Кіріспе

Васа мұражайы (Vasamuseet) – Швецияның Стокгольм қаласындағы теңіз мұражайы. Дьюргарден аралында орналасқан бұл мұражайда 17 ғасырға жататын, құластырылып құтқарылған жалғыз, дерлік толық сақталған кеме – 1628 жылы бірінші сапарында батып кеткен 64 зеңбірекке ие "Васа" әскери кемесі қойылған. Васа мұражайы 1990 жылы ашылды және ресми сайтында көрсетілгендей, Скандинавиядағы ең көп келушілерге ие мұражай болып табылады. Стокгольм теңіз мұражайы сияқты басқа мұражайлармен бірге ол Швецияның Ұлттық теңіз мұражайлары (SNMM) құрамына кіреді.

Тарих

1961 жылдың басынан 1983 жылға дейін Васа «Васаварвет» («Васа кеме құрылыс алаңы») деп аталатын уақытша құрылымда орналасты, онда ол полиэтилен гликольмен өңделді. Келушілер кемеге тек екі деңгейден қарап, ең алыс қашықтығы 5 метр (17 фут) болатын. 1981 жылы Швеция үкіметі тұрақты Васа мұражайын салу туралы шешім қабылдады және мұражай ғимаратының дизайны бойынша конкурс ұйымдастырылды. Барлығы 384 архитектор өз идеяларының макеттерін жіберді, ал соңғы жеңімпаздар Марианна Дальбек және Геран Мёнссон болды, олардың жобасы «Ask» («жәшік») деп аталды. Жаңа ғимараттың құрылысы 1987 жылдың 2 қарашасында шаһзада Бертильдің қатысуымен ескі теңіз кемежайының құрғақ догінде және оның төңірегінде басталды. 1987 жылдың желтоқсан айында Васа жаңа ғимараттың астындағы су басқан құрғақ докқа сүйретілді, ал 1989 жылдың жазында, келушілерге құрылыс алаңына кіруге рұқсат берілгенде, жартылай дайын мұражайды 228 000 адам тамашалады. Мұражай 1990 жылдың 15 маусымында ресми түрде ашылды. Бүгінгі күнге дейін Васаны 25 миллионнан астам адам көрді. 2017 жылы мұражайды 1 495 760 адам бақылап көрді. Мұражайда портта бекітілген тағы төрт мұражай кемесі де бар: мұзжарғыш «Санкт Эрик» (1915 жылы суға түсірілді), «Фингрундет» (1903), торпедалық қайық «Спица» (1966) және құтқару қайығы «Бернхард Ингельссон» (1944).