Француз суретшісі Луи Франсез және оның өнері

Кіріспе

Француз суретшісі, кескіндемеші және графика шебері (1814–1897)

Франсуа Луи Франсуа (1814–1897), көбінесе Луи Франсуа деп аталатын, француз суретшісі, литограф және иллюстратор, 19 ғасырдың ең табысты пейзаж суретшілерінің бірі болды. Гигудың бұрынғы шәкірті болған ол, мансабын литография және ағашқа ойыстыруды зерттеуден бастады, осы арқылы өнімді суретші және баспагер атанды. Оның иллюстраторлық жұмыстарын 1830-шы жылдардың соңынан 1860-шы жылдарға дейін шамамен қырық кітаптан және көптеген журналдардан кездестіруге болады. Франсуа көптеген қалам мен сиямен салған суреттерді де жасады, олар сепиямен өңделген, егжей-тегжейлілігімен, техникалық шеберлігімен және лаконизммен ерекшеленеді. Франсуа Барбизон мектебімен байланысты, бұл мектеп суретте өнерді табиғатта романтикалық және реалистік контексте бейнелеуге ұмтылды. 1836 жылы Барбизонда ол пейзаж суретшісі Камил Коромен танысып, оның досы және ізбасары ретінде он жылдық қарым-қатынас бастады. Франсуаның картиналары Короның жұмысындағы тондық түстерді қолдану, еркін щеткамен жұмыс және форманың жұмсақтығына назар аудару сияқты ерекшеліктерге ие. Франсуа алғаш рет 1837 жылы Париж салонында көрмеге қатысты және 1897 жылы қайтыс болғанға дейін үзбей көрмелерге шығарды. Ол 1846-1849 жылдары Италияда тұрды, онда жарық палитрамен тәжірибе жасады. Паулин баспа компаниясы оны жұмысқа алды және 1833 жылы Франсуаға 1835 жылғы қаңтарда жарық көрген Ален Рене Лесаждың «Гиль Блас де Сантильяно тарихындағы» әсем әріптерді суреттеу мүмкіндігін ұсынды. Лесаждың жұмысының басты иллюстраторы – танымал суретші және иллюстратор Жан Жигу болды. Франсуаның әлеуетіне әсерленген ол оны өзінің париждік ательесіне жұмысқа шақырды.

Суретші және баспагер

Франсуа 1860 жылға дейін иллюстратор ретінде ұзақ қызмет етті, осы кезеңде ол көптеген кітаптар мен журналдар үшін виньеткалар салды. Бұл табысты кәсіп болды және ол бір мезгілде кескіндеме техникасын дамыта отырып, қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізді. 1835 жылы Бернардиннің романтикалық романы «Пол мен Вирджиния» жаңа басылымы үшін салған суреттері романтикалық иллюстрацияның ең жоғары деңгейі деп танылды және гравёр Тони Йоханномен тиімді және жемісті ынтымақтастық бастауға себеп болды. Осы ынтымақтастықтың нәтижесінде шамамен екі жүз виньетка, оның ішінде елуге жуық пейзаж жасалды. Ол достары Анри Барон мен Селестин Нантейльмен бірге «Les Artistes anciens et modernes» үшін иллюстрациялар жасады. Олар бірлесіп «Les artistes contemporains» журналын құрды және Bertauts баспасы үшін көптеген гравюралар жасады, көбінесе меншік иесін көрсету үшін B. N. F. монограммасын пайдаланды. Ерекше тапсырыстардың бірі – Лаббэ Жан Жак Бурассэнің «Ла Туран. Histoire et monuments» еңбегі үшін салған суреттер. Онда Франсуа қырық ағаш кесінді, бес гравюралық тақта және он бір әдемі әшекейлі әріптер жасады. Ол және серіктесі Карл Жирарде 1855 жылғы Универсалды көрмеде осы еңбектері үшін алтын медаль жеңіп алды. Ол басқарып шығарған көптеген гравюралардың ішінде Короның «Күн бату» (1840) пейзажынан, Диаздың «Шомылушылар» (1847) картинасынан және өзінің бірнеше туындыларынан жасалғандары бар.

