Кіріспе

Канаданың әуесқой хоккей қауымдастығы (АХАК) – 1886 жылдың 8 желтоқсанында құрылған, 1898 жылға дейін болған ерлер арасындағы әуесқой хоккей лигасы. Бұл Канададағы екінші хоккей лигасы, алғашқысы 1883 жылы Онтарио штатының Кингстон қаласында құрылған. Ол Канада чемпионын анықтау үшін ұзақ маусымды қамтамасыз ету мақсатымен ұйымдастырылды. Оған дейін Канада чемпионаты Монреальде өтетін турнирде шешілген. Бұл – чемпионаттарды ұйымдастырған алғашқы хоккей лигасы. Лиганың 1893 жылғы чемпионы – Монреаль хоккей клубы, жаңадан енгізілген Доминион хоккейлік сын-қасымының (кейін Стэнли кубогы деп аталды) тұңғыш жеңімпазы атанды. Монреаль АХАК чемпионы болғандықтан осы кубокпен марапатталды, себебі АХАК Канаданың басты лигасы саналды.

Маусымдар форматы

AHAC өмірінде екі түрлі жүйеде жұмыс істеді: біріншілік командасы әр аптада чемпионат үшін жаңа қарсыласпен күресетін сын жүйесі, және бүгінгі NHL-дегі тұрақты маусымға ұқсас серия жүйесі. 1888 жылды қоспағанда, Стенли кубогының пайда болуына дейін AHAC-та тек сын жүйесі қолданылды, ал серия жүйесі 1893 жылы, кубок үшін алғашқы күрес кезінде қалыпты жағдайға айналды. AHAC-тың алғашқы чемпиондық командасы – Монреаль Кристалз, олар AHAC құрылмас бұрын ресми емес түрде чемпион атанды. Бірінші титул 1887 жылдың 14 қаңтарында Монреаль Викториасының чемпиондарды 4:0 есебімен жеңуімен өзгерді. Викториас титулды соңғы сынға дейін сақтап тұрды, ал Кристалз үшінші рет қатарынан жеңіске жетіп, 3:2 есебімен жеңді. Викс командасының ұзақ чемпиондық тағылымдарының нәтижесінде 1888 жылы серия жүйесіне көшу туралы шешім қабылданды. Серия жүйесі табысты болды, бірақ Vics және Монреаль хоккей клубы (Монреаль ХК) арасындағы турнир кестесіндегі теңдік, содан кейін өткізілген тай-брейк ойыны көп қиындықтар тудырды. Ойын екі Викториас ойыншысының жарақаттануына байланысты Монреаль ХК-нің үй стадионында өтті. Дегенмен, Монреальден тыс командалардың жол шығындары өте жоғары болды, бұл AHAC-ті сын жүйесіне қайта оралуға мәжбүр етті.

Бірінші Стэнли кубогы

1893 жылы, 1888 жылдан бері AHAC сериялық жүйеде ойнаған тұңғыш жыл, Монреаль хоккей клубы Оттава хоккей клубына қарсы өткен алғашқы ойында жеңіліске ұшырады, бірақ соңынан келесі жеті ойында жеңіс тұтып, чемпионатты жеңіп алды. Лорд Стэнли Канаданың ең үздік әуесқой хоккей командасына арналған өзінің шақыру кубогын (кейін жай ғана Стэнли кубогы деп аталды) 1893 жылдың 15 мамырында алғашқы чемпион ретінде Монреаль хоккей клубына табыс ететінін жариялады. Ол кезде Монреаль хоккей клубы өзінің бас ұйымы – Монреальдің Әуесқой Спорт Ассоциациясы (МААА) мен келіспеушілікте болды. Хоккей клубы кубоктан бас тартуға бекінген, ал МААА директорлары кубок Канаданың Генерал-губернаторынан келгенін ескере отырып, оны қабылдауға шешім қабылдады. Осылайша, МААА кубокты қабылдады, бірақ хоккей клубының ешбір хоккей шенеунігі қатыспады. Кубокты қабылдағаннан кейін, хоккей клубы оларға ұсынылған кубокты қайтаруға әрі қарай талап етті. Соңында, МААА өзінің хоккей клубының неліктен бас тарту және кубокты қайтару қалағанын зерттеді, тіпті мұндай әрекет МААА-ның беделіне зиян келтіргенімен. Команданы басқаруға жауапты адамдар шын мәнінде команданың өкілі емес деген болжам жасалды, және хоккей клубы 1894 жылғы маусымды бастау үшін 175 долларлық қаржы сұрағанда, одан түбегейлі бас тартты (МААА хоккей клубына алғаш рет кез келген нәрседен бас тартқан жағдай). Түсініксізденгендей, хоккей клубы өз ұстанымын өзгертті, ал келесі бірнеше айда МААА мен клуб арасында біртіндеп жарылыс орын алды. Шындығында, 1894 жылы сәтті қорғалған кезде кубокқа жазылған жазуда тек "Монреаль ХК" деп көрсетілген. МААА бір кезде хоккей клубы оларды дүниеге әкелген ұйымнан бөлініп кеткен деп есептеген. Бұл мәселе кейінірек, келісуге жасалған әртүрлі әрекеттерден кейін толығымен шешілді.

Тарату

1897 жылдың желтоқсанындағы жылдық мәжілісте Оттава Капиталз AHAC-қа қосылуға өтініш білдірді, бірақ AHAC басшылығы оны қабылдамады. Капиталз 1898 жылдың 10 желтоқсанында Монреальде өткен жылдық мәжілісте қайтадан өтініш жасады, бұл "хоккей әлеміндегі құлдила" тудырды. Бұл жолы AHAC басшылығы Капиталзды лигаға мүшелікке қабылдауға дауыс берді. Globe газеті Капиталз ойыншыларына жалақы төленгеніне сілтеме жасап, оларды "күмәнді әуесқой" деп атады. Бұл Квебек Булдогс, Монреаль Викториас және Оттава хоккей клубы өкілдерінің қауымдастықтан шығу шешіміне әкелді. Монреаль хоккей клубының өкілі топтан мәселені қайта қарауды сұрады, бірақ одан бас тартты, содан кейін Монреаль хоккей клубы да құрамынан шықты. Жаңа лига AHAC-тің қолданыстағы конституциясын қабылдады, бірақ жаңа командалар лигаға қосылу үшін CAHL басшылығының бірауыздан келісімі қажет болды.