1–4-те, Яһуда патшасы Жосафат Израиль патшасын (кейіннен 1 Патшалар 22:20-де Ахаб деп аталады) көріп келеді және Арам патшасының билігіндегі Рамот-Гилеадты басып алу үшін онымен бірге бара ма деп сұрайды. Яһудалық Жосафат израильдік Ахабтан: «Бірінші Раббының сөзін сұрасын» (1 Патшалар 22:5) деп өтінеді. Ахаб сосын өзінің пайғамбарларын шақырып, Рамот-Гилеадқа қарсы соғысқа бару керек пе деп сұрайды. Пайғамбарлар Израиль патшасына: «Раббы (Адонай) Рамот-Гилеадты патшаның қолына береді» (1 Патшалар 22:6) деп, соғысқа баруға кеңес береді. Жосафат Раббының сөзін сұрап білуге болатын басқа пайғамбарлар бар ма деп сұрайды. Ахаб Имла ұлы Миқаяны еске алады, бірақ оған деген ұнамайтынын білдіреді, себебі оның бұрынғы (1 Патшалар 20:13–43) болжамдары оған жағымсыз болған (1 Патшалар 22:7–8). Елші Миқаяны патшаға алып келіп, оның болжамын айтуын бұйырады. Елші Миқаяға Ахабқа қуантарлық болжам айтуын өтінеді (1 Патшалар 22:12–13). Миқая елшіге Раббы оған не айтса, соны айтатынын жауап береді (1 Патшалар 22:14). Миқая Израиль патшасының алдына келіп, Ахабтың Рамот-Гилеадқа қарсы соғысқа баруы керек пе деген сұраққа бастапқыда басқа пайғамбарлардың болжамдарына ұқсас, еңкейту арқылы айтылған болжаммен жауап береді (1 Патшалар 22:15б). Ахаб Миқаядан сұрақ қойып, Раббының атынан шындықты ғана айтуын талап етеді. Содан кейін Миқая шын болжам айтады, онда ол Яхве мен аспан әскерлерінің кездесуін суреттейді. Осы кезде Яхве кімнің Ахабты соғысқа барып, жоюына көндіруі керектігін сұрайды (1 Патшалар 22:19–20). Бір рух алға шығып, «пайғамбарлардың аузындағы жалған рух» болуға келіседі (1 Патшалар 22:22). Сондықтан, басқа пайғамбарлардың болжамдары жалған рухтың нәтижесі болды. Ахабтың жағында сөйлеген 400 пайғамбардың басшысы Седекиях Миқаяны ұрып, Құдай оның арқылы сөйлейді деп мәлімдейді. Миқаяның болжамынан кейін Ахаб Миқаяны соғыстан аман-есен қайтып келгенше түрмеге қамауға бұйырады (1 Патшалар 22:27). Пайғамбарлықтан алаңдаған Ахаб, әскерін патша ретінде ашық түрде басқарудың орнына, жау саптарына кіріп, өзін жасырады. Бірақ, Ахаб соғыста кездейсоқ атылған жебеден қаза табады. Миқаяның болжамы орындалды, 400 жалған пайғамбардың айтқандарына қарамастан. Бұл оқиға 2 Тарихнама кітабының 18-тарауында да жазылған.

