Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық кардинал
American cardinal
Эдвард Алойсиус Муни (9 мамыр 1882 – 25 қазан 1958) – Рим-католик шіркеуінің американдық кардиналы. Ол 1937 жылдан қайтыс болғанға дейін Детройт архиепископы болып қызмет етті және 1946 жылы кардинал атағын алды.
Edward Aloysius Mooney (May 9, 1882 – October 25, 1958) was an American cardinal of the Roman Catholic Church. He served as Archbishop of Detroit from 1937 until his death, and was made a cardinal in 1946.
Ерте өмір және қызметі
Эдвард Муни Мэриленд штатының Маунт-Сэвидж тауында Томас және Сара (құрметті әкесі Хенеган) Мунидің жетінші баласы ретінде дүниеге келді. 5 жасында отбасымен бірге Янгстаун қаласына (Огайо штаты) көшіп келді, онда әкесі түтік зауытында жұмыс істеді. 1890-жылдары әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы отбасын асырау үшін шағын нан пісірушілік ашты, ал Эдвард пен оның бауырлары нанды клиенттеріне жеткізді. Папа Пий XI Муниді Үндістанға апостолдық делегат және Исауриядағы Иренополис архиепискобы етіп тағайындады. Ол келесі жылдың 31 қаңтарында кардинал Виллем ван Россумнан (CSSR), архиепископ Франческо Маркетти Селваджиани мен епископ Джулио Серафинидің қатысуымен епископтық киелену рәсімін қабылдады. Бангалор қаласындағы қызметі кезінде он бес миссия және үш дін аймағы құрылды, ал Сиро-Маланкара шіркеуі Әулие Тақпен қайтадан татуласты. Кейін, 1931 жылдың 30 наурызында Муни Жапонияға апостолдық делегат болып тағайындалды. Ол келген кезде барлық жапондықтар Синто киелі орындарына барып, құрмет көрсетуге міндетті болды, ал католиктер Синто құдайына табынуға қарсы болды. Муни жапон үкіметінің киелі орындарға барудың діни емес, патриоттық мақсатта екенін жариялау үшін сәтті күш жұмсады. Ол сондай-ақ жоғары температурада гольф ойнайтын (бірде: "Егер сіздің есебіңіз 100-ден жоғары болса, сіз гольфке немқұрайлы қарайсыз, егер 90-нан төмен болса, сіз өз қауымыңызды елемейсіз" дейтін), және жыл сайын бейсбол маусымының ашылу ойынына бір топ алтарьлық қызметшілерді алып баратын. Еңбек одақтарын қолдаушы, ол бір кезде "христиандық жұмысшыларға принциптер мен техниканы үйренуге, олардың саны ақталған одақтарда көшбасшылықты қабылдауға" көмектесу үшін приходтық еңбек мектептерін құруды ұсынды. Детройттегі қызметінің басынан бастап Муни әкесі Чарльз Кофлинмен келіспеушілікке түсті, оның даулы радио хабарлары католик шіркеуінің басшылары мен американдық жұртшылықтың көп бөлігін ашуландырды. 1937 жылдың қазанында ол президент Франклин Делано Рузвельттің ақыл-сақасы туралы күмәндік тудырғаны үшін Кофлинге айып тақты, осылайша Кофлин жиырма алты радио хабарламасын тарату шартын бұзуға мәжбүр болды. Діни қызметкер 1942 жылы бағдарламасын тоқтатуға келіскеннен кейін Муни: "Менің онымен келісімім осы сияқты жағымсыз жағдайдың қайталануын тиімді түрде болдырмау үшін жеткілікті кең және берік" деді. Детройт халқының саны Детройттың солтүстік жаққа қарайғы елді мекендеріне өскен сайын, Муни Окленд округінің шалғай аудандарына шіркеулер қосты. Ол Фредерик Делани әкесін округтің ауылдық аймақтарында қосымша приходтар ашуды бастауға тағайындады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Муни нацистік Германияға қатысты қатаң ұстанымды сақтады, бірде Солтүстік және Оңтүстік Американың рухани қызметкерлері алдында: "Нацистік агрессия күштері осы соғыста жеңіске жетсе, христиандар жаулап алынған елдерде ұрпақтар бойы жер астына тығылатын болады" деді. Рим папасы Пий XII 1946 жылдың 18 ақпанындағы консисторияда оны Санта-Сусаннаның кардинал-қасиетшісі етіп тағайындады. 1957 жылы Муни президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің екінші инаугурациясында құдайға жалбарыну тілегін білдірді. Кардинал Римде 76 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды және 1958 жылғы папалық конклав басталғанға дейін үш сағаттан кем уақыт өткен соң құлдырап кетті. Кардиналдар Фрэнсис Спэллман мен Джеймс Макинтайр конклавқа аттанғанға дейін оған күнәсінен арылу рәсімін жасады. Моуни бастапқыда Плимут қаласындағы Сент-Джон провинциялық семинариясының криптасында жерленді, бірақ оның денесі кейін 1988 жылы Саутфилдтегі қасиетті қабірлер зиратына көшірілді.
