Кіріспе
Теодосий Добжанскийдің 1973 жылғы мақаласы "Биологиядағы ешнәрсе эволюция тұрғысынан қарағанда түсініксіз" – эволюциялық биолог Теодосий Добжанскийдің 1973 жылғы мақаласы, эволюцияға қарсы тұратын жаратылысшылдықты сынап, теистік эволюцияны қолдайды. Мақала алғаш рет 1973 жылы "Американ биология мұғалімі" журналында жарияланды. Добжанский бұл тұжырымды алғаш рет 1964 жылы Американ зоологтар қоғамының президенттік құлпынайында "Биология, молекулалық және организмдік" тақырыбында сөйлеген сөзінде қолданды, молекулалық биологияның өркендеуіне жауап ретінде организмдік биологияның маңыздылығын көрсету үшін. "Эволюцияның жарығы" немесе *sub specie evolutionis* терминін бұрын иезуит дін қызметкері және палеонтолог Пьер Тейяр де Шарден, содан кейін биолог Джулиан Хаксли қолданған.
"Nothing in Biology Makes Sense Except in the Light of Evolution" is a 1973 essay by the evolutionary biologist Theodosius Dobzhansky, criticising anti evolution creationism and espousing theistic evolution. The essay was first published in American Biology Teacher in 1973. Dobzhansky first used the title statement, in a slight variation, in a 1964 presidential address to the American Society of Zoologists, "Biology, Molecular and Organismic", to assert the importance of organismic biology in response to the challenge of the rising field of molecular biology. The term "light of evolution"—or sub specie evolutionis—had been used earlier by the Jesuit priest and paleontologist Pierre Teilhard de Chardin and then by the biologist Julian Huxley.
Шолу
Добжанский шейх Абдул Азиз бин Базды, кейіннен Сауд Арабиясының Бас мүфтиі болған, кітапқа сүйенген Жердің төңірегінде Күн айналады деген сенімі үшін сынап бастайды. Добжанский "Табиғаттану ғылымының негіздері ретінде Библия мен Құранды жаңылыстыру абсурд. Олар одан да маңызды мәселелерді қарастырады: адамның мәні және Құдаймен қарым-қатынасы." деп мәлімдейді. Содан кейін ол ертедегі ағылшын эволюцияға қарсы тұрған Филип Генри Госсені, ол қазбалар табылған жерлерде жаратылған деп ұсынған, оның Құдайды алдаушылыққа айыптауына сын айтады.
Негізгі тақырып
Эсседегі негізгі тақырып – АҚШ-тағы мемлекеттік білім беруде жаратылыс және эволюция туралы тартыстар аясында биологиялық эволюцияны оқыту қажеттігі. Бұл ұғым биология білімінде біріктіруші идея ретінде нығайып қалды.
Сөз тіркесі
"Эволюцияның жарығы" деген ұғым бастапқыда Добжанский жоғары бағалаған, ваталист жиезуит дін қызметкері Пьер Тейльяр де Шарденнен шыққан. Мақаланың соңғы абзацында Добжанский де Шарденнің 1955 жылғы "Адам құбылысы" еңбегінен цитата келтіреді:
(Эволюция) – барлық теориялардың, барлық гипотезалардың, барлық жүйелердің мойынұғуы тиіс және олардың ойлануға және шындыққа сай болуы үшін оны қанағаттандыруы керек жалпы жағдай. Эволюция – барлық фактілерді жарықтандыратын жарық, барлық сызықтардың ұстанған қисығы. ("Адам құбылысы", 219 бет)
(Evolution) general condition to which all theories, all hypotheses, all systems must bow and which they must satisfy henceforward if they are to be thinkable and true. Evolution is a light which illuminates all facts, a curve that all lines must follow. (p. 219 of The Phenomenon of Man)
"Биологиядағы ештеңе эволюция жарығында түсіндірілмесе, түсініксіз" деген фраза эволюциялық жаратылыс немесе теистік эволюция деп сипатталатын христиан діні мен эволюциялық биологияның үйлесімді екенін дәлелдейтін мақалаға қарамастан, жаратылысшылдыққа немесе оның интеллектуалды дизайн деп аталатын түріне қарсы тұратындар арасында кеңінен қолданылады. Бұл фразаны "биология" антропологияны да қамтиды деп санайтындар, сондай-ақ жаратушының қажеті жоқ деп есептейтіндер, мысалы, үш жылдан кейін "Өзімшіл ген" атты еңбегін жариялаған Ричард Докинз сияқтылар да қолданады.