Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Теңіз соғысының бір түрі – коммерциялық шабуыл. Бұл теңіз соғысының түрі жаудың ашық теңіздегі логистикасын жою немесе бұзу мақсатымен оның сауда кемелеріне шабуыл жасау арқылы жүзеге асырылады, жаудың әскери кемелерімен тікелей қақтығысудан немесе оларға қарсы блокада салудан гөрі.
Form of naval warfare
Commerce raiding is a form of naval warfare used to destroy or disrupt logistics of the enemy on the open sea by attacking its merchant shipping, rather than engaging its combatants or enforcing a blockade against them.
Карейтшілдік
Алғашқы саудалық рейд түрі – елдердің жеке қарақшыларды (приватирлерді) жалдауы еді. Осы соғыс түрінің алғашқы мысалдары 16 ғасырдағы ағылшын және голландтардың испан қазына флотына жасаған шабуылдары болды, нәтижесінде жау кемелерін ("жеңіс сыйлықтарын") қолға түсірген кезде капитан мен экипаж үшін қаржылық пайда туды.
The first sort of commerce raiding was for nations to commission privateers. Early instances of this type of warfare were by the English and Dutch against the Spanish treasure fleets of the 16th century, which resulted in financial gain for both captain and crew upon capture of enemy vessels ("prizes").
17 және 18 ғасырлар
17-18 ғасырларда теңіздегі әскери күштердің үлкен бөлігі каперлерден құралған. Бірінші ағылшын-голландия соғысында ағылшын каперлері Біріккен провинциялардың толығымен тәуелді болған саудасына шабуыл жасап, 1000-нан астам голланд сауда кемесін жаулап алды. Испаниямен болған келесі соғыста испандық және фламанд каперлері, соның ішінде танымал Дюнкеркерлер, 1500 ағылшын сауда кемесін жаулап алды, бұл голланд саудасына үлкен көтеріліс сыйлады. Голланд каперлері және басқалары екінші және үшінші ағылшын-голландия соғыстарында ағылшын саудасына – жағалау, Атлант мұхиты немесе Жерорта теңізіне – шабуыл жасады. Тоғыз жылдық соғыс кезінде француз үкіметі атақты Жан Барт сияқты каперлерді ағылшын және голланд кемелеріне шабуыл жасауға белсенді түрде ынталандырды. Соғыс барысында Англия шамамен 4000 сауда кемесін жоғалтты. Испания мұрагерлігі соғысында каперлердің шабуылдары жалғасты, Британия 3250 сауда кемесін жоғалтты. Парламент 1708 жылы «Крейсерлер мен конвойлер» заңының жаңа редакциясын қабылдады, сауданы қорғау үшін тұрақты соғыс кемелерін бөлуге рұхсат берді. Австрия мұрагерлігі соғысында Корольдік флот британдық кемелерді қорғауға көбірек назар аударуға мүмкіндік алды. Британия 3238 сауда кемесін жоғалтты, бұл оның сауда флотының 3434 жау кемесінен азырақ бөлігін құрады. АҚШ және британдық каперлер 1812 жылғы соғыс кезінде бір-бірінің кемелеріне де шабуыл жасады.
Privateers formed a large part of the total military force at sea during the 17th and 18th centuries. In the First Anglo Dutch War, English privateers attacked the trade on which the United Provinces entirely depended, capturing over 1,000 Dutch merchant ships. During the subsequent war with Spain, Spanish and Flemish privateers in the service of the Spanish Crown, including the notorious Dunkirkers, captured 1,500 English merchant ships, which provided a major boost to the flagging Dutch trade. Dutch privateers and others also attacked English trade, whether coastal, Atlantic, or Mediterranean, in the Second and Third Anglo Dutch wars. During the Nine Years' War, French policy strongly encouraged privateers, including the famous Jean Bart, to attack English and Dutch shipping. England lost roughly 4,000 merchant ships during the war. In the following War of Spanish Succession, privateer attacks continued, Britain losing 3,250 merchant ships. Parliament passed an updated Cruisers and Convoys Act in 1708, allocating regular warships to the defence of trade. In the War of Austrian Succession, the Royal Navy was able to concentrate more on defending British ships. Britain lost 3,238 merchantmen, a smaller fraction of her merchant marine than the enemy losses of 3,434. U. S. and British privateers also actively raided each other's shipping during the War of 1812.
