Кіріспе

Американдық кардинал

Эдвард Алойсиус Муни (9 мамыр 1882 – 25 қазан 1958) – Рим-католик шіркеуінің американдық кардиналы. Ол 1937 жылдан қайтыс болғанға дейін Детройт архиепископы болып қызмет етті және 1946 жылы кардинал атағын алды.

Ерте өмір және қызметі

Эдвард Муни Мэриленд штатының Маунт-Сэвидж тауында Томас және Сара (құрметті әкесі Хенеган) Мунидің жетінші баласы ретінде дүниеге келді. 5 жасында отбасымен бірге Янгстаун қаласына (Огайо штаты) көшіп келді, онда әкесі түтік зауытында жұмыс істеді. 1890-жылдары әкесі қайтыс болғаннан кейін анасы отбасын асырау үшін шағын нан пісірушілік ашты, ал Эдвард пен оның бауырлары нанды клиенттеріне жеткізді. Папа Пий XI Муниді Үндістанға апостолдық делегат және Исауриядағы Иренополис архиепискобы етіп тағайындады. Ол келесі жылдың 31 қаңтарында кардинал Виллем ван Россумнан (CSSR), архиепископ Франческо Маркетти Селваджиани мен епископ Джулио Серафинидің қатысуымен епископтық киелену рәсімін қабылдады. Бангалор қаласындағы қызметі кезінде он бес миссия және үш дін аймағы құрылды, ал Сиро-Маланкара шіркеуі Әулие Тақпен қайтадан татуласты. Кейін, 1931 жылдың 30 наурызында Муни Жапонияға апостолдық делегат болып тағайындалды. Ол келген кезде барлық жапондықтар Синто киелі орындарына барып, құрмет көрсетуге міндетті болды, ал католиктер Синто құдайына табынуға қарсы болды. Муни жапон үкіметінің киелі орындарға барудың діни емес, патриоттық мақсатта екенін жариялау үшін сәтті күш жұмсады. Ол сондай-ақ жоғары температурада гольф ойнайтын (бірде: "Егер сіздің есебіңіз 100-ден жоғары болса, сіз гольфке немқұрайлы қарайсыз, егер 90-нан төмен болса, сіз өз қауымыңызды елемейсіз" дейтін), және жыл сайын бейсбол маусымының ашылу ойынына бір топ алтарьлық қызметшілерді алып баратын. Еңбек одақтарын қолдаушы, ол бір кезде "христиандық жұмысшыларға принциптер мен техниканы үйренуге, олардың саны ақталған одақтарда көшбасшылықты қабылдауға" көмектесу үшін приходтық еңбек мектептерін құруды ұсынды. Детройттегі қызметінің басынан бастап Муни әкесі Чарльз Кофлинмен келіспеушілікке түсті, оның даулы радио хабарлары католик шіркеуінің басшылары мен американдық жұртшылықтың көп бөлігін ашуландырды. 1937 жылдың қазанында ол президент Франклин Делано Рузвельттің ақыл-сақасы туралы күмәндік тудырғаны үшін Кофлинге айып тақты, осылайша Кофлин жиырма алты радио хабарламасын тарату шартын бұзуға мәжбүр болды. Діни қызметкер 1942 жылы бағдарламасын тоқтатуға келіскеннен кейін Муни: "Менің онымен келісімім осы сияқты жағымсыз жағдайдың қайталануын тиімді түрде болдырмау үшін жеткілікті кең және берік" деді. Детройт халқының саны Детройттың солтүстік жаққа қарайғы елді мекендеріне өскен сайын, Муни Окленд округінің шалғай аудандарына шіркеулер қосты. Ол Фредерик Делани әкесін округтің ауылдық аймақтарында қосымша приходтар ашуды бастауға тағайындады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Муни нацистік Германияға қатысты қатаң ұстанымды сақтады, бірде Солтүстік және Оңтүстік Американың рухани қызметкерлері алдында: "Нацистік агрессия күштері осы соғыста жеңіске жетсе, христиандар жаулап алынған елдерде ұрпақтар бойы жер астына тығылатын болады" деді. Рим папасы Пий XII 1946 жылдың 18 ақпанындағы консисторияда оны Санта-Сусаннаның кардинал-қасиетшісі етіп тағайындады. 1957 жылы Муни президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің екінші инаугурациясында құдайға жалбарыну тілегін білдірді. Кардинал Римде 76 жасында жүрек талмасынан қайтыс болды және 1958 жылғы папалық конклав басталғанға дейін үш сағаттан кем уақыт өткен соң құлдырап кетті. Кардиналдар Фрэнсис Спэллман мен Джеймс Макинтайр конклавқа аттанғанға дейін оған күнәсінен арылу рәсімін жасады. Моуни бастапқыда Плимут қаласындағы Сент-Джон провинциялық семинариясының криптасында жерленді, бірақ оның денесі кейін 1988 жылы Саутфилдтегі қасиетті қабірлер зиратына көшірілді.

Мұра

Огайо штатының Янгстаун қаласындағы Кардинал Муни орта мектебі оның құрметіне аталған. Ол бала кезін өткізген жерге жақын орналасқан. Рочестер қаласының маңындағы Нью-Йорк штатының Грекиясындағы бұрынғы Кардинал Муни орта мектебі 1989 жылы жабылды. Сонымен қатар, Кардинал Муни орта мектептері Мичиган штатының Мариен-Сити және Флорида штатының Сарасота қалаларында да бар.