Кіріспе

Ежелгі Римде отбасылық той – Parentalia немесе dies parentales ("ата-аналар күндері") 13 ақпаннан бастап тоғыз күнге созылатын, отбасының ата-бабаларын құрметтеу мерекесі болды. Parentalia римдіктердің діни күнтізбесінде мереке ретінде тіркелгенімен, оның салт-дәстүрлері көбінесе отбасылық және үй ішінде аталып өтілді. Дегенмен, Рим мемлекеті үшін отбасының маңыздылығы ақпан айының 13-і күні, Идтерде өткен қоғамдық рәсімдер арқылы білдірілді, онда Веста дін қызметкері Тарпеяның мазарында Римнің барлық ата-бабаларына арналған киелі рәсімді өткізді.

Шолу

Овидий Римнің қасиетті шекарасынан тыс орналасқан отбасылық қабірлерде "өлілердің көлеңкелеріне" (Мане немесе Ди Мане) гүл шоқтары, бидай, тұз, шарапқа малынған нан және жалбыз гүлдері арқылы жасалған қасиетті құрбандықтарды (сакрафиция) сипаттаған. Бұл рәсімдер тірілер мен өлілердің арасындағы өзара міндеттемелерді және қорғаныш байланыстарын нығайту мақсатымен жасалды және олар отбасы басшысының (paterfamilias) заңды міндеті болды. Ата-аналар еске алу рәсімдері (Parentalia) 21 ақпанда Фералияның түн ортасындағы рәсімдерімен аяқталды, онда отбасы басшысы өзінің Манесінің зұлым, құртушылық аспектілеріне жүгінді. Фералия – бұл жайлау және жынды қуу: Овидий оны Паренталиядан қарағанда көшпенді, примитивті және ежелгі дәуірге тән нәрсе деп есептеді. Бұл келесі күні Каристия үшін тазалау рәсімі ретінде қызмет еткен сияқты, онда отбасы өзара бір-бірімен және олардың қайырымды ата-бабаларымен (Ларес) арасындағы жылы қарым-қатынасты атап өту үшін бейресми дастархан жайды. Манелер мен ертедегі ди-парантестерге арналған ұжымдық құлшылыққа жасалған баса назар олардың өмірден кейінгі әлемінің тұманды және жекеленбеген екенін көрсетеді. Кейінгі діни практикаларда олар жеке қасиеттерге ие болды, ал Императорлық культте олар құдайлық нуменге ие болып, divi – құдайларға айналды. Паренталиядан Каристияға дейін барлық ғибадатханалар жабылып, некеге тұруға тыйым салынды және "әкімдер өзінің таңбаларынсыз пайда болды", бұл ресми іс-шаралар жүргізілмегенін көрсетеді. Уильям Вард Фаулер Паренталияны "іс жүзінде жыл сайын қайта жаңаланатын жерлеу рәсімі" деп сипаттаған. Жеке тұлғаларды туған күндері (dies natalis) еске алуға болады. Кейбіреулер оларды жыл бойы айдың белгілі күндері, мысалы, Календа, Нон немесе Ид күндері еске алатын, қабірде шамдар жағылуы мүмкін. 9, 11 және 13 мамыр күндері өткізілетін Лемурия өлгендердің "туған-туысқандары жоқ, аш" рухтарын жұбатуға бағытталған.