Хаген: неміс аңыздары мен Вагнердің «Жүзік цикліндегі» Бургундия батыры. Нибелунгтар жыршысындағы маңызды кейіпкер, Гунтердің туысы. Тарихы мен ролі туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс аңызы мен Вагнердің «Сақина» циклындағы кейіпкер – Хаген (немісше түрі) немесе Хёгни (Ескі скандинав тілінде Hǫgni, көбінесе ағылшын тілінде Hogni деп жазылады, Ескі ағылшын тілінде Hagena, латын тілінде Hagano). Ол германдық батырлық аңыздағы Бургундия патшалығы туралы әңгімелерде Бургундия сарбазы. Хаген көбінесе король Гунтердің (Ескі скандинав тілінде Gunnarr) бауыры немесе жарты бауыры ретінде танылады. «Нибелунгтар жырында» оны «Тронжеден» деп атайды.
Character in German legend and Wagner's Ring Cycle
Hagen (German form) or Högni (Old Norse Hǫgni, often anglicized as Hogni, Old English Hagena, Latin Hagano) is a Burgundian warrior in Germanic heroic legend about the Burgundian kingdom at Worms. Hagen is often identified as a brother or half brother of King Gunther (Old Norse Gunnarr). In the Nibelungenlied he is nicknamed "from Tronje".
Нибелунг әндері
Нибелунг жырында ол Тронждың Хагені деп аталады. Кейбір нұсқалар Хагенді үш патшаның "охаймы" деп көрсетеді, яғни олардың анасы Утенің ағасы (немесе күйеу інісі, қазір ескірген неміс тіліндегі аналық және әкелік туыстықты ажыратудың екі түрлі моделіне сәйкес). Кейбіреулер оны Гунтер, Гернот және Гизелхердің "қарындасының баласы" (алғашқыда әкесінің ағасы немесе күйеу інісі, "охаймнан" өзгеше) деп санайды, сондықтан бұл отбасыға жақын адамдардың әкелік/аналық қамқорлық рөлін өз мойнына алып, "аға" немесе "әпке" деген құрметті атаққа ие болуы мүмкін, бұл әдет-ғұрыптың қазірге дейін толық ескірмеген, бірақ жайлы азайып бара жатқан түрі (неміс тіліндегі 'Nennonkel/tante' – 'атаулы аға/әпке' сөзі). Неміс дәстүрінде Хаген ерекше қатал, кешірімсіз және зорлыққа бейім, ал кейбір деректерде бір көзі жоқ деп айтылады. Тидрек сағасы бойынша, Хаген Гуннардың (үлкен?) өгей бауыры болған. Алайда, ол толыққанды адам емес, өйткені оның әкесі – эльф, патша жоқ болған кезде оның әйелінен туған. Тидрекс сағасында Вальтер Васкенштендік (Аквитаниялық Вальтер) Хагеннің көзін төбелес кезінде шығарғаны айтылады. Аталған оқиғаларда Хагентің батыр Сигфридті аң аулау кезінде өлтіргені, оның денесінің жалғыз осал бөлігіне жарақат келтіргені көрсетіледі. Бұл кейіпкердің осы нұсқасы ең көп танымал және Вагнердің «Нибелунгтер сақинасы» шығармасында кездеседі. Скандинавия дәстүрінде Хагеннің аналогы Хогни одан аз радикалды, ал Сигфридтің (Скандинавиялық Сигурд) нақты өлтірушісі Гутторм, Гуннар мен Хогнидің кіші інісі, олардың ынталандыруымен осы іске қол жұмсайды. Неміс деректерінде Гюнтер мен Хаген, сондай-ақ Кримхильданың өзі Нибелунгтардың құлауының соңғы құрбандары болады. Хаген Нибелунг қазынасының жасырын орнын Кримхильдке патшасы Гюнтер тірі болғанша ашпауға уәде береді. Гюнтер қаза тапқаннан кейін, өлімге жақын Хаген Гюнтер енді әлсіремейтініне және құпияны сатпайтынына сенімді болғандықтан, бас тартуын жалғастырады, содан кейін Кримхильд оны Зигфридтің қылышы Бальмунгпен, Хаген оның өлімінен кейін ұрлаған қылышпен шауып тастайды.