Суретші мансабы

1834 жылы Франсуа Барбизонға қоныс аударды және жақын маңдағы Фонтенбло орман суретін салған. Ол табиғаттан тікелей сурет салуға арналған Барбизон суретшілер мектебінің мүшесі болды, көбінесе plein air (ашық ауада), және олар Оберж Ганн қонақүйінің маңындағы аймақта қоныстанды. Өнердегі формализмнен радикалды түрде алшақтау кезінде табиғаттың өзі сурет салу тақырыбына айналды. Көптеген суретшілер қонақүйде жиналып, идеяларын талқылап, орманға сурет салуға шықты. Франсуа әріптесі Луи Кабатпен танысып, достық қарым-қатынас орнатты, ал 1836 жылы Франсуадан он сегіз жас үлкен Камиль Коромен танысты. Короның ықпалымен Франсуа пейзаж сурет салу стилін дамытты. Франсуа адам бейнесін салудағы Короның нәзіктігін толыққанды жеткізе алмаса да, формализм элементін сақтай отырып, бірақ пейзаж суретшісі ретінде үлкен жетістіктерге жетті. Бұл формальдылық Гигудың шәкірті үшін ерекше емес, бірақ Франсуа Луврдегі барокконың ерте өкілі Клод Лорреннің туындыларын зерттегені және оған қызығушылық танытқаны белгілі. Франсуа кейде неоклассикалық сюжеттерді пайдаланды және мифологиялық тұлғаларды пейзажға енгізді, бұл Лорреннің туындыларымен ұқсастықтарды тудырды. 1840 жылдардың ортасында Франсуа Барон және олардың досы Нантейльмен бірге Сенадағы Буживаль ауылына үнемі сапар шекті, ол өзінің көркемдігімен және жарықтың өзгеруімен белгілі болды. Осы кезеңдегі суреттердің көпшілігі литографияға көшірілді және көбінесе «Франсуа, Буживаль шәкірті» деп қол қойылды. «Күн батуы» (1845, Дижонның Көркем өнер мұражайы), Буживаль өзенінің күзгі пейзажы, Шарль Бодлер ұйымдастырған 1845 жылғы көрмеде көрсетілді. Бодлер бұл туындыны табиғаттың поэтикалық реализмін бейнелеудің мысалы ретінде мақтады. 1846 жылы Франсуа алғаш рет Италияға сапар шекті, Рим (1846/9), Генуя (1846), Пиза (1846), Флоренция (1846/7), Фраскати (1847), Аричча (1848) және Тиволи (1848/49) сияқты қалаларда болды. Бұл ұзақ саяхат Франсуаға өзінің стилін дамытуға мүмкіндік берді. Оның палитрасы жарқырады және ол кейінірек туындыларында маңызды болатын тығыз штрихтармен сурет салуға кірісті. Ол жарықты сурет салуға құмарлық танытты және мансабы бойы Италияға оралып тұрды. Ол көптеген суреттер, эскиздер және акварельдер жинады, көбінесе гуашьпен, бұл оған осы кезеңдегі ең танымал туындыларын жасауға мүмкіндік берді, соның ішінде «Ариччадағы фонтан» (1848, Париждің Орсе мұражайы). Бұл сапарлар кезінде Франсуа басқа суретшілермен бірге болды және Коро, Курбе, Йонгкинд және жергілікті Буденмен бірге Нормандиядағы Хонфлер айналасындағы жарық пен пейзаждарды суреттеуге ұмтылған Хонфлер мектебінің мүшесі болды. Франсуа мен оның әріптестері жасаған суреттер кейін Йонгкинд пен Клод Монеге 1862 жылы Хонфлерде Импрессионизм мектебін ашуға ықпал етті. «Грейс жағалауындағы қарағайлар» (1859) – оның 1850 жылдардағы Нормандиядағы жұмысының тамаша мысалы. Суретте жағалау желдерінен зардап шеккен, бұзылған ағаш бейнеленген. Франсуаның туындыларында әрқашан егжей-тегжейлікке назар аударылады. Суреттегі көп бөлігі Франсуаның Констебль туралы біліміне қарызды болатын қараңғы аспанмен сипатталған.