The events leading up to the appearance of Micaiah are illustrated in 1 Kings 22:1–12. In 1 Kings 22:1–4, Jehoshaphat, the king of Judah goes to visit the King of Israel (identified later, in 1 Kings 22:20, as Ahab), and asks if he will go with him to take over Ramoth gilead which was under the rule of the king of Aram. Jehoshaphat the Judahite requests that Ahab the Israelite, "Inquire first for the word of the Lord" (1 Kings 22:5). Ahab then calls on his prophets and asks if he should go into battle against Ramoth gilead. The prophets responded by telling the king of Israel to go into battle, stating that the Lord (Adonai) will deliver Ramoth gilead into the hand of the king (1 Kings 22:6). Jehoshaphat asks if there are any other prophets of whom to inquire the word of the Lord (YHWH). Ahab mentions Micaiah the son of Imlah, but expresses dislike for him because his past (1 Kings 20:13–43) prophecies have not been in favor of him (1 Kings 22:7–8). A messenger is sent to bring Micaiah to the king to give his prophecy. The messenger tells Micaiah to give a favorable prophecy to Ahab (1 Kings 22:12–13). Micaiah replies to the messenger that he will speak whatever the Lord says to him (1 Kings 22:14). Micaiah appears before the king of Israel, and when asked if Ahab should go into battle at Ramoth gilead Micaiah initially responds with a similar prophecy to that of the other prophets in a mocking manner (1 Kings 22:15b). Ahab then questions Micaiah, and insists that he speak nothing but the truth in the name of the Lord. Micaiah then gives a true prophecy, in which he illustrates a meeting of Yahweh with the heavenly hosts. At this meeting Yahweh asks who will entice Ahab to go into battle so that he may perish (1 Kings 22:19–20). A spirit comes forward, and offers to "be a lying spirit in the mouth of the prophets" (1 Kings 22:22). Therefore, the prophecies of the other prophets were a result of the lying spirit. Zedekiah, leader of the 400 prophets who spoke in favor of Ahab, strikes Micaiah and claims God speaks through him. As a result of Micaiah's prophecy, Ahab ordered Micaiah imprisoned until he returned from battle, unharmed (1 Kings 22:27). Perhaps concerned about the prophecy, Ahab disguised himself in battle rather than lead his troops openly as their king. However, Ahab was killed in battle after being struck by a randomly shot arrow. Micaiah's prophecy was fulfilled, contrary to the word of 400 false prophets, all of whom encouraged Ahab to attack with a prediction of victory. This account is also recorded in 2 Chronicles, Chapter 18.

Рабиндік түсіндірме

Бабыл Талмуды (б. Санхедрин 89а) оқиғаның көкте орын алғанын қабылдайды. Оған қарсы Яһуда Халеви (Кузари 3.73) «өсиетті» пайғамбардың өзінің риторикалық шеберлігінің мысалы деп есептейді. Бұл риторика «Иехован сөзі» және «Иехован рухы» (2 Патшалар кітабы 18:23, 27) синтаксистік қарама-қайшылығынан анық көрінеді. Давид Кимхи «өсиет бойынша пайғамбарлық – шындық» дейді, Иеміздің рухы көбінесе Иеміздің сөзінен өзгеше, иррационалды және эмоционалды жауап ретінде бейнеленеді. Сондай-ақ, Яһуда Халевиді ұстанған Михей өзі көркем суреттеме жасаған болуы мүмкін, Ахавты қорқытып, сендіру үшін поэтикалық драма қолданған – «ол бұл нәрселерді көрген жоқ, естіген жоқ». «1 Патшалар 22:19–23-те Радак, раббилерді мазаламаған рационалды дилеммадан қашу үшін батыл стратегия қолданады. Осы үзіндіде пайғамбар Михей, Ахаптың Арамға қарсы жеңіске жететінін болжаған жалған пайғамбарларына жауап ретінде, Құдайдың патшаны адастыру үшін «жалған рухты» жібергенін сипаттайды. Радак раввиндік көзқарасты қабылдамайды (б. Санх. 89а), бұл оқиға көкте болды дегенге қарсы тұрып, Құдай жалған пайғамбарлықты жібермейді, себебі «пайғамбарлық анықтамасы бойынша шындық» деп дәлелдейді. Оның пікірінше, Михей бұл көркем суреттемені өзі ойлап тапқан, Ахапты қорқытып, жеңу үшін поэтикалық драмалық тәсілдерді қолданған (divre meliza derekh haza'at devarim). Псевдо-Эпифаний («Opera», II. 245) Михейді Ефрем тайпасынан шыққан деп жазады. Оны Имла ұлы Михеймен шатастырып (1 Патшалар кітабы xxii. 8 және одан кейінгі), Миханың жаман болжамы үшін Ахаптың бұйрығымен жартастан лақтырылып өлтірілгенін, және Моратхиде (Марот?; Мих. 1:12) Енаким зиратының жанында жерленгенін айтады (Ένακεὶμ – Септуагинтадағы аудармасы; ib. 1:10). «Гелилот Эрец Йисраэль» («Седер ха Дорот», I. 118, Варшава, 1889) цитатасы бойынша, Михей Яһуданың оңтүстігіндегі Кесил қаласында жерленген (Жошуа 15:30). Наботтың жаны – Ахапты алдап, өлімге итерген жалған рух еді.

