Кіріспе

Михал Вивег – қазіргі заманғы ең танымал чех жазушыларының бірі. Ол барлық уақыттағы ең көп жарияланған чех авторы, оның кітаптары миллионнан астам данада сатылды. 1993 жылы ол 30 жасқа дейінгі чех жазушыларына берілетін беделді Жири Ортен сыйлығының иегері атанды. Вивег 2012 жылы қауіпті аортаның жарылуын бастан өткізіп, аман қалды.

Өмір

Михал Вювег 1962 жылғы 31 наурызда Прагада дүниеге келген. Оның анасы – заңгер. Әкесі – химиялық инженер, кейін Сазава қаласының мэрі болды. Вювег 1980 жылы Бенешов гимназиясын бітірген. Оңалту кезінде депрессияға ұшырап, естелігін жоғалтқандықтан жазуға мүмкіндігі болмады. Бірақ бұл оған оқиғадан бұрынғы кейбір мәселелерінің салыстырмалы маңыздылығын жаңаша қабылдауға көмектесті. Вювег аортасы жарылған адамдардың 90 пайызы көз жұмады дей келіп, енді сынға, сенсациялық баспасөзге немесе саясатқа алаңдамайтынын айтты. Өмірінің көп бөлігін Богемияның орталық бөлігіндегі Сазава ауылында өткізді. Ол әр кітабынан шамамен 50 мың дана сатады және барлығы миллионнан астам кітап сатқан, бұл оны барлық уақыттағы ең көп жарияланған чех авторы етеді. Оның туындылары 23 тілге аударылған. Жарақат алғанға дейін болжағандай, қазір кітап шығару жиілігі азайды. Көпшіліктің пікірінше, жазу сапасы да төмендеген; алайда, кейбіреулер оның кітаптарының нашар сатылуына баспасының жарнама жұмысының жеткіліксіздігі себеп деп санайды.

Таңбалық газеттермен қарым-қатынасы

Вивег жылдар бойы чех таблоидтарымен сот жүйесінде күресіп, оларды жазалап сынады, таблоидтарды жеке өміріне араласып, оның туралы жалған ақпарат таратып жатыр деп айыптады. 2009 жылы Вивег пен актер Марек Вашут «Таблоидтарға хабарлама және әріптестерге үндеу» (Vzkaz bulváru a výzva kolegům) деген петицияны бастады, ол чех таблоидтарының тактикасын сынады. Актриса Жирина Богдалованы қоса алғанда, көптеген белгілі суретшілер осы петицияға қол қойды.

Саяси көзқарастар

1992 жылы жарық көрген "Баечнa лета под пса" романы Чехословакиядағы коммунизм тұсындағы жағдайды сынап, оны әзіл-қалжың арқылы көрсетеді. Вивег коммунизм кезінде жазушы ретінде қанағаттанбады, бірақ посткоммунистік Чехословакия мен Чехия Республикасының еркіндіктерін жақсы көреді. Вивег: "Сексенінші жылдары екі роман жаздым, бірақ екеуі де жарияланбады. Олар қалыпты идеологиялық себептермен басылып шығаруға тыйым салынды. Революциядан кейін толық еркіндік келді. Мен қалағанымды жаза алдым және қалағанымды жариялай алдым", - деді. Вивег сонымен қатар Чехияның бұрынғы президенті Вацлав Клаусқа да қарсы. Бұл көзқарасы оның 2002 жылғы "Баечнa лета с Клаусем" ("Клауспен керемет жылдар") романында ең айқын көрінеді, ол "Баечнa лета под пса" романының жалғасы болып табылады.

Скандалдар

2018 жылдың 1 қазанында «Лидове новины» (Чехия газеті және онлайн жаңалықтар сайты) басылымында Вивег Кристин Блэйси Фордтың Бретт Каваноға қатысты жыныстық шабуыл туралы айыптауларын "бос бөлмеге тығып, қолмен ұстап, киімін шешуге тырысып, аузын жабу" әрекетін "жасөспірім кезіндегі қарапайым махаббат ойыны" деп сынады. Сондай-ақ, ол жасөспірім кезінде әйел сыныптастарын қолмен ұстауға болатындықтан, болашақ мансабына қауіп келмейтіні үшін Құдайға шүкірлік айтты, ешқандай "солтүстік америкалық сиыр" шағымданбады. Криминолог Павел Гудек бұл пікірге ашық хат арқылы қарсы шығып, оның көзқарастары жыныстық зорлық-зомбылық құрбандарын оқиғаны жасыруға мәжбүр ететінін айтты.