Француз табиғаттанушысы Альсид д’Орбиньи және Оң Америка саяхаты
Alcide d'Orbigny
Француз табиғаттанушысы А. д’Орбиньи – зоология, палеонтология, геология, археология салаларындағы маңызды ғылыми еңбектер авторы. Жануарлар әлемі зерттеуші.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Француз жаратылыстанушысы Алсид Шарль Виктор Мари Дессалин д’Орбиньи (6 қыркүйек 1802 – 30 маусым 1857) – француз жаратылыстанушысы, зоология (оның ішінде малакология), палеонтология, геология, археология және антропология салаларында маңызды үлес қоскан ғалым. Д’Орбиньи Куэрон (Луар Атлантик) қаласында кеме дәрігерінің және табиғатты әуесқойша зерттеушінің ұлы болып дүниеге келді. 1820 жылы отбасы Ла-Рошельге көшті, онда ол теңіз фаунасын, әсіресе "фораминиферлер" деп атаған микроскопиялық жандарды зерттеу арқылы табиғат тарихына деген қызығушылығын дамытты. Парижде ол геолог Пьер Луи Антуан Кордье (1777–1861) мен Жорж Кувьеден тәлім алды. Өмірі бойы Кувье теориясын ұстана келіп, ламаркизмге қарсы тұрды.
French naturalist
Alcide Charles Victor Marie Dessalines d'Orbigny (6 September 1802 – 30 June 1857) was a French naturalist who made major contributions in many areas, including zoology (including malacology), palaeontology, geology, archaeology and anthropology. D'Orbigny was born in Couëron (Loire Atlantique), the son of a ship's physician and amateur naturalist. The family moved to La Rochelle in 1820, where his interest in natural history was developed while studying the marine fauna and especially the microscopic creatures that he named "foraminiferans". In Paris he became a disciple of the geologist Pierre Louis Antoine Cordier (1777–1861) and Georges Cuvier. All his life, he would follow the theory of Cuvier and stay opposed to Lamarckism.
Оңтүстік Америка дәуірі
Д'Орбиньи Париж мұражайының тапсырмасымен 1826-1833 жылдары Оңтүстік Америкаға сапар шекті. Ол Венесуэла, Колумбия, Эквадор, Перу, Боливия, Чили, Аргентина, Парагвай және Бразилияны аралап, Францияға 10 000-нан астам табиғи тарих үлгілерінен тұратын үлкен жинақты әкелді. Ол өзінің кейбір жаңалығын "La Relation du Voyage dans l'Amérique Méridionale pendant les années 1826 à 1833" (Париж, 1824–1847, 90 бөлімшеде) еңбегінде сипаттады. Ал қалған үлгілерді музейдегі зоологтар зерттеді. Оның замандасы Чарльз Дарвин 1832 жылы Оңтүстік Америкаға келген кезде, Д'Орбиньи бұрыннан келгенін естіп, оның "барлық жақсы нәрселердің ең жақсысын" жинап алғанын айтып ренжіді. Кейін Дарвин Д'Орбиньидің саяхаты туралы еңбекті "өте маңызды жұмыс" деп атады. Олар хат алмасып, Д'Орбиньи Дарвиннің кейбір үлгілерін сипаттады. 1834 жылы Париж Географиялық қоғамының алтын медалімен марапатталды. Оның құрметіне Оңтүстік Американың палеоцендік пантодонты Алсидедорбинья деп аталды.
D'Orbigny travelled on a mission for the Paris Museum, in South America between 1826 and 1833. He visited Venezuela, Colombia, Ecuador, Peru, Bolivia, Chile, Argentina, Paraguay, and Brazil, and returned to France with an enormous collection of more than 10,000 natural history specimens. He described part of his findings in La Relation du Voyage dans l'Amérique Méridionale pendant les annés 1826 à 1833 (Paris, 1824–47, in 90 fascicles). The other specimens were described by zoologists at the museum. His contemporary, Charles Darwin, arrived in South America in 1832, and on hearing that he had been preceded, grumbled that D'Orbigny had probably collected "the cream of all the good things". Darwin later called D'Orbigny's Voyage a "most important work". They went on to correspond, with D'Orbigny describing some of Darwin's specimens. He was awarded the Gold Medal of the Société de Géographie of Paris in 1834. The South American Paleocene pantodont Alcidedorbignya was named in his honour.