The Babylonian Talmud (b. Sanhedrin 89a) accepts that the scene literally occurred in heaven. Against this Judah Halevi (Kuzari 3.73) considered the "prophecy" to be an example of the prophet's own rhetoric. This rhetoric is clear from the contrast of syntax used for the divination: "the word of Y H V H" and "the spirit of Y H V H" (2 Chronicles 18:23, 27). David Kimhi argues that "prophecy is true by definition", the spirit of Lord is often represented as an irrational and emotional response unlike the word of Lord, and following Judah Halevi also critically assesses that Micaiah might have himself presented the vivid scene, using poetic dramatization to frighten and convince Ahab—"not that he saw these things, nor did he hear them." "On 1 Kgs 22: 19–23, Radak adopts a bolder strategy to avoid a rational dilemma that never distressed the Rabbis. In that passage, the prophet Micaiah, responding to Ahab's false prophets who predicted military success against Aram, describes a vision of God sending a "lying spirit" to mislead the king. Radak rejects the rabbinic view (b. Sanh. 89 a) that this scene occurred in heaven, arguing that God could not have sent false prophecy, since "prophecy is true by definition". Instead, he argues that Micaiah actually fabricated this vivid scene, using poetic dramatization (divre meliza derekh haza'at devarim) to frighten and thereby prevail upon Ahab." Pseudo Epiphanius ("Opera," ii. 245) makes Micah an Ephraimite. Confounding him with Micaiah, son of Imlah (I Kings xxii. 8 et seq. ), he states that Micah, for his inauspicious prophecy, was killed by order of Ahab through being thrown from a precipice, and was buried at Morathi (Maroth? ; Mic. i. 12), near the cemetery of Enakim (Ένακεὶμ Septuagint rendering of ; ib. i. 10). According to "Gelilot Ereẓ Yisrael" (quoted in "Seder ha Dorot," i. 118, Warsaw, 1889), Micah was buried in Chesil, a town in southern Judah (Josh. xv. 30). Naboth's soul was the lying spirit that was permitted to deceive Ahab to his death.

Қазіргі заманғы ғылыми түсіндірме

Миха Жаратқан Ие мен аспан әскерінің арасындағы кездесуге қатысып отырғандай пайғамбарлық айтады. Гарвард университетінің Майкл Куган Михейдің пайғамбарлығын басқа бірнеше пайғамбарлардың, оның ішінде Ишаяның Құдай кеңесі туралы көрісімен (Ишая 6:1–8) салыстырды. Еремия 23-те Жахве жалған пайғамбарлықтарға қарсы ескертеді. Дегенмен, Куган Ишая 6 және Еремия 23-тен өзгеше, 1 Патшалар 22-де Жахве жалған пайғамбарлыққа рұқсат беруінің қасақана және ойластырылған әрекет екенін айтты. Жаратқан Иенің жасырын мақсаты бар сияқты, ол – Ахабтың Рамот-Ғилад шайқасында қаза болуы. Дархам университетінің профессоры Р. В. Л. Моберли «Құдай пайғамбарларына жалған айта ма? Микай бен Имланың оқиғасы – сынақ» деген мақаласында бұл мәселені талқылады. Мақаласында Моберли еврей пайғамбарлығын «жауап күтетін, қарым-қатынас орнатып, қызықтыратын тіл» деп сипаттады. Моберли Яхведің адалдығына, әсіресе ізгілік пен кешірімділік тұрғысынан күмән келтірді. Алдын ала білуге негіделген тәуелділік динамикасы және Тәңірдің еркі 1 Патшалар 21:27–29-да ашылады.

Көктегі тақтың бөлмесі

Бұл пайғамбарлық Еврей жазбаларындағы көктегі тақ залының бейнеленген ең ерте мысалы болып саналады. Көктегі тақ залы Миқаяның жеке сенімін көрсете ме, әлде Ахабтың сарайындағы пайғамбарлардың суреті ме, әзірге белгісіз. Бірақ бұл оларды Седекия бен Хенана пайғамбар сияқты толыққанды сенімсіз етуді көздемейді, ол халыққа ұнамайтын болжамынан кейін Миқаяны ұрған (1 Патшалар 22:24). Көктегі тақтан естілген дауыс халық туралы алаңдаса, жердегі патша Ахабтың жауабы тек өзіне қатысты. Бұл екі көзқарас арасындағы айырмашылықты көрсетеді, және осы айырмашылық кітаптағы жер аударылғаннан кейінгі үлгілердің ерекшелігі болып табылады.