Кіріспе

Төсек түрі

Дювет ( /UK/'/d//uː//v//eɪ/ , /US//d//uː/'/v//eɪ/ ; ), әдетте американдық ағылшын тілінде жұбаныш немесе (қауырсынмен толтырылған) жамылғы деп аталады, ал австралиялық ағылшын тілінде doona – бұл төсек түрі, жұмсақ, жалпақ қалтадан тұрады, ол қауырсын, қауырсын, жүн, мақта, жібек немесе синтетикалық материалмен толтырылған. Дювет термині көбінесе британдық, әсіресе төсекке қатысты қолданылады; АҚШ ағылшын тілінде сирек кездеседі, көбінесе жамылғыны білдіреді. Төсекке жатқан адамдар көбінесе дюветті үстіне жамылғысыз қолданады, себебі дюветтің сыртын төменгі жамылғы сияқты жиі алып тастап, жууға болады. Дюветтер (сонда eiderdown деп аударылады) Еуропаның ауылдық аймақтарында пайда болды және олар үйректер мен қаздардың қауырсындарымен толтырылған. Ең сапалы қауырсындар жылуды сақтайтын қасиетімен танымал ейдр үйрегінен алынады. 1970 жылдардан бастап Ұлыбританияда дюветтің кең таралған төсек түрі ретінде қабылдануына дейін, британдық "eiderdown" (ол да қауырсынмен толтырылған) "континенталдық" дюветке қарағанда жұқарақ болатын және қажет болғанда қосымша жылу үшін жайма мен жамылғылардың үстіне салынып, төсек жасау процесін жеңілдетпейтін.

Атауы

"Дювет" сөзі француз тілінен шыққан, "қаусырма" деген мағынаны білдіреді. Ағылшын тілінде алғаш рет 1759 жылы қолданылған, Сэмюэл Джонсон оны "The Idler" эсселерінің бірінде пайдаланған. Еуропадан тыс елдерде дюветтер көбінесе басқаша атаулармен белгілі.

Австралия мен Еуропа

Бастапқыда континенттік жамылғы деп аталған, төсек-орын Австралияда көбінесе "doona" деген жалпы тауар белгісімен аталады. "Doona" бренді төсек-орынды бастапқыда Мельбурндағы Kimptons тоқыма компаниясы шығарды және 1970 жылдары танымал болды, нәтижесінде бренд атауы австралиялық ағылшын тілінде жалпылама терминге айналды. Бірігіп, сатып алулардың бірнеше кезеңінен кейін, Tontine Group 1991 жылдан бері "Doona" тауар белгісіне ие. Kimptons компаниясының "doona" терминін қабылдауы көбінесе даниялық "dyne" (ду не деп айтылады) сөзінен шыққан деп есептеледі, ол еiderdown дегенді білдіреді, ал бұл сөз бастапқыда скандинавиялық "dýna" сөзінен келген. Бұл сөз швед және норвег тілдерінде де ұқсас формада кездеседі; басқа жерлерде де басқа нұсқалар бар, мысалы, венгр тілінде "dunyha" және сондай-ақ, бірдей мағынада, рома тілінде, Еуропаның көшпелі рома халқының тілінде де қолданылады.

Азия

Үндістан және Пәкістан сияқты Азия елдерінде жамылғылар "ралли кілті" немесе разай деп белгілі.

Америка

Америкалық ағылшын тілінде жамылғыны «комфортер» деп атауға болады; алайда, «комфортер» көбінесе қалыңдығы жұқа, қақпағы жоқ және әдетте үстіңгі жайманың үстіне салынатын, сәл өзгеше төсек түрі үшін қолданылады.

Тарих

Жазбалар көрсеткендей, ең алғашқы жамылғылар шамамен б.з.д. 3000 жылы Қытайда жасалған. Викинг дәуірінен бастап, Норвегияның солтүстік жағалауындағы адамдар қаздың қауырсынынан жасалған жамылғыларды қолданған. 15 ғасырда Еуропа мен Англияның бай монархтары қауырсын төсектерін (матрастарды) пайдаланған, бірақ олардың сарай қызметкерлері пайдаланбаған. 16 ғасырдан бастап бүкіл Еуропадағы бай адамдар қауырсыннан жасалған жамылғыларды сатып ала бастады. Қауырсын жамылғылары Англияға кеш келді. Сэмюэл Пепис 1665 жылдың 9 қыркүйегінде досы капитан Джордж Коккеге қонаққа барғанда, оның әйелі Данцигтен шыққан болатын, сол кезде ол бір жамылғының астында ұйықтады. Пол Рико Англияда жамылғыны насияттауға тырысқандардың бірі болды. Шамамен 1700 жылы ол достарына нұсқаулармен бірге алты фунт салмақты қауырсынды жіберді, "жапқыш жоғары және үлкен бөліктерге тігілуі керек, әйтпесе жылы болмайды" деп ескертті. Қауырсын жамылғылары Ұлыбританияда 19 ғасырдың ортасында пайда болды. Жамылғылар 1960 жылдарға дейін Ұлыбританияда сирек кездесетін. Оларды Сэр Теренс Конран 1964 жылы Лондондағы Habitat дүкені арқылы Ұлыбританияға әкелгені хабарланды; Конран оларды бұрынғы онжылдықта Швецияда кездестірді және олар дәстүрлі, ауыр британдық төсек жасау әдісіне – үстелге, жамылғыларға және кейде қосымша жылу үшін жұқа (британдық стильдегі) "eiderdown" жамылғысына балама ұсынып, одан артық екенін сендірді. Британдық қолданушылар жамылғы астында ұйықтау стилін, қозғалыс еркіндігі мен денедегі салмақтың азайтылуы және төсек жасау процесін жеңілдетуі үшін бірте-бірте ұнатты. Дегенмен, барлық маусымдық жиынтықтар әдетте 200 г/м2 және 300 г/м2 жамылғылар жұбы ретінде сатылады, бұл 500 г/м2 қысқы жамылғыны құрайды, сондықтан ол 13,5 тогқа сәйкес келуі керек.

Стандарттар мен өлшемдер

Қазіргі заманғы өндіріс талаптары көптеген өлшемдер мен стандарттардың пайда болуына себеп болды.

Танымал мәдениетте

1835 жылы жарық көрген «Принцесса мен бұршақ» әңгімесінде Г.К. Андерсен он қаздың қауырсынынан тігілген жамылғы үстінде жатқан ханшайым туралы жазды. Қаздың қауырсынынан тігілген жамылғы Пинк Флойдтың «Julia Dream», «Flaming» және «A Pillow of Winds» әндерінде еске алынады. Кейбір елдерде «жамылғы күні» деген термин жыл ішінде бір немесе бірнеше күн жұмыстан босатылуды білдіреді, онда қызметкерлер телефон арқылы жұмысқа келмейтінін хабарлай алады, тіпті ешқандай демалыс алған жоқ болса да, ауырмаса да. Бұл мүмкіндік 1990 жылдардың соңында Ұлыбританиядағы көптеген ірі компанияларда танымал болды. 1999 жылғы «Fight Club» американдық фильмінде Тайлер Дёрден сөз сөйлеп, жамылғыларды әдемілікке құмар жамылғылар деп сипаттайды: Білесіздер ме, жамылғы дегеніміз не? [ ] Ол – жамылғы. Ол тек жамылғы ғана. Ендеше, біз сияқты жігіттер неге жамылғының не екенін біледі? Бұл біздің ежелгі аушы-терішілер дәуірінде тірі қалуымыз үшін қажет пе? Жоқ.