Кіріспе

Өмірге қауіп төндіретін жүрек ырғағының бұзылуына ем салу

Прекардиалдық соққы – белгілі бір жағдайларда қарыншалық фибрилляцияны немесе пульсі жоқ қарыншалық тахикардияны емдеу үшін қолданылатын медициналық процедура. Процедураның сәтті болу ықтималдығы өте төмен, бірақ дефибриллятор дереу қол жетімді болмаған жағдайда, "электр тогымен түзетілетін" жүрек ырғақтарының біреуінің куәгер болып көруге және бақылауға алынған кезде қолданылуы мүмкін.

Процедура

Прекордиалдық соққыда, медициналық қызметкер жұдырықтың сүйек жағымен адамның кеуде сүйегінің ортасына соққы береді. Мақсаты – өмірге қауіпті ырғақты тоқтату. Соққының 2-ден 5 джоульге дейін электрлік деполяризация тудыратыны айтылады.

Тиімділігі

Прекардиалдық соққы тек қарыншалық фибрилляция немесе пульссіз қарыншалық тахикардияның басталу кезінде секундтар ішінде қолданылса ғана тиімді болуы мүмкін, сондықтан тоқтау куә болған және бақыланған жағдайларда ғана қолдану керек. Прекардиалдық соққының жүрек тоқтауынан кейін жазылуға көмектесетініне ешқандай дәлел жоқ. Сондай-ақ, уақыт өтіп кеткеннен кейін қарыншалық фибрилляцияға қарсы тиімсіз. Ол қарыншалық аритмияға қарсы өте төмен тиімділікке ие (мүмкін, тіпті жағдайды нашарлатады). Прекардиалдық соққы техникасы кейде танымал фильмдер мен телешоуларда көрсетілген, мысалы, «Жақсы дәрігер» сериалының 2-ші маусымының 5-ші эпизодында доктор Браун, ал «Тұрғын» сериалының 1-ші маусымының 2-ші эпизодында Конрад Хокинс орындайды, көбінесе түсіндірмесіз эпизодтарда. Медициналық білімі жоқ адамдар оны жасауға тырысып, кейде соққыны дұрыс бағыттамау салдарынан қосымша жарақаттар келтіреді. Дұрыс қолданылмаса, бұл жағдайды уақытша нашарлатуы мүмкін, мысалы, күшті соққыдан жүрек тоқтауына немесе кеуде сүйегінің ұшын сындырып, бауыр мен басқа да ішкі органдарға қауіпті зақымдар келтіруі мүмкін. Бұрын бұл техника стандартты ЖСҚ оқытуының бір бөлігі ретінде, симптомдардың пайда болуынан кейін 60 секунд ішінде орындалуы керек деген талаппен оқытылған. Осы уақыт шектеуі және дұрыс емес техникадан туған жарақаттардың саны салдарынан, бұл процедура ЖСҚ оқыту бағдарламасынан алынып тасталды.

Тарих

Гарвард университетінің Джеймс Э. Пеннингтон мен Бернард Лоун бұл техниканы медициналық әдебиетте ресми түрде қалыптастырғандары үшін мақталады. Олар өздерінің есебін 1970 жылдардың басында "New England Journal of Medicine" журналында жариялады. Вирджиния университетінің Ричард С. Крамптон мен Джордж Крэддок парамедиктердің көкірекке соққы беру арқылы емдеуін бір қызықты жағдай арқылы насихаттауға көмектесті. 1970 жылы Шарлоттсвилл-Альбемарл құтқару жасағы (ВА) бұрынғы Мобильдік коронарлық күтім бөлімі деп аталған көлікте тұрақсыз жүрек ритмі бар науқасты тасымалдап жатқанда, сауда орталығының тұрақ орнындағы жылдамдық бұрылысына тап болды. Осының нәтижесінде науқастың қалыпты жүрек ритмі қалпына келді. Келешектегі зерттеулер өмірге қауіпті аритмиясы бар науқастарға көкірекке соққы беру арқылы өмірді сақтауға болатынын растады.

Қолмен жүру

Перкуссиялық қарқын беру немесе жұдырықпен соғу арқылы қарқын беру, жүрек тоқтаған адамға механикалық қарқын беру әдісі ретінде ұсынылған. Оны қолдануды қолдайтын аз ғана дерек бар. 1920 жылы неміс дәрігері Эдуард Шотт перкуссиялық қарқынды алғаш рет сипаттаған, ал 2007 жылғы BJA журналындағы мақала осы техниканың тиімділігін көрсетеді.