In 1834 Français went to live at Barbizon and painted in the nearby Forest of Fontainbleu. He was part of the Barbizon school of artists dedicated to painting directly from nature, often en plein air, who settled in the area around the Auberge Ganne Inn. In a radical departure from formalism in art, nature itself became the subject of the painting. as many artists met at the Inn to discuss ideas and to set forth to paint in the Forest. Français met and befriended fellow artist Louis Cabat and in 1836 he became acquainted with Camille Corot, eighteen years older than Français and with whom he formed a strong personal bond of friendship and as a personal adviser, who was willing to offer technical advice and to introduce Français to some influential people. Under Corot's influence Français developed a style of landscape painting using tonal colours to express light that are reminiscent of Corot. Français was never able to capture Corot's delicacy at depicting the human form but he developed exponentially
into a fine landscape painter, albeit one that maintained an element of formalism. This formality was not surprising from a student of Gigoux but Français is known to have studied and admired the work of the early baroque painter Claude Lorrain’s work at The Louvre. The occasional use of neo classical subjects and the placing of mythological figures within the landscape that Français sometimes adopted bear a resemblance to the oeuvre of Lorrain. In the mid 1840s, Français travelled regularly with Baron and their friend Nanteuil, to Bougival, a village on the Seine increasingly famous for its scenery and light changes. The paintings from this period, several of which were transposed to lithographs, are often signed Français, Elèves de Bougival (Student of Bougival). Soleil couchant (1845, Musée des Beaux Arts de Dijon), an autumnal landscape of the river at Bougival, was presented at the 1845 Salon of Charles Baudelaire, one of three that the poet organised. Baudelaire praised the canvas, as an example, of how to capture the poetic realism of nature. In 1846 Français travelled to Italy for the first time staying in various locations: Rome (1846/9), Genoa (1846), Pisa (1846), Florence (1846/7), Frascati (1847), Ariccia (1848) and Tivoli (1848/49). This extended sojourn enabled Français to develop his style. His palette became more luminous and he began to paint in the closely set strokes that would be a feature of his later work. He acquired a passion for painting the light and would return to Italy throughout his career. He accumulated numerous drawings, sketches and watercolours often in gouache which enabled him to execute some of his best known canvases from the period that included Fontaine à Ariccia (Fountain at Ariccia) (1848, Paris Mus d ‘Orsay). Français was often in the company of other artists during these visits and with Corot, Courbet, Jongkind and the locally born Boudin, he was part of école de Honfleur (Honfleur school) that was drawn to paint the light and landscapes around Honfleur in Normandy. The images created during this interlude, by Français and his fellow artists, later inspired Jongkind and Claude Monet to open the Impressionist School of St. Simeon at Honfleur in 1862. Les Hêtres de la côte de Grâce près de Honfleur (1859) is a fine example of his work in Normandy in the 1850s. It features a weathered tree distorted by the coastal winds that buffet the coast. As always with Français there is precision in the detail. Much of the painting features a forbidding sky that pays debt to Français' knowledge of Constable.

