Кіріспе

Гавайи аралық апелляциялық соты

Гавайи штатының аралық апелляциялық соты (ICA) – Гавайи штатының сот жүйесіндегі аралық апелляциялық сот. Оның құзыретіне төменгі соттар мен мемлекеттік органдардың шешімдері бойынша келіп түсетін шағымдарды қарау кіреді. ICA құрамында бір бас судья және алты судья болады, олар кездейсоқ таңдалған үш судьядан тұратын алқаларда отырады. Әр судья губернатор тарапынан алғашқы он жылдық мерзімге тағайындалады. Судьяларды таңдау комиссиясы ұсынған төрт-алты кандидаттың тізімінен губернатор тағайындауды жүзеге асырады. Судьяның тағайындалуы Гавайи Сенатының бекітуіне жатады, ал қайта тағайындау үшін судьяларды таңдау комиссиясының мақұлдауы ғана қажет. Гавайи Конституциясының VI, §3 бабына сәйкес, аралық апелляциялық соттың барлық судьялары, Гавайи Жоғарғы Сотының судьялары және Гавайи штаты округтік соттарының судьялары сияқты, міндетті түрде 70 жасқа толғанда зейнетке шығады.

Тарих

Аралық апелляциялық сот 1979 жылы құрылды. Сот бір бас судьядан және екі көмекші судьядан тұрды. Бас судьяның жылдық жалақысы 45 000 АҚШ долларына, ал көмекші судьялардың жалақысы 43 750 АҚШ долларына белгіленді. Сот Гавайи Жоғарғы Сотымен бірдей құзыреттілікке ие болды. Бастапқыда Гавайиде «түсіру» немесе «басқару» деп аталатын апелляциялық процедура моделі қабылданды, ол әлі де басқа бірнеше штаттарда қолданылады. Сот шешімі немесе тиісті агенттік шешімінен кейін тарап Гавайи Жоғарғы Сотына кассациялық шағым беру туралы өтініш берді. Кассациялық шағым қабылданғаннан кейін Гавайи Жоғарғы Соты істі Аралық апелляциялық сотқа немесе өзіне жіберді. Гавайи Жоғарғы Соты шектеулі жағдайларда істі өзіне қайта жіберуге де құқылы болды. 1992 жылы сот бір бас судья мен үш көмекші судьяға дейін кеңейтілді. 2001 жылы сот бір бас судья мен бес көмекші судьяға дейін кеңейтілді. 2004 жылы Гавайи апелляциялық рәсімді өзгертіп, төменгі соттар мен агенттік шешімдерінен түскен барлық шағымдар тікелей Аралық апелляциялық сотқа жіберілетін болды, яғни апелляциялық шағымның мәні бойынша алғашқы шешімді осы сот шығаратын болды. Дегенмен, тарап маңызды немесе негізгі қоғамдық мәселелерді қарау үшін Гавайи Жоғарғы Сотына істі беру туралы өтініш бере алатын болды; сондай-ақ, заңмен рұқсат етілген жағдайларда, соттың немесе агенттіктің шешімінен шағымдануға болып, мемлекеттік конституцияға енгізілген түзетулерді жарамсыз деп тануға, мемлекеттік заңдарды, округтік ережелерді немесе агенттік қағидаларын олардың қабылдану тәсіліне байланысты немесе конституцияға қайшы болғандықтан жарамсыз деп тануға; немесе өмір бойына бостандықтан айыру жазасынан. 2016-2017 қаржы жылында Гавайи Жоғарғы Соты мен Аралық апелляциялық сотының бюджеті шамамен 6,7 миллион долларды құрады. 2022 жылы сот бір бас судья мен алты көмекші судьяға дейін кеңейтілді.

Бос орын және ұсынылып отырған кандидатуралар

Орындық Соңғы рет отырған Лиза М. Джиноза Қызметтен босату себебі Гавайи Жоғарғы сотына тағайындалу 12 қаңтар 2024 ж.