In the Nibelungenlied, he is called Hagen of Tronje. Some versions indicate that Hagen is the "Oheim" of the three kings, i. e. their mother Ute's brother (or brother in law, following a now outdated German dual model of indicating and differing between matrilineal and patrilineal kinship). Some count him as Gunter's, Gernot's and Giselher's "uncle" (originally a father's brother or brother in law, as opposed to "Oheim"), so this may more likely hint to an old custom nearly, but not yet completely outdated where people close to a family take over the role of a fatherly / motherly friend and acquire the "honorary title" of an uncle or aunt (see the German expression 'Nennonkel/ tante' 'termed uncle / aunt'). In the German traditions, Hagen is especially grim, implacable, and violent, and in two accounts, one eyed. According to the Thidreks saga, Hagen was Gunnar's (senior?) half brother. Not fully human, though, as being fathered by an elf, on the king's wife while the king was away. The Thidreks saga tells that it was Walter of Waskensten (Walter of Aquitaine) who put out Hagen's eye in a fight. In these forementioned accounts, it is Hagen who kills the hero Siegfried during a hunt, wounding him on the only part of his body which was not invulnerable. This version of the character is the most widely known and appears in Wagner's Der Ring des Nibelungen. In Norse tradition, Hagen's counterpart Högni is less extreme and the actual slayer of Sigurd (the Norse counterpart to Siegfried) is Gutthorm, a younger brother of Gunnar and Högni, who does so when egged on by his elder brothers. In German accounts, Gunther and Hagen, along with Kriemhild herself, are the final casualties of the fall of the Nibelungs. Hagen refuses to reveal the hiding place of the Nibelung treasure to Kriemhild as long as his king Gunther lives. When Gunther is slain, the mortally wounded Hagen continues his refusal with sure knowledge that Gunther cannot now weaken and betray the secret, being decapitated by Kriemhild with Balmung, Siegfried's sword which Hagen had stolen after his death.
Скандинавтық есептер
Солтүстік мифологиясында, алайда, Гуннар Атиллаға құпияны Хогни тірі болғанша айтпауға келіседі, осылайша Хогнидің өліміне себеп болады. Хогни Атилла оның жүрегін кесіп алғанда күледі. "Атламаль" дастанында Хаген/Хогнидің ұлы Хнифлунг әкесінің және туған-туыстарының өліміне кек алады, оған інісі Гудрун да қосылады. Бұл шығармада Хогнидің Костбера есімді әйелі және тағы екі ұлы болғандығы айтылады: Солар мен Снейвар. "Драп Нифлунга" Хогнидің әкесінің құрметіне аталған Гюки есімді төртінші ұлы туралы да мәлімдейді.
In Norse accounts, however, it is Gunnar who refuses to tell the secret to Attila the Hun as long as Högni lives, and so brings about Högni's death. Högni laughs as Attila has his heart cut out. In Atlamál, Hniflung, a son of Hagen/Högni, avenges his father's death and the deaths of his kin, together with his aunt Guðrún. This work also states that Hogni had a wife named Kostbera and two other sons: Solar and Snævar. The Drap Niflunga mentions a fourth son named Gjuki (named after Hogni's father).
Вагнериан мифологиясы
"Жеңбек" циклының бір бөлігі – "Готтердаммерунг" операсында Хаген Гунтер мен Гутрунның әкесіз туған жартылай ағасы ретінде көрсетіледі, оның әкесі – эльф Альберіх. Ол да зұлым және ашкөз болып бейнеленеді, әкесінің ықпалымен және жеке мүддесі үшін әрекет етеді. Көрнекті неміс басы Курт Молл Хагеннің музыкасы бас репертуарында ерекше екенін айтады: ол әншінің дауысына зиян келтіруі мүмкін, дауыспен айғайлауды, қатты дыбысты вокалдық техниканы талап етеді; мұны тек өте күшті дауысы бар, қабілетті әншілер ғана орындай алады.
In the opera Götterdämmerung, part of The Ring Cycle, Hagen is portrayed as the half brother of Gunther and Gutrune, illegitimately fathered by the dwarf Alberich. He is similarly depicted as evil and cunning, acting under the influence of his father and for his own interests. The great German bass Kurt Moll pointed out that Hagen's music is unique in the bass repertoire: it requires a shouting, blaring vocal technique which risks damaging the singer's voice; only very large voiced, powerful singers can sing it.