Edward Mooney was born in Mount Savage, Maryland, as the seventh child of Thomas and Sarah (née Heneghan) Mooney. At age 5, he moved with his family to Youngstown, Ohio, where his father worked at a tube mill. Following his father's death in the 1890s, his mother opened a small bakery to support the family, with Edward and his siblings delivering the baked goods to her customers. Mooney was appointed Apostolic Delegate to India and Titular Archbishop of Irenopolis in Isauria by Pope Pius XI. He received his episcopal consecration on the following January 31 from Cardinal Willem van Rossum, CSSR, with Archbishop Francesco Marchetti Selvaggiani and Bishop Giulio Serafini serving as co consecrators. During his tenure in Bangalore, fifteen missions and three dioceses were created and the Syro Malankara Church was reconciled with the Holy See. Mooney was later named Apostolic Delegate to Japan on March 30, 1931. At the time of his arrival, all Japanese were required to visit and pay homage at Shinto shrines, with Catholics objecting to participation in Shinto worship. Mooney led a successful effort for the Japanese government to declare that visits to the shrines were only of a patriotic nature and not a religious one. He would also play golf in high temperatures (once saying, "If your score is over 100, you are neglecting your golf—if it falls below 90, you're neglecting your parish") and take a group of altar boys every year to the opening game of the baseball season. An advocate for labor unions, he once proposed establishing parish labor schools in order to help "Christian workers to train themselves in principle and technique to assume the leadership in the unions which their numbers justify". From the very beginning of his tenure in Detroit, Mooney became engaged in a contentious relationship with Fr. Charles Coughlin, whose controversial radio broadcasts had angered many in the Catholic hierarchy and American public. In October 1937, he rebuked Coughlin for casting aspersions on President Franklin Delano Roosevelt's sanity over his nomination of Hugo Black to the Supreme Court, leading Coughlin to cancel his contract for twenty six radio broadcasts. After the priest agreed to end his program in 1942, Mooney responded, "My understanding with him is sufficiently broad and firm to exclude effectively the recurrence of any such unpleasant situation." As the population of Detroit grew into the northern suburbs of Detroit, Mooney added churches in the remote areas of Oakland County. He appointed Father Frederick Delaney to begin opening additional parishes in the rural areas of the county. During World War II, Mooney was staunchly opposed to Nazi Germany, once stating before a group of North and South American prelates, "A victory in this war for the forces of Nazi inspired aggression would drive Christians underground for generations in the conquered countries." Pope Pius XII created him Cardinal Priest of Santa Susanna in the consistory of February 18, 1946. In 1957, Mooney delivered the benediction at the second inauguration of President Dwight D. Eisenhower. The cardinal died in Rome, at age 76, after suffering from a heart attack and collapsing less than three hours before the beginning of the 1958 papal conclave. Cardinals Francis Spellman and James McIntyre granted him absolution before departing for the conclave. Mooney was initially buried in the crypt of St. John's Provincial Seminary in Plymouth, but his remains were later transferred in 1988 to Holy Sepulchre Cemetery in Southfield.
Мұра
Огайо штатының Янгстаун қаласындағы Кардинал Муни орта мектебі оның құрметіне аталған. Ол бала кезін өткізген жерге жақын орналасқан. Рочестер қаласының маңындағы Нью-Йорк штатының Грекиясындағы бұрынғы Кардинал Муни орта мектебі 1989 жылы жабылды. Сонымен қатар, Кардинал Муни орта мектептері Мичиган штатының Мариен-Сити және Флорида штатының Сарасота қалаларында да бар.
Cardinal Mooney High School in Youngstown, Ohio, is named after him. It is not far from where he spent his childhood. A former Cardinal Mooney High School in Greece, New York, a suburb of Rochester, closed in 1989. Other current Cardinal Mooney High Schools exist in Marine City, Michigan, and Sarasota, Florida.