Америка Азаматтық соғысы
Америка Азамат соғысы кезінде Конфедерация Әскери-теңіз күштері Конфедерация штаттарының коммерциялық рейдтік кемелерінің флотын пайдаланды. Бұл кемелер каперлерден өзгеше болды, себебі олар жеке меншік емес, мемлекетке тиесілі кемелер болатын және жаудың саудасын жоюға тапсырма алған.
During the American Civil War, the Confederate Navy operated a fleet of commissioned Confederate States Navy commerce raiders. These differed from privateers as they were state owned ships with orders to destroy enemy commerce rather than privately owned ships with letters of marque.
Болаттан жасалған теңіз флоты
1880 жылдары Еуропа елдерінің әскери-теңіз күштері темір мен болаттан жасалған соғыс кемелерін қолдана бастады. Осыдан кейін табиғи эволюция ретінде мұндай соғыс кемелерін тесіп өту үшін күштірек қарулар орнатылды, одан кейін арнайы броньдық қаптама, одан әрі ірі қарулар және тиімді торпедалар жасалды (олардан қорғану үшін су сызығының астындағы броньды белдеулермен бірге). Бұл "қарулану спиралі" (жарылғыш және броньды тесіп өтетін снарядтарды дамытумен қоса) назарды "жеңіс сыйлықтарын" алудан (жауапты кеме капитаны мен экипажы үшін, сондай-ақ сыйлық пен оның жүгі аукционға шығарылғанда олардың үкіметі үшін қаржылық пайданы білдіретін) жаудың соғыс кемелерін жоюға ауыстырды. 1853 жылы Синопе шайқасында алғаш рет байқалған бұл өзгеріс 1905 жылға дейін толыққанды бағаланбады, сол кезде Цусима шайқасында жеті эскадралық броненосец (pre-dreadnought) теңіз түбіне жіберілді, ал жалғыз "жеңіс сыйлығы" – өз еркімен тапсырған кемелер болды.
By the 1880s, the navies of Europe began to deploy warships made of iron and steel. The natural evolution that followed was the installation of more powerful guns to penetrate such warships, followed by specialized armor plating, followed by larger guns and the development of effective torpedoes (followed by armored belts below the waterline to protect against them). This "arms spiral" (which included the development of high explosive and armor piercing shells) shifted focus from capture of "prizes" (that meant financial gain for captain and crew of the responsible vessel, and their government, when the prize and her cargo were auctioned) to destruction of enemy warships. First seen at the Sinope in 1853, the change was little appreciated until 1905, when at Tsushima seven pre dreadnoughts were sent to the bottom, and the only prizes were those that had voluntarily surrendered.
Бірінші дүниежүзілік соғыс
Бірінші дүниежүзілік соғыста Германия Ұлыбритания және оның одақтастарына қарсы теңіз саудасына қарсы соғыс ("Handelskrieg") жүргізді, негізінен U- қайықтарымен, сондай-ақ саудалық шабуылдаушылармен және жеңіл крейсерлермен, тіпті кейде әскери дирижабльдермен.
World War I saw Germany conducting a commerce war ("Handelskrieg") against Britain and her allies, principally with U boats, but also with merchant raiders and light cruisers, and even occasionally with naval airships.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Атлантика шайқасында нацистік Германия Ұлыбритания мен оның одақтастарына қарсы сауда шабуылын жүргізді, U- қайықтарын, көмекші крейсерлерді және крейсерлер мен линкорлардың шағын топтарын (үстіңгі жағалаудағы рейдтерді) пайдаланды. Мақсаты – Британ империясына қарсы тоннажды соғыс жүргізу, сауда кемелерін (және олардың жүктерін) жаңарудан герек болғанда тез жою, арал мемлекетін қажетті жабдықтаудан қиып тастап құлату. Версаль келісімінің шектеулері Германияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгідей үлкен әскери-теңіз флотын құра алмауына себеп болды; сондықтан ол U- қайықтары флотын жасырын дамытуды жөн көрді. Су асты кемелерін салу капиталдық кемелерге қарағанда арзан әрі жылдам болды. Осының салдарынан Германия флоттар арасындағы шайқастарға қатыса алмады және сауда шабуылына тәуелді болды. Kriegsmarine U- қайықтарының ерте табысы одақтастарды кең көлемді және теңіз ресурстарын сарқып жіберетін конвой жүйесін құруға итерді. Германия U- қайықтарымен қатар, «кептік соғыс кемелері», көмекші крейсерлері және саудалық рейдерлерге айналған бірқатар сауда кемелерін де пайдаланды, ең танымалдарының бірі – неміс көмекші крейсері «Атлантис». Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Бразилияда орналасқан АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бөлімдері Атлантикада неміс сауда рейдерлері мен блокаданы бұзушыларға қарсы операциялар жүргізді. Тынық мұхитында АҚШ Әскери-теңіз күштері жапон сауда кемелеріне қарсы әрекет етті, сондай-ақ Жапон императорлық Әскери-теңіз күштерінің кемелеріне қарсы шабуылдар жасады. Американдық су асты кемелері жапон сауда флотының көп бөлігін батырды. Соғыс аяқталғанда, Жапонияның соғысқа дейінгі сауда кемелерінің тоннажының бар болғаны 12% ғана жүзіп тұрды. Үнді мұхиты шабуылы – 1942 жылдың 31 наурызынан 10 сәуіріне дейін Жапон Әскери-теңіз күштерінің Carrier Striking Task Force тобының Үнді мұхитындағы одақтас кемелер мен базаларға жасаған әскери-теңіз шабуылы. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың Тынық мұхитындағы алғашқы қақтығысы болды. Жапон императорлық Әскери-теңіз күштерінің штабы 1941 жылдың 12 желтоқсаны мен 1942 жылдың 12 шілдесі аралығында Үнді мұхиты суларына рейдерлерді жіберуді шешті. Неміс әскерлері бұл аймақта бұрыннан жұмыс істеп, жапондық су асты кемелеріне көмек көрсетіп, әскери ақпарат пен жабдықтаумен қамтамасыз еткен. Үнді мұхиты екі жақ серіктестері арасындағы тікелей байланысқа жататын ең үлкен операциялық аймақ болды, олардың басты мақсаты – кеме қатынасы жолақтарына қысым жасау еді. Жапон Әскери-теңіз күштері сауда шабуылына қатысты, бірақ Тынық мұхитындағы «шешуші шайқасқа» күш салды, бірақ ол ешқашан өтпеді.
During World War II, the Battle of the Atlantic saw Nazi Germany conducting commerce raiding against Britain and its allies, again using U boats, auxiliary cruisers, and small groups of cruisers and battleships (surface raiders). The goal was to wage a tonnage war against the British Empire, destroying merchant shipping (and its cargoes) faster than they could be replaced, ultimately strangling the island nation by cutting off supplies it was inevitably dependent upon. Limitations set by the Treaty of Versailles meant Germany had been unable to build a large battle fleet between the World Wars as she had in the time leading up to the World War I; instead, she chose to covertly develop her U boat fleet. Submarines were cheaper and quicker to build than capital ships. This meant Germany was not able to fight battles between fleets, and relied on commerce raiding instead. The extreme early success of Kriegsmarine U boat wolfpacks led to the Allied development of an extensive and naval resource straining convoy system. In addition to U boats Germany also deployed the small numbers of surface warships she possessed, such as the "pocket battleships", her auxiliary cruisers, and a number of commercial vessels converted into merchant raiders, perhaps the most famous being German auxiliary cruiser Atlantis. During World War II, elements of the United States Navy based in Brazil conducted operations in the Atlantic against German commerce raiders and blockade runners. In the Pacific, the U. S. Navy operated against Japanese merchant shipping, as well as engaging in offensive operations against ships of the Japanese Imperial Navy. The bulk of the Japanese merchant marine was sunk by American submarines. By the end of the war, only 12% of Japan's pre war merchant tonnage was still afloat. The Indian Ocean raid was a naval sortie by the Carrier Striking Task Force of the Japanese Navy from 31 March to 10 April 1942 against Allied shipping and bases in the Indian Ocean. It was an early engagement of the Pacific campaign of World War II. The staff of the Imperial Japanese Navy decided to send some raiders to Indian Ocean waters during December 12, 1941 – July 12, 1942. The Germans had already been operating in the area and conducted mutual aid with Japanese submarines, in the form of re supply and military intelligence. The Indian Ocean was the largest operating area involving direct contact between the two Axis partners, in which their primary objective was to keep pressure on the shipping lanes. The Japanese Navy participated in some commerce raiding, but concentrated its efforts toward a "decisive battle" in the Pacific, which never took place.