Кіріспе

XX ғасырдағы британдық драматург, романист, оның әкесі – инженер.

Чарльз Лэнгбридж Морган (22 қаңтар 1894 – 6 ақпан 1958) – ағылшын және уэльстік тегі бар британдық драматург және романист. Оның өзі айтқанынша, шығармаларының басты тақырыптары – "Өнер, махаббат және өлім" және олардың арақатынасы. Жеке романдарының тақырыптары еркіндіктің парадокстарынан (Саяхат, Өзен жолы) бастап, іштен (Көленкедегі портрет) және сырттан (Таңғы жел) көрінетін құмарлы махаббатқа дейін, сондай-ақ жақсылық пен жамандық арасындағы қақтығысқа (Сотшының әңгімесі) және өлімнің жұмбақты шекарасына (Спаркенброук) дейін жетеді. Ол уэльстік романист Хилда Воганның күйеуі болған.

Ерте өмір

Оның анасының ата-бабалары Пемброкширден Австралияға көшіп келген. Оның әкесінің ата-бабалары Англияның Глостершир және Девон округтерінен шыққан. Оның ата-анасы Австралияда неке қиған. Оның әкесі, сэр Чарльз Лэнгбридж Морган, теміржол саласындағы азаматтық инженер және бір кезде Азаматтық инженерлер институтының президенті болған. Морганның өзі Кент қаласындағы Бромлиде дүниеге келген. Ол Осборн және Дартмут теңіз колледждерінде білім алып, 1913 жылға дейін Қытай флотында мичман қызметін атқарды, содан кейін Англияға оралып, Оксфордқа қабылдану емтихандарын тапсырды. Соғыс басталғанда ол қайтадан теңіз күштеріне қосылды, бірақ Черчилльдің теңіз дивизиясымен бірге Антверпенді қорғауға жіберілді. Ол Нидерландта тұтқындалды, бұл оның ең көп сатылған романы – "Фонтан" үшін қолайлы жағдай тудырды. Оның алғашқы өлеңдерінің бір бөлігі The Westminster Gazette газетінде жарияланды. "Америкаға" (1917) Джордж Герберт Кларк құрастырған "Әлем поэзиясының қазынасы" жинағына енді. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Оксфордтың Брассенос колледжінде білім алды.

Отбасылық қарым-қатынастар; журналистика және драма

Алфред Мондтың қызы Мэримен сәтсіз қарым-қатынастан кейін, ол 1923 жылы Уэльстің романисі Хильда Воганға үйленді. Олардың екі баласы болды: Энглесидің маркизасы Ширли Пейджет және Лордтар палатасы кітапханашысы болған Роджер Морган. 1920 жылдардан бастап 1938 жылға дейін "The Times" газетінің драма сыншысы болды және "The New York Times" газетіне Лондон театры туралы апта сайын мақалалар жазды. Ол 1942 жылдан бастап "Menander's Mirror" псевдонимімен "The Times Literary Supplement" журналына бірқатар мақалалар жазды, сондай-ақ "The Sunday Times" газетіне көптеген мақалалар жариялады. Оның алғашқы пьесасы "Жарқылдап ағатын өзен" (1938) Лондонда және Парижде сәтті қойылды, бірақ Нью-Йоркте жақсы қабылданбады. "The River Line" (1952) алғаш 1949 жылы роман ретінде жазылған, ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияда қашып кеткен британдық әскери тұтқындарының қызметіне арналған.

Құрмет пен бедел

Ол 1936 жылы француздық «Құрмет легионы» орденімен марапатталды, 1945 жылы шенді жоғарылатылды, ал 1949 жылы Франция институтының мүшесі болып сайланды. 1953 жылдан 1956 жылға дейін ол PEN International, жазушылардың бүкіләлемдік қауымдастығының президенті болды. Морган өмірінде, әсіресе Францияда, зор беделге ие болды және 1940 жылы көркем әдебиет саласындағы Джеймс Тейт Блэк естелік сыйлығын жеңіп алды, бірақ кейде оны тым салқынқандылыққа және кейбір уақыттарда оны елемеушілікке ұшыратты; ол бірде: «Бізді басқаратын юмор сезімі эмоциядан, көзқарастан және рухтың ұлылығынан, күннен қашқан қоңыз сияқты, аулақ болады. Ол біздің театрымыздан трагедияны, пікірталастарымыздан шешендікті, бейбіт жылдарымыздан даңқты, соғыстарымыздан сұлулықты қуды» деді. Стелла Гиббонстың «Вествуд» романындағы Джерард Чаллис кейіпкері оның пародиясы саналады. Оның өлімінен кейінгі беделі бастапқыда Ұлыбританияға қарағанда Францияда жоғары болды, бірақ соңғы жылдары түрлі романдардың қайта басылуымен (соның ішінде 2009 жылы «Капучин Классикасы» баспасынан Оксфордтың Валентин Каннингхэмнің кіріспесімен «Саяхат» романы), оның поэзиясы (2008 жылы Питер Холландтың «Scarthin Books» баспасында редакцияланды) және 2013 жылы «Oberon Books» баспасында жарық көрген пьесалар жинағымен жаңа деңгейге көтерілді. Ол газеттік рецензиялардан бастап, ірі романдарға дейін, ағылшын тіліндегі прозаның шебер және жаны құмар қолданушысы, өте тәжірибелі және адал стилист болды. Ол Италияда да, әсіресе 1950 жылдары өте танымал болды. Ол Солтүстік аймақта және Тосканада ұзақ уақыт өткізді. «Sparkenbroke» романын Лукка қаласында жазып, оқиға орын алатын жер ретінде таңдады.

Әдеби байланысы

Морган Эсме Валери Флетчерді жеке хатшысы ретінде жұмысқа алды, ол Лидстеннен Лондонға көшіп келгенде, Лондонның әдеби ортасына ену және болашақ күйеуі Т. С. Элиотпен кездесуге бейілді болған еді. Ол Морганға алғашқы мүмкіндік бергені үшін ризашылығын білдірді, ал кейіннен отбасы мен достарымен жеке сөйлескенде оны автор ретінде құрметпен еске алды.