Кіріспе

Британдық жазушы (1861–1907)

Мэри Колридж (23 қыркүйек 1861 – 25 тамыз 1907) – британдық романист және ақын, сонымен қатар эсселер мен рецензиялар жазған. Ол «Анодос» (Джордж Макдональдтан алынған ат) псевдонимімен өлеңдер жазды. Оның шығармаларына Ричард Уотсон Диксон және Кристина Россетти де әсер еткен. Лауреат ақын Роберт Бриджес оның өлеңдерін «таңғажайып әдемі, бірақ жұмбақты емес, мистикалық» деп сипаттады.

Өмірбаян

Мэри Элизабет Колридж Лондонның Хайд-Парк скверінде, заңгер және ықпалды әуесқой музыкант Артур Дьюк Колридждің қызы болып дүниеге келді. Әнші Дженни Линдпен бірге оның әкесі 1875 жылы Лондон Бах хорын құруға жауапты болды. Отбасылық достары Роберт Браунинг, Альфред, Лорд Теннисон, Джон Миллаис және Фанни Кембл болды. Ол Сэмюэл Тейлор Колридждің шөбересі және «Фантасмион» кітабының авторы Сара Колридждің немересі болды. Колридж үйде, көбінесе ақын және педагог В. Дж. Кориден білім алды және бала кезінен поэзия жаза бастады. Өмір бойы көп саяхаттады, бірақ оның үйі Лондонда болды, ол отбасымен бірге тұрды. 1895 жылдан 1907 жылға дейін он екі жыл бойы Лондон жұмысшы әйелдер колледжінде сабақ берді. Ол бес роман жазды. Оның алғашқысы 1893 жылғы ақпанда Chatto & Windus баспасында жарық көрген «Ефестің жеті ұйықтауы» болды. Бұл оқиға (Ефестегі жеті ұйықтаған ертегімен байланысы жоқ) он тоғызыншы ғасырдағы неміс қаласындағы пьесаны қоюға қатысқан құпия «Бауырластық» туралы. Романға әртүрлі пікірлер айтылды. Роман тек «М. Е. Колридж» деген атпен жарық көрді, бұл кем дегенде бір газеттің авторының ер адам екенін болжауына себеп болды. Эдвард Арнольд қалған төрт романын жариялады. Ең танымал – «Екі жүзді патша», ол 1897 жылы алты рет басылып шықты және оған 900 фунт стерлинг авторлық гонорар төленді. Роман француз революциясы мен 1792 жылы Швецияның Густав III-інің қазасына арналған. 1954 жылы Руперт Харт Дэвис редакциялаған және Тереза Уистлер кіріспесімен алғашқы толық жинақталған өлеңдер жинағы жарық көрді. Соңғы кезде оның шығармалары қайта бағаланып, Анжела Лейтон мен Маргарет Рейнольдс, Изабель Армстронг пен Джозеф Бристоудың Виктория дәуіріндегі әйелдер поэзиясының антологияларына енгізілді. Хизер Браун оның соңғы басылған романының қайта басылуына маңызды кіріспе жазды – «Көрме бөлмесіндегі ханым» (таңдалған өлеңдері мен прозасымен) 2018 жылы.

Музыкалық күйлер

Мэри Кольридждің лирикалық поэзиясының салыстырмалы қарапайымдылығы, мистикалық лебіз бен күшті образдылығының үйлесімі композиторларға қолайлы болды. Хьюберт Пэрри мен Чарльз Вильерс Стэнфорд екеуі де Мэридің әкесімен дос болып, Оңтүстік Кенсингтондағы Кромвелл Плейс, 12-ші үйге жиі қонаққа келетін. Пэрри 1909 жылы шыққан «Ағылшын лирикасы», тоғызыншы жинағында оның жеті өлеңін дауыс пен фортепианоға арналған әндер ретінде нотаға түсірді. Тревор Холдтың пікірінше, «Пэрриден артық оған жаны ашыған ешкім болған жоқ». Стэнфорд 1910 жылы шыққан Op. 119 және Op. 127 – сегіз хорлық әннен тұратын екі топтама жазды. Олардың арасындағы ең танымал (және Кольридждің өлеңдерінің барлығынан ең белгілісі) – Мэридің 1897 жылы француз тілінде «L'Oiseau Bleu» деген атпен жарияланған «Көк құс» өлеңі. Басқа нотаға түсіргендердің ішінде Джон Ирландия мен Роджер Квилтердің бірнеше әндері, Фрэнк Бридждің үш өлеңі («Қолың менің қолымда») және Сирил Рутамның жеке дауыс пен оркестрге арналған «Төрт драмалық ән», Op. 44 (1913, кейін дауыс пен фортепианоға да бейімделді) бар. Уильям Буш «L'Oiseau Bleu» өлеңін неміс тіліне аударып, «Der blaue Vogel» (1944) деп атады.

Жарияланған еңбектер

Өлеңдер жинағы. Fancy's Following-тен қайталанған он бір өлеңді қоса, өлеңдер жинағы ретінде қайта басылды. Ұзындығы қысқа эсселер жинағы. Генри Ньюболттың кіріспесімен, жазушыдан кейін жарық көрген туынды. Сол аттас суретші туралы жазушыдан кейін жарық көрген зерттеу. Мэри Кольридждің жинақталған өлеңдері, ред. Тереза Уистлер. Лондон: Руперт Харт Дэвис, 1954 жыл. "Көрсету бөлмесіндегі ханым" таңдамалы өлеңдері мен прозасымен, ред. Хизер Браун. Ванкувер: Фэрли Дикинсон университетінің баспасы, 2018 жыл.