1860 жылдан кейінгі мансап

Франсуа 1860 жылдары сәтті суретші болды. Ол тұрақты табыс табатын, оның ішінде өзінің қамқоршысы Альфред Хартманн, Фредерик Хартманннің кіші інісі, Теодор Руссоның ұзақ жылдар бойы қолдау көрсеткен және Екінші империяның ең маңызды қамқоршысы. Оның суреттері Париж салондарында міндетті түрде қабылданатын. Оларды барлық сыншылар жақсы қабылдамады. Оның "Bois sacré" (1864) суреті, қазір Лилльдегі "Palais des Beaux Arts" көркемсурет галереясында сақталуда, кейбір бақылаушылар тарапынан сынға ұшырады, олар реалистік туралдағы мифтік кейіпкерлердің үстемдігіне қарсы болды. Оның қамқоршысы Хартманн да оны ұнатуға аспады, ол Руссоға жазған хатында бұл туралы айтқан. "Le Bois sacré" – Франсуаның 1860 жылдары жасаған, неоклассикалық тақырыптарды қамтитын танымал реалистік пейзаждар сериясының бірі. Ол көбінесе Италияға жасаған сапарлардан кейін жасалған эскиздер негізінде салынды, мысалы, 1859 жылы Неапольге және 1864-1865 жылдары Помпеиге жасаған сапарлар. 1878 жылы алты жылдық үзіліспен жұмыс істегеннен кейін ол Париждегі Сент-Триниттегі жаңа Екінші империя шіркеуінің алтарі үшін сәндік панельдер сериясын аяқтады. Франсуаның жастық шағындағы социалистік көзқарастары Үшінші республиканың патриархтық көзқарастарына дейін өзгереді. Сондай-ақ 1878 жылы "Le Mont Cervin et Le Lac de Némi" (Маттерхорн және Неми көлі) суреті Париж салонында "Құрмет медалімен" марапатталды. Бір жыл өткен соң, 1879 жылы Франсуа француз акварелистерінің қоғамын құруға қатысты, оның мақсаты мүшелерінің акварель суреттерін көрсету болды, бастапқыда мүшелер саны қырықпен шектелді. Қоғам 1896 жылы таратылды. 1884 жылы Салонға Луара аңғарына жасаған сапарынан кейін "L'Étang de Clisson" (Клиссон көлі) суретін қойды. Жоғарғы Луараны еске түсіретін, алдын ала дайындық суреттері Метрополитен мұражайында сақтаулы, аяқталған турал 1850 жылдардағы Франсуаның жұмыстарын еске түсіретін жаңалық пен поэтикалық натурализмге ие. Оның ең сәтті кейінірек суреттерінің бірі – "Vue d'Antibes" (1894), онда ол Коро мен Милле пейзаждары мен аспандарына оралып, оларға ерекше назар аударды. Франсуа Луи Франсуа 1897 жылдың 18 мамырында Пломбьерде қайтыс болды.

Français was a successful painter by the 1860s. He had a regular income, not least from his patron the Alsatian industrialist Alfred Hartmann, the younger brother of Frédéric Hartmann, Théodore Rousseau’s long suffering and most important patron of the Second Empire. His paintings were invariably accepted at the Parisian salons. They were not always well received by some critics. His painting, Bois sacré, (Sacred wood) (1864), now at the Lille, Palais des Beaux Arts was heavily criticised, as not up to standard by some observers, who objected to the admittedly dominant, mythical figures at the centre of a realist canvas. His patron Hartmann didn’t like it either, as he made clear in a letter to Rousseau. Le Bois sacré was one of a series of popular realism landscapes containing neo classical themes that Français produced in the 1860s, often from sketches made following an Italian visit such as that to Naples in 1859 and to Pompeii in 1864 5. In 1878, after six years of intermittent work he completed a series of decorative panels for the font of the new Second Empire church of Sainte Trinité, Paris The avowed socialism of Français’ youth had receded to that of patriarch of the Third Republic. Also in 1878 Le Mont Cervin et Le Lac de Némi (The Matterhorn and the Lake of Némi) was awarded the Médaille d'honneur at the Paris Salon. A year after in 1879 Français was a founding member of the Société d'aquarellistes français (Society of French Watercolourists), the aim of which was to exhibit the watercolour paintings of the members, initially limited to just forty. The Society ceased in 1896. At the 1884 Salon, he exhibited L'Étang de Clisson (Forest of Clisson) following a visit to the Loire valley. An evocation of the upper Loire, the preparatory drawings for which are at the Metropolitan Museum, the finished canvas has a freshness and a poetic naturalism reminiscent of Français’ work in the 1850s. One of his most successful later paintings is Vue d'Antibes (1894) where he returned with some effect to the landscapes and skies of Corot and Millet. François Louis Français died in Plombières on 18 May 1897.