1840 және одан кейінгі
1840 жылы д'Орбиньи француздық қазбаларды жүйелі түрде сипаттауды бастады және "Француз палеонтологиясы" (8 томдық) еңбегін жариялады. 1849 жылы ол "Стратиграфиялық палеонтологияға кіріспе" ретінде жоспарланған, шамамен 18 000 түрді сипаттаған және биостратиграфиялық салыстырулар арқылы геологиялық кезеңдерді құрып, олардың анықтамаларын стратотиптеріне негіздеген "Стратиграфиялық палеонтологияның жобасы" атты еңбегін жариялады. 1853 жылы ол Париждегі Ұлттық табиғат тарихы мұражайында палеонтология профессоры болды, сонда ол палеонтологияны зоологиямен байланыстырған және оны стратиграфияда қолданылудан тәуелсіз ғылым ретінде қарастырған "Негізгі курс" еңбегін жариялады. Палеонтология кафедрасы оның құрметіне ашылды. Д'Орбиньи коллекциясы Д'Орбиньи залында сақталады және оны мамандар жиі зерттейді. Ол геологиялық уақыт шкалаларын сипаттап, Тоарций, Калловий, Оксфорд, Киммеридж, Аптиан, Альбиан және Ценоман сияқты бүгінге дейін хроностратиграфиялық анықтама ретінде қолданылатын көптеген геологиялық қабаттарды анықтады. Ол Париждің жанындағы Пьеррефит-сюр-Сен шағын қаласында қайтыс болды.
In 1840, d'Orbigny started the methodical description of French fossils and published La Paléontologie Française (8 vols). In 1849 he published a closely related Prodrome de Paléontologie Stratigraphique, intended as a "Preface to Stratigraphic Palaeontology", in which he described almost 18,000 species, and with biostratigraphical comparisons erected geological stages, the definitions of which rest on their stratotypes. In 1853 he became professor of palaeontology at the Paris Muséum National d'Histoire Naturelle, publishing his Cours élémentaire that related paleontology to zoology, as a science independent of the uses made of it in stratigraphy. The chair of paleontology was created especially in his honor. The d'Orbigny collection is housed in the Salle d'Orbigny and is often visited by experts. He described the geological timescales and defined numerous geological strata, still used today as chronostratigraphic reference such as Toarcian, Callovian, Oxfordian, Kimmeridgian, Aptian, Albian and Cenomanian. He died in the small town of Pierrefitte sur Seine, near Paris.
Катастрофизм
Жорж Кувье шәкірті Д'Орбиньи катастрофизмнің белгілі жақтасы болды. Ол қазба жәдігерлері бойынша жиырма жеті апатты анықтады. Бұл "көкейкес жаратылыстар доктринасы" деп аталды. Ол қазба деректерін Төрелік кітабындағы жаратылыс туралы баяндамамен сәйкестіруге тырысты. Біркелкілік принциптерін қолдайтын геологтар мен дін қызметкерлері оның көкейкес жаратылыстар туралы идеясын қабылдамады. Л. Спраг де Камп: "Алсид д'Орбиньи осы идеяны абсурд деңгейге жеткізді. Құдайға жүгініп, д'Орбиньи жер бетіндегі барлық тіршілікті жиырма жеті рет жойып, әбден жаңа жаратылыспен қайта бастады деп мәлімдеді" деп жазды.
D'Orbigny, a disciple of Georges Cuvier, was a notable advocate of catastrophism. He recognized twenty seven catastrophes in the fossil record. This became known as the "doctrine of successive creations". He attempted to reconcile the fossil record with the Genesis creation narrative. Both uniformitarian geologists and theologians rejected his idea of successive creations. L. Sprague de Camp has written that "Alcide d'Orbigny, carried the idea to absurdity. Dragging in the supernatural, d'Orbigny argued that, on twenty seven separate occasions, God had wiped out all life on earth and started over with a whole new creation."